Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 13

व्यसनत्वरावमानालस्ययुक्तमज्ञं वा शत्रुमतिसंधातुकामो देशकालकार्याणामनवस्थापनात्संहितौ स्वः इति संधिविश्वासेन परच्छिद्रमासाद्य प्रहरेदित्यपरिपणितः ॥ कZ_०७.६.१३ ॥

vyasanatvarāvamānālasyayuktam ajñaṃ vā śatrum atisaṃdhātukāmo deśakālakāryāṇām anavasthāpanāt saṃhitau svaḥ iti saṃdhiviśvāsena paracchidram āsādya prahared iti aparipaṇitaḥ

เมื่อศัตรูถูกครอบงำด้วยภัยพิบัติ ความรีบร้อน ความอัปยศ หรือความเกียจคร้าน—หรือเป็นคนเขลา—และฝ่ายหนึ่งกระตือรือร้นจะทำสนธิสัญญา ก็พึงไม่กำหนดสถานที่–เวลา–ภารกิจ (ปล่อยเงื่อนไขให้คลุมเครือ) แล้วสร้างความไว้วางใจในสนธิสัญญา (‘เราผูกพันกัน’) จากนั้นค้นหาช่องโหว่ของฝ่ายตรงข้ามและลงมือโจมตี; นี่เรียกว่า ‘aparipaṇita’ (ข้อตกลงที่ไม่คำนวณ/กำหนดหลวม)

व्यसनत्वरा-अवमान-आलस्य-युक्तम्(an enemy) possessed of vice/addiction, haste, contempt (for others), and sloth
व्यसनत्वरा-अवमान-आलस्य-युक्तम्:
TypeAdjective
Rootयुक्त (युज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘शत्रुम्’ इति विशेषणम्
अज्ञम्ignorant, foolish
अज्ञम्:
TypeAdjective
Rootअज्ञ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘शत्रुम्’ इति विशेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
शत्रुम्enemy
शत्रुम्:
TypeNoun
Rootशत्रु
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
अति-संधातु-कामःdesirous of making a treaty excessively
अति-संधातु-कामः:
TypeAdjective (with verbal-noun)
Rootकाम
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; कर्तृपद (अपरिपणितः इत्यस्य विशेषणम्)
देश-काल-कार्याणाम्of place, time, and (required) action/objective
देश-काल-कार्याणाम्:
TypeNoun (compound stem)
Rootदेश / काल / कार्य
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार), बहुवचन, षष्ठी; ‘अनवस्थापनात्’ इत्यस्य सम्बन्धः
अनवस्थापनात्because of not properly fixing/settling (them), i.e., lack of proper determination
अनवस्थापनात्:
TypeNoun (action noun)
Rootअव-स्था (स्था)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, पञ्चमी (हेतौ)
संहितौin the treaty/compact (state)
संहितौ:
TypeNoun
Rootसंहिता
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी
स्वःone’s own (side/self)
स्वः:
TypePronoun/Adjective
Rootस्व
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘(अहं) स्वः’ इति भावे
इतिthus (thinking)
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formइत्यर्थक अव्यय; पूर्ववाक्यसमाप्तिसूचक
संधि-विश्वासेनby trust in the treaty
संधि-विश्वासेन:
TypeNoun
Rootविश्वास
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (करण)
पर-छिद्रम्the other’s weak point/vulnerability
पर-छिद्रम्:
TypeNoun
Rootछिद्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
आसाद्यhaving reached/found
आसाद्य:
TypeGerund
Rootआ-√सद्
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; पूर्वक्रिया
प्रहरेत्should strike/attack
प्रहरेत्:
TypeVerb
Rootप्र-√हृ
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formउक्त्यर्थक अव्यय
अपरिपणितःnot fully settled/secured (i.e., not properly concluded)
अपरिपणितः:
TypeAdjective/Participle
Rootपरि-√पण् (पण्)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; नञ्-पूर्वक भूतकृदन्त (क्त)
Ś
śatru (enemy)
T
treaty (saṃdhi)

FAQs

Paripaṇita fixes enforceable variables (place–time–task); aparipaṇita keeps them unfixed to create maneuver space, induce complacency, and enable opportunistic action.