Varaha Purana 97.48: Adhyaya 97, Shloka 48

The Glory of Rudra: The Origin of the Kapālamocana Pilgrimage Site and Rudra’s Expiatory Vow

Devanagari script

यच्छेदानीं विशुद्धस्य तीर्थेऽस्मिन्देहशुद्धता ॥ तच्छुद्धशैवं भवतु व्रतं ते पापनाशनम्

Sanskrit recitationVaraha Purana 97.48

Transliteration

yac chedānīṃ viśuddhasya tīrthe 'smindehaśuddhatā || tac chuddhaśaivaṃ bhavatu vrataṃ te pāpanāśanam

Translation

ఇప్పుడు ఈ తీర్థమున విశుద్ధుడైనవానికి దేహశుద్ధి లభించునట్లయితే, నీ వ్రతము కూడా శుద్ధ శైవ వ్రతమై—పాపనాశకమగునుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: which/that (what)
• यत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• चेत्: if
• चेत्: Nipāta (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: अव्यय, शर्तार्थक निपात (conditional particle ‘if’)

• अदानीम्: now
• अदानीम्: Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अदानीम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• विशुद्धस्य: of the pure/purified
• विशुद्धस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: विशुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंस, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; विशेषण (अस्मिन्/तीर्थे implied: ‘of the purified one’/‘of the pure’)

• तीर्थे: in the sacred place
• तीर्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंस, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• देहशुद्धता: purification of the body
• देहशुद्धता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक) + शुद्धता (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (देहस्य शुद्धता), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश (demonstrative)

• शुद्धशैवम्: purely Śaiva
• शुद्धशैवम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध (प्रातिपदिक) + शैव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (शुद्धं शैवम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (व्रतम्)

• भवतु: let it be/become
• भवतु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• व्रतम्: vow/observance
• व्रतम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ते: your/of you
• ते: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of you/your’

• पापनाशनम्: destroyer of sins
• पापनाशनम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पापस्य नाशनम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (व्रतम्)

Speaker

Varāha (default dialogue framework; vow legitimization statement)

Tags

• Vrata Literature
• Śaiva Ritual Discourse
• Tīrtha Practice
• Purāṇic Ethics

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It illustrates how Purāṇic texts connect tīrtha geography with ethical-purificatory regimes, offering evidence for the institutionalization of vows and pilgrimage as linked practices.

Which geographic location is identified?

The verse refers to ‘this tīrtha’ (asmin tīrthe), contextually Kapālamocana at Vārāṇasī from the preceding verse.

What is the primary ethical instruction?

Ethical repair is framed through disciplined observance (vrata) oriented toward pāpa-nāśana—reducing wrongdoing—rather than coercive or exclusivist claims.