Sutra 10

Devanagari script

तेषां पण्यपत्तनग्रामखनिसंजातेन रत्नसारफल्गुकुप्येन द्रव्यहस्तिवनव्रजसमुत्थेन यानवाहनेन वा यद्बहुश उपकरोति तच्चित्रभोगम् ॥ कZ_०७.१६.१० ॥

Transliteration

teṣāṃ paṇyapattanagrāmakhanisaṃjātena ratnasāraphalgukupyena dravyahastivanavrajasamutthena yānavāhanena vā yadbahuśa upakaroti tac citrabhogam

Translation

สำหรับพวกเขา สิ่งใดก็ตามที่ให้ความช่วยเหลือซ้ำ ๆ—ซึ่งเกิดจากตลาด เมือง ท่าเมือง/ชุมชนใหญ่ หมู่บ้าน เหมือง; จากอัญมณี โลหะ และสินค้าชิ้นเล็ก; จากเงิน ช้าง ป่า ฝูงสัตว์; หรือจากการขนส่งและยานพาหนะ—สิ่งนั้นให้ถือเป็น ‘จิตระโภคะ’ (ผลประโยชน์/รายได้หลากหลาย)

Word by Word

तेषाम्of them / their

पण्यmerchandise / goods for sale

पत्तनport / trading town

ग्रामvillage

खनिmine

संजातेनproduced/obtained (arising) from

रत्नjewels / precious items

सारessence / valuable produce

फल्गुminor / low-value

कुप्येनwith valuables—jewels, essences, minor goods, and base/secondary commodities

द्रव्यwealth / goods

हस्तिelephants

वनforest

व्रजcattle-range / herd-station

समुत्थेनarisen/derived (originating) from

यानvehicles

वाहनेनwith conveyances (vehicles and transport means)

वाor

यत्that which

बहुशःin many ways / abundantly

उपकरोतिis of service / benefits / contributes

तत्that

चित्रभोगम्a diversified/variegated benefit (complex enjoyment/revenue)

Entities Mentioned

markets

towns/ports

villages

mines

commodities

elephants

forests

herds

transport assets

FAQs

What is 'citra-bhoga' in administrative terms here?

A diversified stream of support—often in-kind and recurring—sourced from multiple economic nodes and resource sectors.

Why list so many resource categories?

To operationalize assessment: the state should recognize and account for non-cash contributions (logistics, elephants, forest produce) as real strategic support.