Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

The Gopīs Glorify the Song of Kṛṣṇa’s Flute

Veṇu-gīta

गोप्य: किमाचरदयं कुशलं स्म वेणु- र्दामोदराधरसुधामपि गोपिकानाम् । भुङ्क्ते स्वयं यदवशिष्टरसं ह्रदिन्यो हृष्यत्त्वचोऽश्रु मुमुचुस्तरवो यथार्या: ॥ ९ ॥

gopyaḥ kim ācarad ayaṁ kuśalaṁ sma veṇur dāmodarādhara-sudhām api gopikānām bhuṅkte svayaṁ yad avaśiṣṭa-rasaṁ hradinyo hṛṣyat-tvaco ’śru mumucus taravo yathāryaḥ

โอ้เหล่าคนเลี้ยงนมสาว (โคปี)! ขลุ่ยนี้คงได้ทำกุศลใดไว้ จึงได้ลิ้มอมฤตแห่งริมฝีปากของท่านดาโมทราเพียงลำพัง แล้วเหลือไว้ให้เราก็แค่รสที่ตกค้าง—ทั้งที่อมฤตนั้นแท้จริงควรเป็นของพวกเรา! บรรพชนของขลุ่ยคือกอไผ่หลั่งน้ำตาแห่งปีติ และสายน้ำผู้เป็นมารดา ณ ฝั่งที่ไผ่เกิดก็ปลื้มปีติจนขนลุก—ดอกบัวบานของนางตั้งชันดุจขนกาย

gopyaḥthe gopīs
gopyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgopī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
kimwhat
kim:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचन (कर्मरूपेण)
ācaratdid, performed
ācarat:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootā√car (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ayamthis
ayam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kuśalamgood, benefit
kuśalam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkuśala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘welfare/benefit’
smaindeed (past-emphatic)
sma:
Nipata (निपात/Particle)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
Formअव्यय; भूतार्थ/स्मरणार्थक निपात (particle adding past/recall nuance)
veṇuḥthe flute
veṇuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootveṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dāmodara-adhara-sudhāmthe nectar of Dāmodara’s lips
dāmodara-adhara-sudhām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootdāmodara + adhara + sudhā (प्रातिपदिकानि)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘दामोदरस्य अधरस्य सुधा’
apialso, even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/Addition)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
gopikānāmof the gopīs
gopikānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootgopikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
bhuṅkteenjoys, consumes
bhuṅkte:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootbhuj (√bhuj) (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
svayamby itself
svayam:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय; स्वार्थक (reflexive adverb) ‘by itself/oneself’
yatwhich
yat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
avaśiṣṭa-rasamthe remaining essence
avaśiṣṭa-rasam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootavaśiṣṭa + rasa (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘अवशिष्टः रसः’ (remaining essence)
hradinyaḥthe rivers/streams
hradinyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roothradinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
hṛṣyat-tvacaḥ(with) thrilled skins
hṛṣyat-tvacaḥ:
Karta (कर्ता/Subject, apposition)
TypeNoun
Roothṛṣyat (hṛṣ + śatṛ) + tvac (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—‘हृष्यन्त्यः त्वचः’ (their skins bristling)
aśrutears
aśru:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootaśru (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (collective)
mumucuḥreleased, shed
mumucuḥ:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootmu√muc (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
taravaḥthe trees
taravaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottaru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
yathāas
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparison)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक ‘as’
āryāḥnoble (persons)
āryāḥ:
Upamana (उपमान/Standard of comparison)
TypeAdjective
Rootārya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying taravaḥ)

This translation is quoted from Śrīla Prabhupāda’s Caitanya-caritāmṛta ( Antya-līlā 16.140).

K
Krishna (Damodara)
G
Gopis

FAQs

In 10.21.9 the gopīs marvel that the flute must have earned great merit, because it gets to taste the nectar of Kṛṣṇa’s lips—an intimacy the gopīs long for—highlighting their intense, exclusive love (mādhurya-bhakti).

They describe nature tasting Kṛṣṇa’s sweetness and responding with bodily thrill and tears, showing that Kṛṣṇa’s presence awakens devotion even in the natural world of Vraja, and that such symptoms resemble those of saintly devotees.

Cultivate attentive hearing and remembrance of Kṛṣṇa (like the flute’s closeness through service), and notice how sincere devotion softens the heart—expressed as humility, longing for God, and heartfelt emotion rather than mere ritual.