चरकपांसुधावकाः सारत्रिभागं द्वौ राजा रत्नं च ॥ कZ_०४.१.४९ ॥
carakapāṃsudhāvakāḥ sāratribhāgaṃ dvau rājā ratnaṃ ca
สำหรับผู้ค้นหาเร่ร่อนและผู้ล้างฝุ่น/ดิน (ที่พบของมีค่า) ให้จัดสรร ‘สาร’ ที่สกัดได้สามส่วน โดยให้สองส่วนแก่พวกเขา; ส่วนที่เหลือเป็นของพระราชา และรัตนะ (วัตถุล้ำค่า) ให้ถือเป็นทรัพย์ของพระราชา (ทรัพย์หลวง)
The state asserts regalian rights over ‘ratna’ while using revenue-sharing to incentivize discovery and reporting rather than concealment.
To align private incentives with state revenue: high rewards reduce black-market concealment and improve reporting compliance.