Adhyaya 219

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे राजाभिषेको नाम अष्टादशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथोनविंशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः अभिषेकमन्त्राः पुष्कर उवाच राजदेवाद्यभिषेकमन्त्रान्वक्ष्ये ऽघमर्दनान् कुम्भात् कुशोदकैः सिञ्चेत्तेन सर्वं हि सिद्ध्यति

ดังนี้ในอัคนีมหาปุราณะ บทที่ 218 ชื่อว่า “ราชาภิเษก” ได้สิ้นสุดลง บัดนี้เริ่มบทที่ 219 คือ “มนต์อภิเษก” ปุษกรกล่าวว่า “เราจักประกาศมนต์อภิเษกสำหรับพระราชาและเหล่าเทพ อันทำลายบาป พึงรดน้ำจากหม้อซึ่งชำระด้วยหญ้ากุศะ ด้วยสิ่งนั้นแลกิจทั้งปวงย่อมสำเร็จ”

Verse 2

सुरास्त्वामभिषिञ्चन्तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः

ขอเหล่าเทพเจ้าเจิมท่าน—พรหมา วิษณุ และมหेशวร รวมทั้งวาสุเทวะ สังกรษณะ ประทยุมน์ และอนิรุทธะ

Verse 3

भवन्तु विजयायैते इन्द्राद्या दशदिग्गताः रुद्रो धर्मो मनुर्दक्षो रुचिः श्रद्धा च सर्वदा

ขอเทพผู้สถิตในทิศทั้งสิบ—อินทร์เป็นต้น—จงเป็นเพื่อชัยชนะ (ของเรา/ของท่าน) และขอรุทระ ธรรมะ มนุ ทักษะ รุจิ และศรัทธา จงเกื้อหนุนชัยชนะเสมอ

Verse 4

भृगुरत्रिर्वसिष्ठश् च सनकश् च सनन्दनः सनत्कुमारो ऽङ्गिराश् च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः

ภฤคุ อตริ และวสิษฐะ; ทั้งสานกะและสานันทนะ; สานัตกุมาร; อังคิรัส; และปุลัสตยะ ปุลหะ กับกรตุ—ขอฤๅษีผู้ควรบูชาเหล่านี้จงเกื้อหนุนพิธี

Verse 5

मरीचिः कश्यपः पान्तु प्रजेशाः पृथिवीपतिः प्रभासुरा वहिर्षद अग्निष्वात्ताश् च पान्तु ते

ขอมารีจิและกัศยปะจงคุ้มครองท่าน ขอเหล่าประชาปติและเจ้าแห่งปฐพีก็คุ้มครองท่าน และขอปรภาสุระ วหิรษัท กับอัคนิษวาตตะ (หมู่ปิตฤ) จงคุ้มครองท่านด้วย

Verse 6

क्रव्यादाश्चोपहूताश् च आज्यपाश् च सुकालिनः अग्निभिश्चाभिषिञ्चन्तु लक्ष्म्याद्या धर्मवल्लभाः

ขอให้ไฟกราวญาด ไฟอุปหูต ไฟอาชยปา และไฟสุกาลิน พร้อมด้วยไฟศักดิ์สิทธิ์ จงอภิเษกท่าน และขอให้พระลักษมีและพลังแห่งธรรมอื่นๆ จงประทานพรแก่ท่าน

Verse 7

आदित्याद्याः कश्यपस्य बहुपुत्रस्य वल्लभाः कृशाश्वस्याग्निपुत्रस्य भार्याश्चारिष्ठनेमिनः

เหล่าอาทิตย์และผู้อื่นเป็นชายาที่รักของพระกश्यป ผู้มีบุตรมาก และเช่นเดียวกัน ชายาของกฤศาสวะ (บุตรแห่งอัคนี) และชายาของอริษฐเนมิ (ก็ถูกกล่าวถึง ณ ที่นี้)

Verse 8

अश्विन्याद्याश् च चन्द्रस्य पुलहस्य तथा प्रियाः भूता च कपिशा दंष्ट्री सुरसा सरमा दनुः

นางอัศวินีและคนอื่นๆ เป็นที่รักของพระจันทร์ และเป็นที่รักของพระปุลหะเช่นกัน (มีนามว่า) ภูตา, กปิศา, ทังษฏรี, สุรสา, สรมา และดนุ

Verse 9

श्येनी भासी तथा क्रौञ्ची धृतराष्ट्री शुकी तथा पत्न्यस्त्वामभिषिञ्चन्तु अरुणश्चार्कसारथिः

ขอให้นางศเยนี นางภาสี นางเกราญจี นางธฤตราษฏรี และนางศุกี จงอภิเษกท่าน และขอให้พระอรุณ สารถีแห่งพระอาทิตย์ จงอภิเษกท่านด้วย

Verse 10

आयतिर् नियतीरात्रिर् निद्रा लोकस्थितौ स्थिताः उमा मेना शची पान्तु धूमोर् नानिरृतिर्जये

ขอให้อายติ นิยติ ราตรี และนิทรา ผู้ดำรงอยู่ในความมั่นคงของโลก จงคุ้มครองข้าพเจ้า ขอพระอุมา พระเมนา และพระศจี จงคุ้มครองข้าพเจ้า ขอพระธูโมรณาจงคุ้มครอง และขอนิรฤติจงอย่าได้มีชัย (เหนือข้าพเจ้า)

Verse 11

गौरी शिवा च ऋद्धिश् च वेला चैव नड्वला अशिक्नी च तथा ज्योत्स्ना देवपत्न्यो वनस्पतिः

คุรี (Gaurī), ศิวา (Śivā) และฤทธิ (Ṛddhi); อีกทั้งเวลา (Velā) และนัฏวลา (Naḍvalā); รวมทั้งอศิกนี (Aśiknī) และชโยตสนา (Jyotsnā)—ทั้งหมดเป็นชายาแห่งเทพ และหมู่นี้ระลึกว่าเป็น ‘วนัสปติ’ ผู้เป็นอธิษฐานแห่งพืชพรรณ.

Verse 12

महाकल्पश् च कल्पश् च मन्वन्तरयुगानि च देवपुत्रस्येति ज पुलस्त्यस्येति ग , घ , ज च असिता चेति ङ संवत्सराणि वर्षाणि पान्तु त्वामयनद्वयं

ขอให้มหากัลปะและกัลปะ มันวันตระและยุค; พร้อมทั้งสังวัตสร (ปี), วรรษะ (ปีสุริยะ) และอายนะทั้งสอง (ครึ่งปี)—จงคุ้มครองท่าน. (บางสำนวนมีคำต่างเช่น “devaputrasya”, “pulastyasya”, “asitā”.)

Verse 13

ऋतवश् च तथा मासा पक्षा रात्र्यहनी तथा सन्ध्यातिथिमुहूर्ताच्च कालस्यावयवाकृतिः

ฤดู เดือน ปักษ์ (กึ่งเดือน) กลางคืนและกลางวัน; รวมทั้งสันธยา ติถี และมุหูรตะ—ทั้งหมดนี้เป็นองค์ประกอบของกาล (เวลา).

Verse 14

सूर्याद्याश् च ग्रहाः पान्तु मनुः स्वायम्भुवादिकः स्वायम्भुवः स्वारोचिष औत्तमिस्तामसो मनुः

ขอให้บรรดาเคราะห์เริ่มด้วยพระอาทิตย์จงคุ้มครองข้าพเจ้า; และขอให้เหล่ามนูเริ่มด้วยสวายัมภูวะ—คือ สวายัมภูวะ สวาโรจิษะ เอาตตมิ และตามสะมนู—จงคุ้มครองด้วย.

Verse 15

रैवतश्चाक्षुषः षष्ठो वैवस्वत इहेरितः सावर्णो ब्रह्मपुत्रश् च धर्मपुत्रश् च रुद्रजः

ไรเวตะและจักษุษะ (มนู) อยู่ในลำดับที่หก; และที่นี่ประกาศว่าไววัสวตะเป็นมนูปัจจุบัน. ต่อจากนั้นคือ สาวรรณะ บรหฺมบุตร ธรรมบุตร และผู้เกิดจากรุทร (มนู).

Verse 16

दक्षजो रौच्यभौत्यौ च मनवस्तु चतुर्दश विश्वभुक् च विपश्चिच्च सुचित्तिश् च शिखी विभुः

ทักษชา รุจยะ และ ภุจยะ มนูทั้งสิบสี่ และ วิศวภุก วิปัศจิต สุจิตติ ศิขี และ วิภุ

Verse 17

मनोजवस्तथौजस्वी बलिरद्भुतशान्तयः वृषश् च ऋतधामा च दिवस्पृक् कविरिन्द्रकः

มโนชวะ โอชัสวี พลิ อัศจรรย์ ศานติ วฤษะ ฤตธามะ ทิวสปฤก กวี และ อินทรเก

Verse 18

रेवन्तश् च कुमारश् च तथा वत्सविनायकः

เรวันตะ กุมาร และ วัตสวินายกะ

Verse 19

वीरभद्रश् च नन्दी च विश्वकर्मा पुरोजवः अप्_२१९०१८च्बेते त्वामभिषिञ्चन्तु सुरमुख्याः समागताः नासत्यौ देवभिषजौ ध्रुवाद्या वसवो ऽष्ट च

ขอวีรภัทร นนทิ วิศวกรรม ปุโรชวะ นาสัตยะ (แพทย์สวรรค์) และวสุทั้งแปดที่มีธรุวะเป็นประธาน จงอภิเษกท่าน

Verse 20

दश चाङ्गिरसो वेदास्त्वाभिषिञ्चन्तु सिद्धये आत्मा ह्य् आयुर्मनो दक्षो मदः प्राणस्तथैव च

ขอพระเวทอางคีรสทั้งสิบจงอภิเษกท่านเพื่อความสำเร็จ แท้จริงแล้ว อาตมัน อายุ มนะ ทักษะ มทะ และปราณ (จงอภิเษกด้วย)

Verse 21

हविष्मांश् च गरिष्ठश् च ऋतः सत्यश् च पान्तु वः क्रतुर्दक्षो वसुः सत्यः कालकामो धुरिर्जये

ขอให้หวิษมานและคริษฐะ พร้อมทั้งฤตะและสัตยะ คุ้มครองท่านทั้งหลาย; และขอให้กรตุ ทักษะ วสุ สัตยะ กาลกามะ และธุริ ปกป้องเพื่อชัยชนะในศึกสงคราม

Verse 22

पुरूरवा माद्रवाश् च विश्वेदेवाश् च रोचनः अङ्गारकाद्याः सूर्यस्त्वान्निरृतिश् च तथा यमः

ปุรูรวัส เหล่ามาทรวะ และเหล่าวิศวเทวะ พร้อมทั้งโรจนะ; อีกทั้งเทพดาวเคราะห์เริ่มด้วยอังคารกะ และสุริยะ ร่วมกับนิรฤติและยม ควรถูกระลึกและอัญเชิญ

Verse 23

अजैकपादहिर्व्रध्रो धूमकेतुश् च रुद्रजाः रुद्रका इति ग , घ , ङ , ञ च भरतश् च तथा मृत्युः कापालिरथ किङ्किणिः

อชัยกปาทะ อหิรพุธนยะ ธูมเกตุ และหมู่ผู้กำเนิดจากรุทระ ถูกกล่าวถึง; อีกทั้งผู้เรียกว่า “รุทระกะ” ซึ่งจัดอยู่ในหมวดอักษร ga, gha, ṅa, ña; และยังมีภรตะ มฤตยู กาปาลี และกิงกิณี

Verse 24

भवनो भावनः पान्तु स्वजन्यः स्वजनस् तथा क्रतुश्रवाश् च मूर्धा च याजनो ऽभ्युशनास् तथा

ขอให้ภวนะและภาวนะคุ้มครอง; เช่นเดียวกับสวชันยะและสวชัน; และขอให้กรตุศรวา มูรธา ยาชน และอภยุศนา ปกป้องด้วย

Verse 25

प्रसवश्चाव्ययश् चैव दक्षश् च भृगवः सुराः मनो ऽनुमन्ता प्राणश् च नवोपानश् च वीर्यवान्

ปรสวะและอวฺยยะ อีกทั้งทักษะ หมู่ภฤคุ และเหล่าเทพ; มนัสผู้ให้ความยินยอมภายใน ปราณ และอปานะเก้าประการ—ล้วนทรงพลัง

Verse 26

वीतिहोत्रो नयः साध्यो हंसो नारायणो ऽवतु विभुश् चैव प्रभुश् चैव देवश्रेष्ठा जगद्धिताः

ขอวีติโหตระ นยะ สาธยะ หัมสะ และนารายณะ จงปกป้องข้าพเจ้า เช่นเดียวกับวิภุและประภุ ผู้ประเสริฐในหมู่เทพ ผู้เกื้อกูลต่อโลก จงประทานการปกป้อง

Verse 27

धाता मित्रो ऽर्यमा पूषा शक्रो ऽथ वरुणो भगः त्वष्टा विवस्वान् सविता विष्णुर्द्वादश भास्कराः

ธาตา, มิตระ, อรยมัน, ปูษัน, ศักระ, วรุณะ, ภคะ, ตวัษฏฤ, วิวัสวาน, สวิตฤ และวิษณุ เหล่านี้คือ ภัสกร (รูปแบบแห่งดวงอาทิตย์) ทั้งสิบสอง

Verse 28

एकज्योतिश् च द्विज्योतिस्त्रिश् चतुर्ज्योतिरेव च एकशक्रो द्विशक्रश् च त्रिशक्रश् च महाबलः

พระองค์ทรงเป็นหนึ่งแสงสว่าง สองแสงสว่าง สามและสี่แสงสว่าง พระองค์ทรงเป็นหนึ่งศักระ (พระอินทร์) สองศักระ และสามศักระ ผู้ทรงพลานุภาพยิ่งใหญ่

Verse 29

इन्द्रश् च मेत्यादिशतु ततः प्रतिमकृत्तथा मितश् च सम्मितश् चैव अमितश् च महाबलः

จากนั้นพระอินทร์จึงบัญชา (เขา) ด้วยคำว่า "จงมาเถิด!" และช่างทำรูปปฏิมา (ก็ถูกแต่งตั้งเช่นกัน) (ยังมี) มิตะ สัมมิตะ และอมิตะ—อมิตะผู้มีพละกำลังมหาศาล

Verse 30

ऋतजित् सत्यजिच्चैव सुषेणः सेनजित्तथा अतिमित्रो ऽनुमित्रश् च पुरुमित्रो ऽपराजितः

และ (มี) ฤตชิต, สัตยชิต, สุเษณะ และเสนชิต; (อีกทั้ง) อติมิตระ, อนุมิตระ, ปุรุมิตระ และอปราชิตะ

Verse 31

ऋतश् च ऋतवाग् धाता विधाता धारणो ध्रुवः विधारणो महातेजा वासवस्य परः सखा

พระองค์คือ ฤตะ (ระเบียบจักรวาล) และ ฤตวาก (วาจาสัตย์สอดคล้องพระเวท); ผู้ทรงค้ำจุนและผู้ทรงกำหนด; ผู้ทรงรองรับและผู้มั่นคง; ผู้ทรงรองรับสรรพสิ่ง ผู้มีรัศมีใหญ่; และเป็นสหายสูงสุดของวาสวะ (อินทรา)

Verse 32

ईदृक्षश्चाप्यदृक्षश् च एतादृगमिताशनः क्रीडितश् च सदृक्षश् च सरभश् च महातपाः

‘อีทฤกษะ’ (มีรูปเช่นนี้) และ ‘อะทฤกษะ’ (มองไม่เห็น) ด้วย; ‘เอตาทฤก’ และ ‘อะมิตาศนะ’ (การบริโภคอย่างกำกับ/พอประมาณ); ‘กรีฑิตะ’ (ผู้รื่นเริงเล่น); ‘สะทฤกษะ’ (ผู้มีรูปคล้ายกัน); ‘สารภะ’; และ ‘มหาตปา’ (มหาฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะยิ่ง)—เป็นนามที่สาธยาย

Verse 33

सुजनस्तथेति ख , घ च विश्वात्मेति ङ ईदृक्षश्चान्यदृक्षश्चेति छ धर्ता धुर्यो धुरिर्भीम अभिमुक्तः क्षपात्सह धृतिर्वसुरनाधृष्यो रामः कामो जयो विराट्

พระองค์คือ สุชนะ (ผู้ประเสริฐ); ‘ตถา’ (เป็นเช่นนั้น); วิศวาตมา (อาตมันสากล); อีทฤกษะ และ อัญญทฤกษะ; ธฤตา; ธุรยะ (ผู้เหมาะแก่การแบกภาระ); ธุรี (ผู้ค้ำจุน); ภีมะ (น่าเกรงขาม); อภิมุกตะ (ผู้หลุดพ้น); กษปาตสะหะ (ผู้ทนต่อราตรี/ความเสื่อม); ธฤติ (ความมั่นคง); วสุ (ทรัพย์/ความดี); อนาธฤษยะ (ผู้มิอาจล่วงละเมิด); และ รามะ กามะ ชยะ วิราฏ (รูปจักรวาล)

Verse 34

देवा एकोनपञ्चाशन्मरुतस्त्वामवन्तु ते चित्राङ्गदश्चित्ररथः चित्रसेनश् च वै कलिः

ขอเหล่าเทพมารุตทั้งสี่สิบเก้าพระองค์คุ้มครองท่าน ขอจิตรางคทะ จิตรระถะ จิตรเสนะ และแท้จริงกะลิด้วย จงพิทักษ์รักษาท่าน

Verse 35

उर्णायुरुग्रसेनश् च धृतराष्ट्रश् च नन्दकः हाहा हूहूर्नारदश् च विश्वावसुश् च तुम्बुरुः

ยังมีนามว่า อุรณายุ อุครเสนะ ธฤตราษฏระ และ นันทกะ; อีกทั้ง หาหา หูหู นารท วิศวาวสุ และ ตุมบุรุ—(ล้วนถูกกล่าวนาม)

Verse 36

एते त्वामभिषिञ्चन्तु गन्धर्वा विजयाय ते पान्तु ते कुरुपा मुख्या दिव्याश्चाप्सरसाङ्गणाः

ขอเหล่าคันธรรพเหล่านี้เจิมท่านเพื่อชัยชนะของท่าน; และขอคุรุปาผู้เป็นใหญ่พร้อมหมู่อัปสราอันเป็นทิพย์คุ้มครองท่านเถิด

Verse 37

अनवद्या सुकेशी च मेनकाः सह जन्यया क्रतुस्थला घृताची च विश्वाची पुञ्जिकस्थला

อนวัทยาและสุเกศี; เมนกาพร้อมชันยา; กรตุสถลา; ฆฤตาจี; วิศวาจี; และปุญชิกัสถลา—เหล่านี้คืออัปสราที่กล่าวไว้ ณ ที่นี้

Verse 38

प्रम्लोचा चोर्वशी रम्भा पञ्चचूडा तिलोत्तमा चित्रलेखा लक्ष्मणा च पुण्डरीका च वारुणी

ปรัมโลจา, อุรวศี, รัมภา, ปัญจจูฑา, ติโลตตมา, จิตรเลขา, ลักษมณา, ปุณฑรีกา และวารุณี—เหล่านี้คืออัปสราที่กล่าวถึง

Verse 39

प्रह्लादो विरोचनो ऽथ बलिर्वाणो ऽथ तत्सुताः एते चान्ये ऽभिषिञ्चन्तु दानवा राक्षसास् तथा

ขอปรหลาท, วิโรจนะ, พลี, วาณะและบุตรของเขา—ทั้งเหล่านี้และทานวะอื่น ๆ ตลอดจนรากษสทั้งหลาย—จงประกอบพิธีสถาปนาด้วยการเจิมเถิด

Verse 40

हेतिश् चैव प्रहेतिश् च विद्युत्स्फुर्जथुरग्रकाः यक्षः सिद्धार्मकः पातु माणिभद्रश् च नन्दनः

ขอเหติและประเหติ พร้อมทั้งวิทยุต สฺฟุรชถุ และอัครก จงคุ้มครอง; ขอท้าวยักษ์สิทธารมกคุ้มครอง และมาณิภัทรกับนันทนะก็จงคุ้มครองด้วย

Verse 41

पिङ्गाक्षो द्युतिमांश् चैव पुष्पवन्तो जयावहः शङ्खः पद्मश् च मकरः कच्छपश् च निधिर्जये

เพื่อชัยชนะ พึงระลึกถึง ปิงกากษะ, ทยุติมาน, ปุษปวันตะ, ชยาวหะ, สังข์, ปัทมา, มกร, กัจฉปะ และนิธิ

Verse 42

पिशाचा ऊर्ध्वकेशाद्या भूता भूम्यादिवासिनः महाकालं पुरस्कृत्य नरसिंहञ्च मातरः

เหล่าปีศาจมีอูรธวเกศเป็นต้น ภูตที่อาศัยในแผ่นดินและที่อื่นๆ โดยมีมหากาลเป็นผู้นำ พร้อมด้วยนรสิงห์และเหล่ามารดา (มาตฤกา)

Verse 43

अभिमुक्तः क्षमासहेति ङ अनाधृष्त इति ग , घ ,ञ च सह कन्ययेति ज गुहः स्कन्दो विशाखस्त्वान्नैगमेयो ऽभिषिञ्चतु डाकिन्यो याश् च योगिन्यः खेचरा भूचराश् च याः

อักษร 'งะ' คู่กับ อภิมุกตะ; 'กะ, ฆะ, ญะ' คู่กับ อนาธฤษฏะ; 'จะ' คู่กับ สหกันยา ขอให้คุหะ สกันทะ วิสาขะ และไนกเมยะ จงอภิเษกท่าน; และเหล่าดากินี โยกินี ผู้สัญจรในอากาศและบนพื้นดินจงคุ้มครอง

Verse 44

गरुडश्चारुणः पान्तु सम्पातिप्रमुखाः खगाः अनन्ताद्या महानागाः शेषवासुकितक्षकाः

ขอพญาครุฑและพระอรุณจงคุ้มครอง; ขอนกทั้งหลายที่มีสัมปาติเป็นหัวหน้าจงคุ้มครอง ขอมหานาคทั้งหลายมีอนันตนาคราชเป็นต้น คือ เศษะ วาสุกิ และตักษกะ จงคุ้มครอง

Verse 45

ऐरावतो महापद्मः कम्बलाश्वतरावुभौ शङ्खः कर्कोटकश् चैव धृतराष्ट्रो धनञ्जयः

ไอราวต, มหาปัทมา, กัมพล และอัศวตร, สังข์, กรรโกฏกะ, ธฤตราษฏร์ และธนัญชัย เหล่านี้คือพญานาค

Verse 46

कुमुदैर् आवणौ पद्मः पुष्पदन्तो ऽथ वामनः सुप्रतीको ऽञ्जनो नागाः पान्तु त्वां सर्वतः सदा

ขอเหล่านาคคือ ปัทมะ ปุษปทันตะ วามนะ สุประตีกะ และอัญชนะ พร้อมด้วยกุมุทะและอาวณะ จงคุ้มครองท่านจากทุกทิศทุกเวลาเถิด

Verse 47

पैतामहस् तथा हंसो वृषभः शङ्करस्य च दुर्गासिंहश् च पान्तु त्वां यमस्य महिषस् तथा

ขอหงส์ของปิตามหะ (พรหมา), โคพฤษภของศังกร (ศิวะ), สิงห์ของทุรคา และควายของยม จงคุ้มครองท่านเถิด

Verse 48

उच्चैःश्रवाश्चाश्वपतिस् तथा धन्वन्तरिः सदा कौस्तुभः शङ्कराजश् च वज्रं शूलञ्च चक्रकं

ยังมีอุจไฉศรวา ผู้เป็นเจ้าแห่งม้า; ธันวันตริ; แก้วเกาสตุภะอันดำรงอยู่เสมอ; และศังกราช; ตลอดจนวัชระ ศูล และจักระ (อาวุธศักดิ์สิทธิ์)

Verse 49

नन्दको ऽस्त्राणि रक्षन्तु धर्मश् च व्यवसायकः चित्रगुप्तश् च दण्डश् च पिङ्गलो मृत्युकालकौ

ขอให้นันทกะคุ้มครองในเรื่องอาวุธ; และธรรมะผู้ทรงไว้ซึ่งความประพฤติชอบ จงพิทักษ์ความตั้งใจและความเพียรของข้าพเจ้า ขอจิตรคุปตะและทัณฑะคุ้มครอง และปิงคละกับมฤตยู-กาลจงปกป้องด้วย

Verse 50

बालखिल्यादिमुनयो व्यासवाल्मीकिमुख्यकाः पृथुर्दिलीपो भरतो दुष्यन्तः शक्रजिद्वली

เหล่าฤๅษีตั้งแต่พวกพาลขิลยะ—โดยมีวยาสะและวาลมีกิเป็นประมุข—และกษัตริย์ปฤถุ ทิลีปะ ภรตะ ทุษยันตะ ศักรชิต และวลี ล้วนได้รับการสรรเสริญว่าเป็นแบบอย่างอันประเสริฐ

Verse 51

मल्लः ककुत्स्थश्चानेन युवनाश्वो जयद्रथः मान्धाता मुचुकुन्दश् च पान्तु त्वाञ्च पुरूरवाः

ขอให้มัลละ กกุตสถะ อาเนนะ ยุวนาศวะ ชยทรถะ มานธาตา มุจุกุนทะ และปุรูรวัส จงคุ้มครองท่านเถิด

Verse 52

वास्तुदेवाः पञ्चविंशत्तत्त्वानि विजयाय ते रुक्मभौमः शिलाभौमः पतालो नीलमूर्तिकः

เหล่านี้คือเทวะแห่งวาสตุ—หลักตัตตวะยี่สิบห้า—อัญเชิญเพื่อชัยชนะของท่าน: รุกมภौมะ ศิลาภौมะ ปาตาละ และนีลมูรติกะ

Verse 53

शत्रुजिद्वलो इति क , ख च नीलमृत्तिक इति ख , घ , छ , ज , ञ , ट च नीलमूर्धज इति ङ पीतरक्तः क्षितिश् चैव श्वेतभौमो रसातलं भूल्लोको ऽथ भुवर्मुख्या जम्वूद्वीपादयः श्रिये

“ศัตรุชิดวละ” ตามคัมภีร์สาย ก และ ข; “นีลมฤตติกะ” ตามสาย ข ฆ ฉ ช ญ และ ฏ; และ “นีลมูรธชะ” ตามสาย ง. กษิติ (แผ่นดิน) มีสีเหลืองปนแดง ส่วนรสาตละเป็นสีขาวและมีลักษณะเป็นภูมิ. ต่อมาคือภูโลก แล้วจึงภุวรซึ่งเป็นประธานในหมู่โลก พร้อมด้วยชมพูทวีปและทวีปอื่น ๆ เพื่อความศรีและความรุ่งเรือง.

Verse 54

उत्तराः कुरवः पान्तु रम्या हिरण्यकस् तथा भद्राश्वः केतुमालश् च वर्षश् चैव वलाहकः

ขอให้อุตตรกุรวะคุ้มครองข้าพเจ้า เช่นเดียวกับรัมยะและหิรัณยกะ และภัทราศวะ เกตุมาละ ตลอดจนวรรษะชื่อวลาหกะ

Verse 55

हरिवर्षः किम्पुरुष इन्द्रद्वीपः कशेरुमान् ताम्रवर्णो गभस्तिमान् नागद्वीपश् च सौम्यकः

หริวรรษะ กิมปุรุษะ อินทรทวีปะ กเศรุมาน ตามรวรรณะ คภัสติมาน นาคทวีปะ และเสามยกะ—เหล่านี้คือชื่อแห่งแคว้น/ทวีปต่าง ๆ

Verse 56

गन्धर्वो वरुणो यश् च नवमः पान्तु राज्यदाः हिमवान् हेमकूटश् च निषधो नील एव च

ขอคันธรรพะ วรุณะ และยศะ—ผู้เป็นลำดับที่เก้า ผู้ประทานราชอำนาจ—จงคุ้มครองพระราชา และขอหิมวาน เหมกูฏะ นิษธะ และนีละ จงคุ้มครองด้วย

Verse 57

श्वेतश् च शृङवान् मेरुर्माल्यवान् गन्धमादनः महेन्द्रो मलयः सह्यः शक्तिमानृक्षवान् गिरिः

อีกทั้ง ศเวตะ และ ศฤงคะวาน; เมรุ; มาลยะวาน; คันธมาทนะ; มเหนทระ; มลยะ; สหยะ; ศักติมาน; และภูเขาฤกษะวาน (จงเป็นผู้คุ้มครอง)

Verse 58

विन्ध्यश् च पारिपात्रश् च गिरयः शान्तिदास्तु ते ऋग्वेदाद्याः षडङ्गानि इतिहासपुराणकं

ขอเทือกเขาวินธยะและปาริปาตระจงประทานสันติแก่ท่าน และขอฤคเวทพร้อมเวทอื่น ๆ เวทางคะทั้งหก และคัมภีร์อิติหาสะ–ปุราณะ จงประทานความสงบด้วย

Verse 59

आयुर्वेदश् च गन्धर्वधनुर्वेदोपवेदकाः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषाङ्गतिः

อุปเวท ได้แก่ อายุรเวท คันธรรพเวท และธนุรเวท ส่วนเวทางคะ ได้แก่ ศิกษา กัลปะ ไวยากรณะ นิรุกตะ และโหราศาสตร์ (ชโยติษะ) อันเป็นองค์ประกอบประกอบของพระเวท

Verse 60

छन्दोगानि च वेदाश् च मीमांसा न्यायविस्तरः धर्मशास्त्रं पुराणञ्च विद्या ह्य् एताश् चतुर्दश

ฉันทัส (ฉันทลักษณ์เวท) และพระเวท; มีมางสาและระบบนยายะอันพิสดาร; ธรรมศาสตราและปุราณะ—ทั้งหมดนี้แลคือวิทยาทั้งสิบสี่ประการ

Verse 61

साङ्ख्यं योगः पाशुपतं वेदा वै पञ्चरात्रकं कृतान्तपञ्चकं ह्य् एतद् गायत्री च शिवा तथा

สางขยะ โยคะ คำสอนปาศุปตะ (ไศวะ) พระเวท ปัญจราตระ (อาคมไวษณพ) คฤตานตะ-ปัญจกะ และคายตรีกับคำสอนไศวะด้วย

Verse 62

दुर्गा विद्या च गान्धारी पान्तु त्वां शान्तिदाश् च ते लवणेक्षुसुरासर्पिदधिदुग्धजलाब्धयः

ขอพระทุรคา พระวิทยา และคานธารีคุ้มครองท่าน; และขอมหาสมุทรแห่งเกลือ น้ำอ้อย สุรา เนยใส โยเกิร์ต น้ำนม และน้ำ ประทานสันติแก่ท่าน

Verse 63

चत्वारः सागराः पान्तु तीर्थानि विविधानि च हैरण्यकस्तथेति घ , ङ , ज च हिरण्मयश्तथेति छ पुष्करश् च प्रयागश् च प्रभासो नैमिषः परः

ขอมหาสมุทรทั้งสี่ปกป้อง และขอทิรถะนานาประการด้วย; ทั้งไหรัณยกะ (ด้วยพยางค์ ฆ ฆฺง จ) และหิรัณมยะ (ด้วยพยางค์ ฉ); ขอปุษกร ประยาค ประภาส และไนมิษะอันประเสริฐคุ้มครองด้วย

Verse 64

गयाशीर्षो ब्रह्मशिरस्तीर्थमुत्त्रमानसं कालोदको नन्दिकुण्डस्तीर्थं पञ्चनदस् तथा

คยาศีรษะ พรหมศีรษะ ทิรถะชื่ออุตตรมานสะ กาโลทกะ ทิรถะนันทิกุณฑะ และปัญจนทะ—ล้วนเป็นสถานที่แสวงบุญอันศักดิ์สิทธิ์

Verse 65

भृगुतीर्थं प्रभासञ्च तथा चामरकण्टकं जम्बुमार्गश् च विमलः कपिलस्य तथाश्रमः

ภฤคุ-ทิรถะ ประภาส และอมรกัณฑกะ; อีกทั้งชัมพูมรรคะ ทิรถะวิมละ และอาศรมของฤๅษิกปิละด้วย

Verse 66

गङ्गाद्वारकुशावर्तौ विन्ध्यको नीलपर्वतः वराहपर्वतश् चैव तीर्थङ्कणखलं तथा

คงคาทวาระและกุศาวรรตะ; เทือกเขาวินธยะ ภูเขานีละ และภูเขาวราหะ; อีกทั้งทิรถะศักดิ์สิทธิ์แห่งกัณขละ—ทั้งหมดนี้ประกาศว่าเป็นสถานที่จาริกอันเป็นมงคล.

Verse 67

कालञ्जरश् च केदारो रुद्रकोटिस्तथैव च वाराणसी महातीर्थं वदर्याश्रम एव च

กาลัญชระ เกทาระ และรุทรโกฏิ; พาราณสีซึ่งเป็นมหาทิรถะ และอาศรมบะดะรี—ทั้งหมดนี้นับเป็นทิรถะอันประเสริฐ.

Verse 68

द्वारका श्रीगिरिस्तीर्थं तीर्थञ्च पुरुषोत्तमः शालग्रामोथ वाराहः सिन्धुसागरसङ्गमः

ทวารกา ทิรถะแห่งศรีคิริ และทิรถะที่เรียกว่า ปุรุโษตตมะ; อีกทั้งศาลคราม วราหะ และสังฆมแห่งแม่น้ำสินธุกับมหาสมุทร—ล้วนเป็นทิรถะอันเลื่องชื่อ.

Verse 69

फल्गुतीर्थं विन्दुसरः करवीराश्रमस् तथा नद्यो गङ्गासरस्वत्यः शतदुर्गण्डकी तथा

ผลคุทิรถะ บินทุ-สรัส (สระศักดิ์สิทธิ์) และอาศรมกรวีระ; อีกทั้งแม่น้ำคงคาและสรัสวตี รวมทั้งศตทุรกาและคัณฑกี—ทั้งหมดเป็นนทีและทิรถะอันเป็นมงคล.

Verse 70

अच्छोदा च विपाशा च वितस्ता देविका नदी कावेरी वरुणा चैव निश् चरा गोमती नदी

อัจโฉทาและวิปาศา วิตัสตาและแม่น้ำเทวิกา; คาเวรีและวรุณา; นิศจะราและแม่น้ำโคมตี—ทั้งหมดนี้สรรเสริญว่าเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์.

Verse 71

पारा चर्मण्वती रूपा मन्दाकिनी महानदी तापी पयोष्णी वेणा च गौरी वैतरणी तथा

ปารา จรมณวตี รูปา มันทากินี มหานที ตาปี ปโยษณี เวณา เการี และไวตระณี—ล้วนเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์.

Verse 72

गोदावरी भीमरथी तुङ्गभद्रा प्रणी तथा चन्द्रभागा शिवा गौरी अभिषिञ्चन्तु पान्तु वः

ขอให้แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ โคทาวรี ภีมรถี ตุงคภัทรา ปรณี และจันทรภาคา พร้อมด้วยศิวาและเการี จงประกอบพิธีสรงอภิเษกและคุ้มครองท่านทั้งหลาย.