जनपदं महान्तमल्पप्रमाणं वादेवमातृकं प्रभूतधान्यं धान्यस्यांशं तृतीयं चतुर्थं वा याचेत यथासारं मध्यमवरं वा ॥ कZ_०५.२.०२ ॥
janapadaṃ mahāntam alpapramāṇaṃ vā devamātṛkaṃ prabhūtadhānyaṃ dhānyasyāṃśaṃ tṛtīyaṃ caturthaṃ vā yācet yathāsāraṃ madhyamavaraṃ vā
จากเขตที่ใหญ่หรือเล็กก็ตามซึ่งเป็น ‘เทวมาตฤกะ’ (พึ่งพาฝน) แต่มีธัญญาหารอุดม เขาอาจขอส่วนแบ่งธัญญาหาร—หนึ่งในสามหรือหนึ่งในสี่—ตามกำลังความสามารถ ในอัตราปานกลางหรืออัตราต่ำ
Rates are not flat; they vary by local capacity (yathāsāra) and can be moderated (medium or lower) to avoid collapse of production.
To signal vulnerability and variability; even if grain is abundant now, extraction should be calibrated to climatic dependence and future risk.