Śānti-Śodhana-Kathana (Instruction on the Purification of Śānti) — Agni Purāṇa, Adhyāya 87
ईशं तवाधिकारे ऽस्मिन् मुमुक्षुं दीक्षयाम्यहं भव्यं त्वयानुकूलेन कुर्यात् विज्ञापनामिति
īśaṃ tavādhikāre 'smin mumukṣuṃ dīkṣayāmyahaṃ bhavyaṃ tvayānukūlena kuryāt vijñāpanāmiti
“ข้าแต่พระอีศะ ในกิจนี้ซึ่งอยู่ในอำนาจของพระองค์ ข้าพเจ้าขอประกอบพิธีทีกษาแก่ผู้ใฝ่โมกษะผู้นี้ ขอให้พิธีอันเป็นมงคลสำเร็จด้วยความเกื้อหนุนของพระองค์ นี่คือคำทูลขอโดยเป็นทางการ”
Ritual officiant (Acharya/initiating priest) addressing Īśa (Śiva) as part of the diksha petition-formula
Vidya Category: {"primary_vidya":"Mantra","secondary_vidya":"Tantra","practical_application":"Formal dīkṣā-vijñapti (petition) to Īśa establishing mantra-adhikāra for a mumukṣu under divine sanction.","sutra_style":false}
Encyclopedic Reference: {"reference_type":"Mantra","entry_title":"Dīkṣā-vijñapti to Īśa for Mumukṣu Initiation","lookup_keywords":["dīkṣā","vijñapti","īśa","adhikāra","mumukṣu"],"quick_summary":"A formal address to the Lord requesting permission and favor for initiating a liberation-seeker, thereby legitimizing the rite and the disciple’s mantra-eligibility."}
Concept: Adhikāra is not merely social but sacral: initiation is framed as a sanctioned act within the Lord’s ‘jurisdiction’ (adhi-kāra), requiring humility and formal petition.
Application: Before conferring mantra, the guru performs vijñapti: clarifies intent (mumukṣutva), requests anugraha, and ritually records legitimacy of the transmission.
Khanda Section: Puja-vidhi (Diksha & Mantra-adhikara / Initiation protocols)
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: bhakti
Visual Art Cues: {"scene_description":"Guru facing a disciple, hands in añjali, addressing Īśa as witness; a ritual seat, water-pot, and initiation implements arranged; the disciple shown as a calm mumukṣu.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural, Śiva as subtle presence above (crescent moon, trident motif), guru and disciple in profile, ritual vessels, warm ochres and greens, devotional yet formal composition.","tanjore_prompt":"Tanjore, Śiva in a small aureoled vignette receiving the petition, guru initiating disciple below, gold leaf on Śiva’s halo and on ritual ornaments, rich temple interior.","mysore_prompt":"Mysore style, clear didactic scene: guru reciting vijñapti, disciple seated, labeled items (kalaśa, āsana), soft shading and fine lines.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature, courtly precision: guru and disciple in a pavilion, calligraphic cartouche with the vijñapti line, delicate textiles, subdued divine symbol of Īśa overhead."}
Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"devotional","suggested_raga":"Bhairavi","pace":"slow","voice_tone":"devotional"}
Sandhi Resolution Notes: अधिकारे + अस्मिन् → अधिकारे 'स्मिन् (ए + अ = एऽ). दीक्षयामि + अहम् → दीक्षयाम्यहं (इ + अ = य). त्वया + अनुकूलेन → त्वयानुकूलेन (आ + अ = आ).
Related Themes: Agni Purana 87 (dīkṣā and mantra-adhikāra sequence)
It gives the formal diksha petition: the officiant declares initiation of a mumukṣu and requests Īśa’s consent, establishing mantra-adhikāra and ritual legitimacy.
Beyond myth, it preserves operational liturgy—set phrases and legal-ritual logic (authority/adhikāra, petition/vijñāpanā) used in initiation—showing the Purana as a practical manual of worship and rites.
By seeking divine authorization and initiating a liberation-seeker, the rite is framed as dharmically valid and spiritually efficacious, removing obstacles and aligning the initiation with divine grace.