Adhyaya 247
Raja-dharmaAdhyaya 2476 Verses

Adhyaya 247

Chapter 247 — पुष्पादिपूजाफलं (Fruits of Worship with Flowers and Other Offerings)

ในบทนี้ พระอัคนีทรงแสดงวิธีบูชาพระวิษณุด้วยดอกไม้และเครื่องสักการะอย่างย่อ เพื่อให้เกิดสิทธิ (ความสำเร็จ) ในกิจการทั้งปวง กล่าวถึงดอกไม้และใบไม้ที่เหมาะแก่การอรจนา ได้แก่ มาลตี มัลลิกา ยูถี ปาฏลา กรวีระ อโศก กุนทะ ใบตมาล ใบบิลวะและใบศมี ภฤงคราช ตุลสีตามฤดูกาล วาสกะ เกตกี ดอกบัวและบัวแดง (รักโตตปละ) และระบุสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือ อรกะ อุนมัตตกะ/ธัตตูระ และกังกาญจี ต่อจากนั้นเชื่อมกับคัมภีร์ทานศาสตร์ว่า การถวายเนยใสตามปริมาณที่กำหนดให้บุญใหญ่ นำไปสู่ความเป็นใหญ่และสวรรค์ ทำให้เครื่องบูชาเรียบง่ายของคฤหัสถ์สัมพันธ์กับผลระดับราชาและจักรวาล โดยการเลือกวัตถุ (ทรัพย์) ให้ถูกต้องและการให้ทานอย่างมีวินัยย่อมเกื้อหนุนความมั่งคั่ง ความชอบธรรม และบุญกุศลภายใต้ภักติแบบไวษณพ

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे वास्त्वादिर्नाम षट्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः पुष्पादिपूजाफलं अग्निर् उवाच पुष्पैस्तु पूजनाद्विष्णुः सर्वकार्येषु सिद्धिदः मालती मल्लिका यूथी पाटला करवीरकं

ดังนี้ ในอัคนิมหาปุราณะ บทที่ 246 ชื่อว่า “วาสตุและเรื่องเกี่ยวเนื่อง” ได้สิ้นสุดลง. บัดนี้เริ่มบทที่ 247 คือ “ผลแห่งการบูชาด้วยดอกไม้และเครื่องสักการะอื่น ๆ”. อัคนีกล่าวว่า: “เมื่อบูชาด้วยดอกไม้ พระวิษณุทรงเป็นผู้ประทานความสำเร็จในกิจทั้งปวง; จงถวายดอกมาลตี มัลลิกา ยูถี ปาฏลา และดอกกรวีรกะ.”

Verse 2

पावान्तिरतिमुक्तश् च कर्णिकारः कुराण्टकः सेकः उच्यते इति ख पावन्तिकातिमुक्तश्चेति ग कुब्जकस्तगरो नीपो वाणो वर्वरमल्लिका

‘ปาวานติ’ และ ‘อติมุกตะ’ ตลอดจน ‘กรณิการะ’ และ ‘กุราณฏกะ’—(ตามฉบับคะ) เรียกอีกชื่อว่า ‘เสกะ’ ด้วย. (ตามฉบับคะ-คะ/คะ-คา) อ่านว่า ‘ปาวันติกา’ และ ‘อติมุกตะ’. นามพ้องอื่น ๆ ได้แก่ กุบชกะ ตคระ นีปะ วาณะ และ วรวร-มัลลิกา.

Verse 3

अशोकस्तिलकः कुन्दः पूजायै स्यात्तमालजं बिल्वपत्रं शमीपत्रं पत्रं भृङ्गरजस्य तु

เพื่อการบูชา ดอกอโศกะ ดอกติลกะ และดอกกุนทะเป็นที่สรรเสริญ. อีกทั้งใบตมาละ ใบบิลวะ ใบศมี และใบภฤงคราชะ ก็เป็นสิ่งที่กำหนดให้ถวายตามพิธี.

Verse 4

तुलसीकालतुलसीपत्रं वासकमर्चने केतकीपत्रपुष्पं च पद्मं रक्तोत्पलादिकं

ในการอรจนา จงถวายใบทุลสี—โดยเฉพาะทุลสีที่เก็บในกาลอันสมควร—ร่วมกับวาสกะ. อีกทั้งควรถวายใบและดอกเกตกี ดอกปัทมะ และดอกรักโตตปละ (บัวแดง) เป็นต้น.

Verse 5

नार्कन्नोन्मत्तकङ्काञ्ची पूजने गिरिमल्लिका कौटजं शाल्मलीपुष्पं कण्टकारीभवन्नहि

ในการบูชา ไม่ควรใช้ดอกอรกะ ดอกอุนมัตตกะ (ธัตตูรา) และกังกาญจี; ควรใช้ดอกคิริมลลิกาแทน อีกทั้งดอกกูฏชะและศาลมลี และที่นี่ดอกกัณฑการีก็ใช้ได้เช่นกัน.

Verse 6

घृतप्रस्थेन विष्णोश् च स्नानङ्गोकोटिसत्फलं आढकेन तु राजा स्यात् घृतक्षीरैर् दिवं व्रजेत्

การถวายทานเนยใสหนึ่งประสถะ ย่อมได้ผลบุญอันประเสริฐเสมอด้วยการประกอบพิธีสรงสนานแด่พระวิษณุถึงหนึ่งโกฏิ การถวายทานหนึ่งอาฑกะทำให้เป็นกษัตริย์; และการถวายเนยใสพร้อมน้ำนมย่อมนำไปสู่สวรรค์.

Frequently Asked Questions

A prescriptive arcana list (what to offer and what to avoid) plus measurable dāna metrics: one prastha of ghee equated to immense Viṣṇu-bath merit, one āḍhaka linked with kingship, and ghee-with-milk linked with heavenly attainment.

It operationalizes bhakti: disciplined offerings and charitable measures become repeatable practices that convert everyday materials into merit, success, and devotional alignment with Viṣṇu.