Adhyaya 296

Verse 1

माकृत्रिमविषमुपविषं नाशय नानाविषं दष्टकविषं नाशय धम दम वम मेघान्धकारधाराकर्षनिर्विषयीभव संहर गच्छ आवेशय विषोत्थापनरूपं मन्त्रान्ताद्विषधारणं ॐ क्षिप ॐ क्षिप स्वाहा ॐ ह्रीं खीं सः ठन्द्रौं ह्रीं ठः जपादिना साधितस्तु सर्पान् बध्नाति नित्यशः

จงทำลายพิษที่ปรุงแต่งและพิษรอง จงทำลายพิษนานาประการ จงทำลายพิษจากการกัด ‘ธม ดม วม’—จงดึงกระแสความมืดดุจเมฆที่ไหลบ่ามา (คือพิษที่แผ่ซ่าน) จงเป็นผู้ทำให้ไร้พิษ จงกำจัด จงถอยไป จงเข้าไปครอบงำ จงถือรูปอันยกพิษขึ้นและขับพิษออก ครั้นจบมนตร์ให้กักพิษไว้: ‘โอม กฺษิป โอม กฺษิป สวาหา; โอม หรีง คีง สะห์ ฐันทราวง หรีง ฐะห์’ เมื่อสำเร็จด้วยการสวดภาวนา (ชปะ) เป็นต้น มนตร์นี้ย่อมผูกมัด/ปราบงูได้เป็นนิตย์।

Verse 2

एकद्वित्रिचतुर्वीजः कृष्णचक्राङ्गपञ्चकः गोपीजनवल्लभाय स्वाहा सर्वार्थसाधकः

มนตร์นี้ประกอบด้วยพยางค์บีชะหนึ่ง สอง สาม และสี่ พร้อมด้วยพระกฤษณะ จักร และเครื่องหมายห้าประการ (แห่งพระวิษณุ) ลงท้ายว่า ‘โคปีชนวัลลภาย สวาหา’ เป็นมนตร์ยังประโยชน์ทั้งปวงให้สำเร็จ।

Verse 3

ॐ नमो भगवते रुद्राय प्रेताधिपतये गुत्त्व गर्ज भ्रामय मुञ्च मुह्य कट आविश सुवर्णपतङ्ग रुद्रो ज्ञापयति ठ पातालक्षोभमन्त्रोयं मन्त्रणाद्विषनाशनः दंशकाहिदंशे सद्यो दष्टः काष्ठशिलादिना

โอม ขอนอบน้อมแด่พระภควานรุทระ ผู้เป็นเจ้าแห่งหมู่เปรต “จงผูก/ยึดไว้ จงคำราม จงหมุนวน จงปล่อย จงทำให้หลง จงฟัน จงเข้าสิง; โอ้ผู้มีปีกทอง!”—ดังนี้พระรุทระทรงบัญชา นี่คือมนต์ ‘ปาตาลกฺโษภะ’; เมื่อสวดภาวนาย่อมทำลายพิษได้ ในกรณีถูกต่อยหรือถูกงูกัด—เมื่อถูกกัดฉับพลัน แม้เป็นดุจถูกพิษจากการสัมผัสไม้ หิน และสิ่งทำนองนั้น—ให้ใช้เพื่อระงับพิษโดยฉับพลัน

Verse 4

विषशान्त्यै देहाद्दंशं ज्वालकोकनदादिना शिरीषवीजपुष्पार्कक्षीरवीजकटुत्रयं

เพื่อระงับพิษ ให้ตัดเอารอยกัดออกจากร่างกายด้วยเครื่องมือที่เผาให้ร้อน (เช่น มีดจี้ไฟและสิ่งคล้ายกัน) แล้วจึงทายาที่ประกอบด้วยเมล็ดและดอกศิรีษะ น้ำนมยางของอรกะ เมล็ดอรกะ และ ‘กฏุตฺรยะ’ คือเครื่องยารสเผ็ดสามประการ

Verse 5

विषं विनाशयेत् पानलेपनेनाञ्जनादिना शिरीषपुश्पस्य रसभावितं मरिचं सितं

พิษอาจทำลายได้ด้วยการให้ดื่ม การทาเป็นยาพอก หรือการทำอัญชนะ (ยาหยอด/ยาป้ายตา) และวิธีอื่น ๆ ยาที่กล่าวคือพริกไทยขาวซึ่งชุบด้วยน้ำคั้นจากดอกศิรีษะ

Verse 6

पाननस्याञ्जनाद्यैश् च विषं हन्यान्न संशयः कोषातकीवचाहिङ्गुशिरीशार्कपयोयुतं

ด้วยการให้ดื่ม การทำนัสยะ (หยอดจมูก) การทำอัญชนะ และวิธีอื่น ๆ ย่อมกำจัดพิษได้—ไม่ต้องสงสัย ให้ใช้ตำรับที่ผสมโกษาตกี วจา หิงคุ ศิรีษะ และน้ำนมยางของอรกะ

Verse 7

गुलु इति ञ ज्वालको कलदालिनेति ख कुटुत्रयं समेषाम्भो हरेन्नस्यादिना विषं रामठेक्ष्वाकुसर्वाङ्गचूर्णं नस्याद्विषापहं

‘คุลุ’ ‘ชวาลกะ’ และ ‘กละดาลิน’—ทั้งสามอย่างนี้บดกับน้ำในปริมาณเท่ากัน แล้วให้ใช้เป็นนัสยะและวิธีทำนองเดียวกัน พิษย่อมถูกขจัด อีกทั้งผงจากทุกส่วนของพืชอิกษวากุ ผสมกับยาที่เรียก ‘รามฐะ’ เมื่อใช้เป็นนัสยะ ย่อมทำลายพิษได้

Verse 8

इन्द्रबलाग्निकन्द्रोणं तुलसी देविका सहा तद्रसाक्तं त्रिकटुकं चूर्णम्भक्ष्ययिषापहं पञ्चाङ्गं कृष्णपञ्चभ्यां शिरीषस्य विषापहं

อินทรพละ อัคนิกัณฑะ และโทฺรณะ พร้อมด้วยตูลสี เทวีกา และสหา—นำมาผสมกับน้ำคั้นของตน แล้วรับประทานผงตรีกฏุกะ ย่อมเป็นยาถอนพิษ. อีกทั้ง “ปัญจางคะ” (ห้าส่วน) ของพืชศิรีษะ เมื่อผสมกับเครื่อง “กฤษณา” ห้าประการ ก็เป็นเครื่องทำลายพิษเช่นกัน.