Adhyaya 227

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे दण्डप्रणयनं नाम षड्विंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः युद्धयात्रा पुष्कर उवाच यदा मन्येत नृपतिराक्रन्देन बलीयसा पार्ष्णिग्राहो ऽभिभूतो मे तदा यात्रां प्रयोजयेत्

ดังนี้ในอัคนิมหาปุราณะ บทที่ 226 ชื่อ “ทัณฑประณยนะ” (การวางระเบียบแห่งโทษ) สิ้นสุดลง บัดนี้เริ่มบทที่ 227 คือ “ยุทธยาตรา” (การยกทัพ) ปุษกรกล่าวว่า “เมื่อพระราชาทรงเห็นว่า ศัตรูผู้มีกำลังเหนือกว่ากดดันด้วยเสียงโห่ศึก และศัตรูผู้โจมตีทางด้านหลัง (ปารฺษฺณิคราหะ) ได้ครอบงำแล้ว ก็พึงออกเดินทัพ”

Verse 2

पुष्ता योधा भृटा भृत्याः प्रभूतञ्च बलं मम मूलरक्षासमर्थो ऽस्मि तैर् गत्वा शिविरे व्रजेत्

“นักรบของเรามีเสบียงพร้อม; ทหารรับจ้างและบริวารก็ได้รับการอุปถัมภ์ดี กำลังพลของเรามีมาก เราสามารถพิทักษ์ฐานหลักได้ ดังนั้นเมื่อไปพร้อมพวกเขาแล้ว พึงมุ่งสู่ค่ายทัพ”

Verse 3

शत्रोर्वा व्यसने यायात् दैवाद्यैः पीडितं परं भूकम्पो यान्दिशं याति याञ्च केतुर्व्यदूषयत्

หรือศัตรูอาจตกอยู่ในหายนะ ถูกเบียดเบียนอย่างหนักด้วยเหตุแห่งเทพและเหตุอื่นที่ควบคุมมิได้ (พึงอนุมาน) จากทิศที่แผ่นดินไหวเคลื่อนไป และทิศที่ดาวหาง (เกตุ) ทำให้มัวหมอง

Verse 4

विद्विष्टनाशकं सैन्यं सम्भूतान्तःप्रकोपनं शरीरस्फुरणे धन्ये तथा सुस्वप्रदर्शने

กองทัพที่ทำลายศัตรูผู้เป็นที่ชิงชังย่อมบังเกิด และความกระเพื่อมภายในย่อมเกิดขึ้น เมื่อมีอาการกระตุกของกายอันเป็นมงคล และเมื่อเห็นสุบินอันดี—สิ่งเหล่านี้เป็นนิมิต

Verse 5

निमित्ते शकुने धन्ये जाते शत्रुपुरं व्रजेत् पुनर्जित्वेति ग , घ , ज च तैर् वृत्वा इति साधुः सम्भूतान्तःकोपदमिति ख , छ च पदातिनागबहुलां सेनां प्रावृषि योजयेत्

เมื่อเกิดนิมิตจากนก (ศกุนะ) อันเป็นมงคล พึงยกไปยังนคร/ป้อมของศัตรู; ในบางสำนวนกล่าวว่า เมื่อชนะแล้วพึงกลับมาอีกครั้ง การคัดเลือกและจัดกระบวนทัพให้เหมาะสมแล้วจึงรุกไปเป็นสิ่งที่ดี ในฤดูฝนพึงจัดกองทัพที่มีทหารราบและช้างเป็นจำนวนมาก

Verse 6

हेमन्ते शिशिरे चैव रथवाजिसमाकुलां चतुरङ्गबलोपेतां वसन्ते वा शरन्म्मुखे

ในฤดูเหมันตะและศิศิระ หรือในฤดูวสันตะ หรือเมื่อเริ่มฤดูศรัท ควรยกทัพออกเดินทางด้วยกองทัพที่แน่นด้วยรถศึกและม้า พร้อมด้วยกำลังจตุรงคเสนาอันครบถ้วน

Verse 7

सेना पदातिबहुला शत्रून् जयति सर्वदा अङ्गसक्षिणभागे तु शस्तं प्रस्फुरणं भवेत्

กองทัพที่มีกำลังทหารราบมากย่อมชนะศัตรูได้เสมอ อีกทั้งเมื่ออาวุธ (หรือแขนที่ถืออาวุธ) สั่นหรือกระตุกทางด้านขวาของกาย ถือเป็นนิมิตมงคล

Verse 8

न शस्तन्तु तथा वामे पृष्ठस्य हृदयस्य च लाञ्छनं पिटकञ्चैव विज्ञेयं स्फुरणं तथा

แต่ทางด้านซ้าย รวมทั้งรอยที่หลังและบริเวณหัวใจ มิได้ถือว่าเป็นมงคล เช่นเดียวกับฝีหรือผื่น (ปิฏกะ) และอาการสั่นกระตุกของกาย ก็พึงเข้าใจว่าเป็นนิมิตอัปมงคล

Verse 9

विपर्ययेणाभिहितं सव्ये स्त्रीणां शुभं भवेत्

เมื่อกล่าวโดยกลับกัน นิมิตเดียวกันย่อมเป็นมงคลสำหรับสตรีทางด้านซ้าย กล่าวคือสำหรับสตรี นิมิตด้านซ้ายถือว่าเป็นสิริมงคล