Adhyaya 22

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये वासुदेवादिपूजाकथनं नाम एकविंशतितमो ऽध्यायः अथ द्वाविंशो ऽध्यायः स्नानविधिकथनं नारद उवाच वक्ष्ये स्नानं क्रियाद्यर्थं नृसिंहेन तु मृत्तिकां गृहीत्वा तां द्विधा कृत्वा मनःस्नानमथैकया

ดังนี้ ในอัคนีปุราณะอันเป็นมหาปุราณะ ได้จบภาคที่ยี่สิบเอ็ดชื่อว่า “การกล่าวถึงการบูชาพระวาสุเทวะและอื่น ๆ” แล้ว บัดนี้เริ่มภาคที่ยี่สิบสองชื่อว่า “การกล่าวถึงวิธีสรงสนาน” นารทกล่าวว่า “เราจักอธิบายการสรงสนานเพื่อประโยชน์แห่งพิธีกรรมเป็นต้น เมื่อรับดินชำระด้วยมนต์นฤสิงห์แล้วแบ่งเป็นสองส่วน พึงทำ ‘สรงสนานด้วยใจ’ ด้วยส่วนหนึ่งนั้น”

Verse 2

निमज्याचम्य विन्यस्य सिंहेन कृतरक्षकः ह्रीं त्वरितायै, ह्रीं ऐं क्लीं सौ त्रिपुरा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः कृतरक्षण इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः विधिस्नानं ततः कुर्यात् प्राणायामपुरःसरं

เมื่อจุ่มกายในน้ำแล้วทำอาจมนะ จากนั้นทำนยาสะตามกำหนด และตั้งการคุ้มครองด้วยมนต์ ‘สิงหะ’ (สิงห์) โดยสวดว่า “หรีม แด่ทวริตา” หรือในบทอ่านอีกแบบว่า “หรีม ไอม์ กลีม์ เสา ตริปุรา” ครั้นทำพิธีคุ้มครองเสร็จแล้ว พึงสรงสนานตามแบบแผน โดยมีปราณายามะนำหน้า।

Verse 3

हृदि ध्यायन् हरिज्ञानं मन्त्रेणाष्टाक्षरेण हि त्रिधा पाणितले मृत्स्नां दिग्बन्धं सिंहजप्ततः

เมื่อเพ่งภาวนาในดวงใจถึงญาณอันช่วยให้รอดของพระหริ (วิษณุ) และใช้มนต์แปดพยางค์ พึงตักดินไว้บนฝ่ามือสามครั้ง แล้วใช้ดินที่ได้สวดกำกับด้วยมนต์ ‘สิงหะ’ นั้นทำทิศพันธะ (ผูกทิศ) เพื่อเป็นวงคุ้มครองโดยรอบ।

Verse 4

वासदेवप्रजप्तेन तीर्थं सङ्कल्प्य चालभेत् गात्रं वेदादिना मन्त्रैः सम्मार्ज्याराध्य मूर्तिना

เมื่อสวดชปะพระนาม/มนต์ “วาสุเทวะ” เพื่อทำให้น้ำศักดิ์สิทธิ์บริสุทธิ์แล้ว พึงตั้งสังกัลปะให้น้ำนั้นเป็น “ตีรถะ” และรับไว้ จากนั้นชำระกายด้วยมนต์เวทและมนต์ที่เกี่ยวเนื่อง แล้วบูชาพระเป็นรูปมูรติ

Verse 5

कृत्वाघमर्षणं वस्त्रं परिधाय समाचरेत् विन्यस्य मन्त्रैर् द्विर्मार्ज्य पाणिस्थं जलमेव च

เมื่อประกอบพิธี “อฆมรษณะ” แล้ว พึงนุ่งห่มผ้าและปฏิบัติตามแบบแผน ต่อจากนั้นทำน्यासะด้วยมนต์ แล้วชำระน้ำที่อยู่ในฝ่ามือด้วยการลูบชำระสองครั้ง

Verse 6

नारायणेन संयम्य वायुमाघ्राय चोत्सृजेत् जलं ध्यायन् हरिं पश्चाद्दत्वार्घ्यं द्वादशाक्षरं

พึงสำรวมลมหายใจด้วยมนต์ “นารายณะ” สูดลมเข้าแล้วจึงปล่อยออก ขณะเพ่งระลึกถึงหริในน้ำ ต่อจากนั้นถวายอรฆยะ แล้วสวดมนต์ทวาทศอักษร

Verse 7

जप्त्वान्याञ्छतशस्तस्य योगपीठादितः क्रमात् मन्त्रान् दिक्पालपर्यन्तानृषीन् पितृगणानपि

ต่อจากนั้นพึงสวดมนต์อื่น ๆ ของพิธีนั้นเป็นร้อย ๆ ครั้ง โดยเรียงลำดับเริ่มจากโยคปีฐะ แล้วสวด/อัญเชิญมนต์ไปจนถึงทิศบาล รวมทั้งฤๅษีและหมู่บรรพชนด้วย

Verse 8

मनुष्यान् सर्वभूतानि स्थावरान्तान्यथावसेत् न्यस्य चाङ्गानि संहृत्य मन्त्रान्यागगृहं व्रजेत् एवमन्यासु पूजासु मूलाद्यैः स्नानमाचरेत्

พึงส่งมนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลาย—จนถึงสิ่งที่ไม่เคลื่อนไหว—กลับสู่ที่ของตนตามควร แล้วทำอังคะนยาสะและรวบคืนอังคะทั้งหลาย จากนั้นสวดมนต์ไปยังเรือนยัญญะ ในทำนองเดียวกัน ในการบูชาอื่น ๆ ก็พึงทำสนานปิดท้ายด้วยมูลมนต์และมนต์สำคัญอื่น ๆ