मार्गशीर्षीं तैषीं चान्तरेण दीर्घकालां यात्रां यायात् चैत्रीं वैशाखीं चान्तरेण मध्यमकालां ज्येष्ठामूलीयामाषाढीं चान्तरेण ह्रस्वकालामुपोषिष्यन्व्यसने चतुर्थीम् ॥ कZ_०९.१.४० ॥
mārgaśīrṣīṃ taiṣīṃ cāntareṇa dīrghakālāṃ yātrāṃ yāyāt, caitrīṃ vaiśākhīṃ cāntareṇa madhyamakālāṃ, jyeṣṭhāmūlīyām āṣāḍhīṃ cāntareṇa hrasvakālām; upoṣiṣyan vyasane caturthīm
การยกทัพระยะยาวควรทำในช่วงระหว่างมารคศีรษะกับไตษะ; ระยะปานกลางในช่วงระหว่างไจตรกับไวศาขะ; ระยะสั้นในช่วงระหว่างชเยษฐามูลียะกับอาษาฒะ. ในยามคับขันควรถือปฏิบัติ ‘จตุรถี’ (วัตรเคร่งครัด/การอดอาหาร).
He assigns long/medium/short expeditions to specific seasonal intervals to control supply risk, mobility, and agricultural impacts.
In crisis, the ruler adopts austerity and restraint—signaling discipline, conserving resources, and enforcing frugality across the administration.