Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Kūrma Supports Mandara; Hālahala Appears; Śiva Becomes Nīlakaṇṭha

कृतस्थानविभागास्त एवं कश्यपनन्दना: । ममन्थु: परमं यत्ता अमृतार्थं पयोनिधिम् ॥ ५ ॥

kṛta-sthāna-vibhāgās ta evaṁ kaśyapa-nandanāḥ mamanthuḥ paramaṁ yattā amṛtārthaṁ payo-nidhim

ครั้นจัดแบ่งตำแหน่งจับพญานาคแล้ว บุตรแห่งกัศยปะทั้งเทวะและอสูรเริ่มกวนเกษียรสมุทรเพื่อให้ได้อมฤต

कृत-स्थान-विभागाःhaving made the division of positions
कृत-स्थान-विभागाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु, क्त-कृदन्त) + स्थान (प्रातिपदिक) + विभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—(कृतः स्थानविभागः येषाम्) इति बहुवचन-विशेषणम्; ‘कृत’ = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
कश्यप-नन्दनाःsons of Kaśyapa
कश्यप-नन्दनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—कश्यपस्य नन्दनाः
ममन्थुःchurned
ममन्थुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन्थ् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
परमम्supreme / very great
परमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
यत्ताःstriving, exerting themselves
यत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयत् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘यत्त’ = प्रयत्नं कृतवन्तः (exerted/striving)
अमृत-अर्थम्for the sake of nectar
अमृत-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootअमृत (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् प्रयुक्तम्; प्रयोजनवाचक (purpose)
पयः-निधिम्the ocean (repository of waters/milk-ocean)
पयः-निधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—पयसः निधिः (ocean)
K
Kaśyapa
K
Kaśyapa-nandanāḥ (Devas and Asuras)

FAQs

This verse states that after assigning roles and positions, the sons of Kaśyapa (devas and asuras) began churning the Ocean of Milk with the aim of obtaining amṛta (nectar).

They churned it to obtain amṛta—nectar associated with immortality—showing their intense endeavor for a supreme objective within the unfolding divine narrative.

Clear division of responsibilities and focused effort toward a higher goal can help even opposing parties work effectively—while remembering that ultimate success is guided by the Lord’s will.