Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

The Killing of Ariṣṭāsura and Kaṁsa’s Plot to Summon Kṛṣṇa

तमापतन्तं स निगृह्य श‍ृङ्गयो: पदा समाक्रम्य निपात्य भूतले । निष्पीडयामास यथार्द्रमम्बरं कृत्वा विषाणेन जघान सोऽपतत् ॥ १३ ॥

tam āpatantaṁ sa nigṛhya śṛṅgayoḥ padā samākramya nipātya bhū-tale niṣpīḍayām āsa yathārdram ambaraṁ kṛtvā viṣāṇena jaghāna so ’patat

เมื่ออริษฏะพุ่งเข้าใส่ พระศรีกฤษณะทรงคว้าจับเขาทั้งสอง แล้วเหยียบกดด้วยพระบาทให้ล้มลงกับพื้น จากนั้นทรงฟาดและบีบเขาราวกับบิดผ้าชุบน้ำ และท้ายที่สุดทรงกระชากเขาข้างหนึ่งออกมา ใช้เขานั้นตีจนมันนอนราบสิ้นฤทธิ์

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
आपतन्तम्rushing (at him)
आपतन्तम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + पत् (धातु) → आपतत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मविशेषण
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
निगृह्यhaving seized/checked
निगृह्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + ग्रह् (धातु) → निगृह्य
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
शृङ्गयोःof (his) two horns
शृङ्गयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
पदाwith (his) foot
पदा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
समाक्रम्यhaving stepped upon
समाक्रम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + क्रम् (धातु) → समाक्रम्य
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
निपात्यhaving thrown down
निपात्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु) (causative sense) → निपात्य
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) from causative/णिच्-प्रयोग; पूर्वक्रिया
भूतलेon the ground
भूतले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू + तल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भू-तल); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
निष्पीडयाम्crushed/pressed
निष्पीडयाम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिः + पीड् (धातु) → निष्पीडय (णिच् causative)
Formलिट्-परिप्रयोग/परिप्रास (periphrastic perfect) with 'आस्'; धातु-रूप: निष्पीडयाम् (कृदन्त/आमन्त-रूप as part of periphrastic perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
आसdid/was (auxiliary)
आस:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; सहायकक्रिया (auxiliary)
यथाas/like
यथा:
Upamana (उपमान-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/तुलना (comparative particle)
आर्द्रम्wet
आर्द्रम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootआर्द्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अम्बरम्cloth/garment
अम्बरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving done/made
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
विषाणेनwith the horn
विषाणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविषाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
जघानstruck/killed
जघान:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अपतत्fell down
अपतत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Ś
Śrī Kṛṣṇa
A
Ariṣṭāsura

FAQs

This verse describes how Kṛṣṇa stops Ariṣṭāsura’s attack, throws him down, crushes him, and finally strikes him with his own horn, causing the demon to fall dead.

Ariṣṭāsura came to terrorize Vraja; Kṛṣṇa, as the protector of His devotees and the residents of Vṛndāvana, destroys such demonic threats.

The pastime teaches faith that the Lord can subdue overwhelming dangers; devotees can respond to fear and adversity by taking shelter of Kṛṣṇa with steadiness and trust.