Sutra 43
बलीवर्दानां नस्याश्वभद्रगतिवाहिनां यवसस्यार्धभारस्तृणस्य द्विगुणम् तुला घाणपिण्याकस्य दशाढकं कणकुण्डकस्य पञ्चपलिकं मुखलवनम् तैलकुडुबो नस्यं प्रस्थः पानं मांसतुला दध्नश्चाढकम् यवद्रोणं माषाणां वा पुलाकः क्षीरद्रोणमर्धाढकं वा सुरायाः स्नेहप्रस्थः क्षारदशपलं शृङ्गिबेरपलं च प्रतिपानम् ॥ कZ_०२.२९.४३ ॥
balīvardānāṃ nasyāśvabhadra-gati-vāhināṃ yavasasyārdhabhāras tṛṇasya dviguṇam, tulā ghāṇapiṇyākasya daśāḍhakaṃ, kaṇakuṇḍakasya pañcapalikaṃ, mukhalavanam; tailakuḍubo nasyaṃ, prasthaḥ pānaṃ, māṃsatulā, dadhnaś cāḍhakam; yavadroṇaṃ māṣāṇāṃ vā pulākaḥ; kṣīradroṇam ardha-āḍhakaṃ vā surāyāḥ; snehaprasthaḥ, kṣāradaśapalaṃ, śṛṅgiberapalaṃ ca pratipānam
สำหรับโคงานและม้าพันธุ์ดีที่ใช้เพื่อความเร็ว/การขนส่ง ให้จัดสรรเสบียงดังนี้: ยวส (อาหารจากข้าวบาร์เลย์) ครึ่งภาระ และหญ้าเป็นสองเท่า; ฆาณ-ปิณยาก (กาก/ก้อนกากน้ำมัน) หนึ่งตุลา (ขนาดสิบอาฑก); กณะ/กุณฑก ห้าปาลิก พร้อมเกลือสำหรับปาก; น้ำมันหนึ่งกุฑุพสำหรับยาหยอดจมูก; เครื่องดื่มหนึ่งปรัสถะ; เนื้อหนึ่งตุลาและนมเปรี้ยวหนึ่งอาฑก; ข้าวบาร์เลย์หนึ่งโทรณะ—หรือทางเลือกเป็นปุลากจากมาษะ; นมหนึ่งโทรณะ หรือสุรา ครึ่งอาฑก; สเนหะ (เนยใส/ไขมัน) หนึ่งปรัสถะ; และเป็นมาตรการหลังดื่ม (ประติปาน) ให้ด่างสิบปละ และศฤงคิเบระ (ขิงแห้ง) หนึ่งปละ
FAQs
It creates enforceable standards, reduces corruption in provisioning, and links animal performance to accountable inputs.
Because animal health is treated as a state asset: preventive and remedial care is embedded into logistics rather than left to ad hoc decisions.