Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Kṛṣṇa Teases Rukmiṇī; Her Devotional Reply and the Lord’s Assurance

त्वत्पादपद्ममकरन्दजुषां मुनीनां वर्त्मास्फुटं नृपशुभिर्ननु दुर्विभाव्यम् । यस्मादलौकिकमिवेहितमीश्वरस्य भूमंस्तवेहितमथो अनु ये भवन्तम् ॥ ३६ ॥

tvat-pāda-padma-makaranda-juṣāṁ munīnāṁ vartmāsphuṭaṁ nr-paśubhir nanu durvibhāvyam yasmād alaukikam ivehitam īśvarasya bhūmaṁs tavehitam atho anu ye bhavantam

โอ พระผู้ทรงฤทธิ์ทั้งปวง แม้แต่มุนีผู้ลิ้มรสน้ำผึ้งแห่งดอกบัวพระบาทของพระองค์ ก็ยังไม่อาจหยั่งรู้หนทางการดำเนินของพระองค์ได้ชัดเจน แล้วมนุษย์ผู้ประพฤติดุจสัตว์จะเข้าใจได้อย่างไร และดังที่พระกรรมนั้นเป็นเหนือโลก โอ พระเป็นเจ้า กรรมนของผู้ติดตามพระองค์ก็เป็นทิพย์เช่นกัน

त्वत्-पाद-पद्म-मकरन्द-जुषाम्of those who partake of the nectar of your lotus-feet
त्वत्-पाद-पद्म-मकरन्द-जुषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + पद्म (प्रातिपदिक) + मकरन्द (प्रातिपदिक) + जुष् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘जुषाम्’ = वर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्-सम्बद्ध) ‘enjoying/partaking’; समासः: षष्ठी-तत्पुरुष-प्रधानः (त्वत्पादपद्मस्य मकरन्दं जुषाम्)
मुनीनाम्of sages
मुनीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
वर्त्मthe path
वर्त्म:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्त्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्फुटम्not clear
अस्फुटम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअस्फुट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वर्त्म)
नृप-शुभिःby the dogs of kings (worldly men)
नृप-शुभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + शु (प्रातिपदिक; ‘dog’)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (नृपाणां श्वानाः)
ननुindeed
ननु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootननु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
दुर्विभाव्यम्hard to conceive/understand
दुर्विभाव्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + विभाव्य (वि-भू धातु से भाव्य/यत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त; यत्/भाव्य-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be conceived’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (वर्त्म)
यस्मात्because / from which
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्; पञ्चमी-एकवचनरूपेण हेत्वर्थे (from which/because)
अलौकिकम्otherworldly
अलौकिकम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअलौकिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (ईहितम्)
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक
ईहितम्the act / intention / deed
ईहितम्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootईह् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ईश्वरस्यof the Lord
ईश्वरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
भूमन्O all-great one
भूमन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
ईहितम्deed / intention
ईहितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईह् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘deed/act’
अथोand indeed
अथो:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथो (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनन्तरार्थक (and then/indeed)
अनुfollowing
अनु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; अनुगमनार्थक (following/after)
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
भवन्तम्you
भवन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग

Here Queen Rukmiṇī replies to Lord Kṛṣṇa’s statement in text 13:

R
Rukmiṇī
Ś
Śrī Kṛṣṇa

FAQs

This verse says Kṛṣṇa’s deeds can appear “alaukika” (beyond worldly logic), and are best understood by those who relish devotion at His lotus feet and follow Him faithfully.

In her intimate exchange with Kṛṣṇa, Rukmiṇī emphasizes that worldly status (even kingship) cannot grasp the Lord’s ways, while devoted sages who take shelter of His feet can recognize His divine purpose.

When life feels confusing, the verse advises grounding oneself in devotional practice—humility, remembrance of God, and guidance from saintly devotees—rather than relying only on prestige, power, or speculation.