
Chapter 37 — सर्वदेवपवित्रारोहणविधिः (Procedure for Installing the Pavitra for All Deities)
พระอัคนีภควาน หลังจากสอนพิธีติดตั้งปวิตระของพระวิษณุแล้ว ได้ขยายเป็นพิธีทั่วไปสำหรับเทพทั้งปวง คือ ‘สรรพเทว-ปวิตรารोपณะ’ ทรงนิยามปวิตระว่าเป็นเครื่องชำระให้บริสุทธิ์ที่ต้องมีลักษณะมงคล และต้องประกอบด้วยความบริสุทธิ์ของวัตถุ ความเที่ยงตรงของเสียงมนต์ และไฟโหมะที่ผ่านการสังสการ เพื่อให้ความบริสุทธิ์ทางวัตถุ ความแม่นยำทางเสียง และพลังโหมะมาบรรจบกันเป็นระเบียบพิธีเดียวกัน จากนั้นมีถ้อยคำเชิญและบูชา: เรียกเทพว่าเป็นครรภ์/บ่อเกิดและผู้สร้างจักรวาล เชิญพร้อมบริวาร และถวายปวิตรกะในยามเช้า พิธีนี้เรียกชัดว่า ‘ปวิตรารोपณะ’ เป็นการชำระที่ “มอบผลแห่งการบูชาตลอดปี” เสมือนการตรวจทานประจำปีที่ปิดผนึกและทำให้เครื่องบูชาก่อนหน้าสมบูรณ์ พระอัคนียังให้มนต์รับเครื่องบูชาเฉพาะสำหรับพระศิวะ พระสุริยะ วาเณศวร และศักติเทว พร้อมขยายสัญลักษณ์ของด้ายศักดิ์สิทธิ์ (สูตระ) ว่าถูกแผ่ซ่านด้วยนารายณ์ อนีรุทธ สังกัรษณะ กามเทว และวาสุเทว เชื่อมการชำระกับการคุ้มครอง ความมั่งคั่ง สุขภาพ ความรู้ บุตรหลาน และปุรุษารถะทั้งสี่ ตอนท้ายคือการส่ง/ปล่อยปวิตรกะสู่แดนสวรรค์ให้วงจรพิธีครบถ้วน และมีการกล่าวถึงความต่างของบทอ่าน (ปาฐเภท) แสดงประวัติการสืบทอดของบทนี้ด้วย
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये विष्णुपवित्रारोहणं नाम षट्त्रिंशो ऽध्यायः अथ सप्तत्रिंशो ऽध्यायः सर्वदेवपवित्रारोहणविधिः अग्निर् उवाच सङ्क्षेपात् सर्वदेवानां पवित्रारोहणं शृणु पवित्र सर्वलक्ष्म स्यात् स्वरसानलगं त्वपि
ดังนี้ ในอัคนีปุราณะ อาทิมหาปุราณะ บทที่สามสิบหกชื่อว่า “พิธีสถาปนาปวิตระแด่พระวิษณุ” ได้สิ้นสุดลง บัดนี้เริ่มบทที่สามสิบเจ็ด คือ “วิธีสถาปนาปวิตระสำหรับเทพทั้งปวง” อัคนีกล่าวว่า “จงฟังโดยสังเขปถึงวิธีสถาปนาปวิตระแก่เทพทั้งหลาย ปวิตระพึงประกอบด้วยลักษณะมงคลทั้งปวง และพึงประกอบพร้อมด้วยเสียงมนตร์อันถูกต้องและการประกอบกับไฟศักดิ์สิทธิ์ที่ผ่านการสังสการแล้ว”
Verse 2
जगद्योने समागच्छ परिवारगणैः सह निमन्त्रयाम्यहं प्रातर्दद्यान्तुभ्यं पवित्रकं
โอ้แหล่งกำเนิดแห่งจักรวาล จงเสด็จมาที่นี่พร้อมหมู่บริวารของพระองค์ ข้าพเจ้าขออัญเชิญ; ในยามเช้าข้าพเจ้าจะถวายปวิตรกะนี้แด่พระองค์
Verse 3
जगत्सृजे नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं पवित्रारोपणमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः जगत्सूते इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं
ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้ทรงสร้างจักรวาล โปรดทรงรับปวิตรกะนี้ พิธีกรรมนี้เรียกว่า “ปวิตรารโหณ” กระทำเพื่อการชำระให้บริสุทธิ์ และประทานผลแห่งการบูชาตลอดปี
Verse 4
शिवदेव नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं मणिविद्रुममालाभिर्मन्दारकुसुमादिभिः
ขอนอบน้อมแด่พระศิวะ โปรดทรงรับปวิตรกะนี้ พร้อมพวงมาลัยแก้วมณีและปะการัง และดอกมันทาระเป็นต้น
Verse 5
इयं सांवत्सरी पूजा तवास्तु वेदवित्पते सांवत्सरीमिमां पूजां सम्पाद्य विधिमन्मम
โอ้พระผู้ทรงรู้พระเวท ขอให้การบูชาประจำปีนี้เป็นของพระองค์ การประกอบการบูชาประจำปีนี้ให้สำเร็จตามพิธีอันถูกต้อง เป็นกิจที่กำหนดไว้สำหรับข้าพเจ้า
Verse 6
व्रज पवित्रकेदानीं स्वर्गलोकं विसर्जितः सूर्यदेव नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं
โอ้ ปวิตรกะ บัดนี้เมื่อได้ปล่อยตามพิธีแล้ว จงไปสู่สวรรค์โลกเถิด ข้าแต่พระสุริยเทพ ขอนอบน้อม—โปรดรับปวิตรกะนี้ด้วยเถิด
Verse 7
पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं शिवदेव नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं
เพื่อการชำระให้บริสุทธิ์ และเป็นผู้ประทานผลแห่งการบูชาตลอดปี ข้าแต่พระศิวเทพ ขอนอบน้อม—โปรดรับปวิตรกะนี้เถิด
Verse 8
पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं वाणेश्वर नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं
เพื่อการชำระให้บริสุทธิ์ และเป็นผู้ประทานผลแห่งการบูชาประจำปี ข้าแต่พระวาเณศวร ขอนอบน้อม—โปรดรับปวิตรกะนี้เถิด
Verse 9
पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं शक्तिदेव नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं
เพื่อการชำระให้บริสุทธิ์ และเป็นผู้ประทานผลแห่งการบูชาประจำปี ข้าแต่พระศักติเทพ ขอนอบน้อม—โปรดรับปวิตรกะนี้เถิด
Verse 10
पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं नारायणमयं सूत्रमनिरुद्धमयं वरं
เพื่อการชำระให้บริสุทธิ์ และเป็นผู้ประทานผลแห่งการบูชาตลอดปี พึงสวมด้ายศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐนี้ ซึ่งเปี่ยมด้วยนารายณ์และอนิรุทธะ
Verse 11
धनधान्यायुरारोग्यप्रदं सम्प्रददामि ते कामदेवमयं सूत्रं सङ्कर्षणमयं वरं
เราขอมอบ “สูตร” อันศักดิ์สิทธิ์ประเสริฐนี้แก่ท่าน อันเปี่ยมด้วยกามเทวะและสังกรษณะ เป็นผู้ประทานทรัพย์ ธัญญาหาร อายุยืน และสุขภาพดี।
Verse 12
विद्यासन्ततिसौभाग्यप्रदं सम्प्रददामि ते वासुदेवमयं सूत्रं धर्मकामार्थमोक्षदं
บัดนี้เรามอบ “สูตร/คำสอน” อันเปี่ยมด้วยวาสุเทวะแก่ท่าน เป็นผู้ประทานวิชา บุตรหลาน และสิริมงคล อีกทั้งให้ธรรมะ กามะ อรรถะ และโมกษะด้วย
Verse 13
संसारसागरोत्तारकारणं प्रददामि ते विश्वरूपमयं सूत्रं सर्वदं पापनाशनं
เรามอบ “สูตร” อันมีรูปเป็นสากล (วิศวรูป) แก่ท่าน เป็นเหตุให้ข้ามพ้นมหาสมุทรแห่งสังสารวัฏ เป็นผู้ประทานสิ่งทั้งปวง และเป็นผู้ทำลายบาป
Verse 14
गणेश्वर इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः परमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अतीतानागतकुलसमुद्धारं ददामि ते कनिष्ठादीनि चत्वारि मनुभिस्तु क्रमाद्ददे
เรามอบการกอบกู้วงศ์ตระกูลของท่าน ทั้งอดีตและอนาคต; และสี่ชั่วคนเริ่มจากผู้น้อย ย่อมได้รับ (คุณ/ความหลุดพ้น) ตามลำดับโดยเหล่ามนู
It functions as a purification and completion rite for annual worship, explicitly said to bestow the fruit of the worship performed throughout the year (varṣa-pūjā-phala) while re-consecrating the deity-relationship through mantra and fire.
By framing annual ritual purification as a dharmic discipline that secures prosperity, health, learning, and lineage-welfare while orienting the worshipper toward mokṣa through sin-destruction, world-ocean crossing symbolism, and puruṣārtha integration.