Mantra 14
Sukta 1
Sanskrit (Devanagari)
मधु जनिषीय मधु वंसिषीय । पयस्वानग्न आगमं तं मा सं सृज वर्चसा
IAST Transliteration
mádhu janiṣī́ya mádhu vaṃsisī́ya | páyasvān agne ā́gamam táṃ mā sáṃ sṛja várcasā
English Translation (Griffith/Whitney)
Sweetness would I beget, sweetness would I win. To thee, O Agni rich in milk, have I come: that boon—unite it wholly with me, with splendour.
Translation
ข้าพเจ้าขอให้กำเนิดความหวาน ข้าพเจ้าขอให้ได้มาซึ่งความหวาน อัคนี (Agni) ผู้เปี่ยมด้วยน้ำนมและพลัง ข้าพเจ้าได้มาถึงท่านแล้ว; ขอท่านจงประสานพรนั้นให้รวมเป็นหนึ่งกับข้าพเจ้าโดยสิ้นเชิง พร้อมด้วยรัศมีเดช (varcas).
Word by Word
मधुhoney; sweetness
मधु:
कर्म (जनिषीय/वंसिषीय इत्ययोः)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
जनिषीयmay I be born / may I arise
जनिषीय:
कर्तृ (अहम्—अध्याहृत)
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
मधुhoney; sweetness
मधु:
कर्म (वंसिषीय)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
वंसिषीयmay I dwell / abide
वंसिषीय:
कर्तृ (अहम्—अध्याहृत)
TypeVerb
Root√वस् (वासे/निवासे) [वेद. रूप: वंस-]
पयस्वान्rich in milk; full of nourishment
पयस्वान्:
विशेषण (अग्नेः)
TypeAdjective
Rootपयस् + वत् (मतुप्/वतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
आtowards; hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
गमम्come (to me)
गमम्:
कर्तृ (त्वम्—अग्निः)
TypeVerb
Root√गम् (गत्यर्थे)
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म (सृज)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
माme
मा:
कर्म (सृज)
TypePronoun
Rootअहम् (अस्मद्-शब्द)
सम्together; completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
सृजjoin; unite; release/bring together
सृज:
कर्तृ (त्वम्—अग्निः)
TypeVerb
Root√सृज् (सर्जने/मोचने)
वर्चसाwith splendor; with brilliance/energy
वर्चसा:
करण (सृज क्रियायाः साधनम्)
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (AV 9.1)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like (edition-dependent)
Mantra Rasa
Primary: shringara
Secondary: shanta