Varaha Purana 178.6 — Adhyaya 178, Shloka 6
Ritual Observance for Reciting the Deeds of Śatrughna
Remembrance of the Slaying of Lavaṇa
एकादश्यां सोपवासः स्नात्वा विश्रान्तिसंज्ञके ॥ कृत्वा महोत्सवं तत्र कुटुम्बसहितः पुरा ॥
ekādaśyāṁ sopavāsaḥ snātvā viśrāntisaṁjñake || kṛtvā mahotsavaṁ tatra kuṭumbasahitaḥ purā ||
ఏకాదశినాడు ఉపవాసంతో ‘విశ్రాంతి’ అనే స్థలంలో స్నానం చేసి, ఆయన పూర్వం అక్కడ కుటుంబసహితంగా మహోత్సవం నిర్వహించెను।
Varāha (default narrative frame)
Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false,"aspect_highlighted":"None","boar_form_detail":"None","earth_interaction":"None"}
Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":false,"speaker_role":"instructor","bhu_devi_state":"None","key_question":"None"}
Mathura Mandala: {"is_mathura_related":true,"specific_site":"Viśrānti (Viśrānti-ghāṭa/तीर्थ)","parikrama_context":"मथुरातीर्थ-सेवन-क्रमः (स्नान-उपवास-उत्सव) परिक्रमा-आचारस्य अङ्गरूपेण ग्रहणीयः, यद्यपि ‘परिक्रमा’ शब्दो न।","krishna_connection":"‘विश्रान्ति’ तीर्थं कृष्णलीला-क्षेत्रेषु प्रसिद्धम्; मथुरामण्डल-माहात्म्ये कृष्णावतार-भूमेः पावनता सूच्यते।"}
Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":true,"topic":"dana","instruction_summary":"एकादश्यां उपवासः कृत्वा विश्रान्ति-तीर्थे स्नानं, ततः कुटुम्बसहितं महोत्सव-आचरणं—तीर्थ-धर्माचारः।","karmic_consequence":"एकादशी-व्रत-स्नान-उत्सवात् पुण्यलाभः, तीर्थफल-प्राप्तिः, कुल-कल्याण-यशोवृद्धिः; उपेक्षायां फलहानिः।"}
Vrata Mahatmya: {"has_vrata":true,"vrata_name":"Ekādaśī-upavāsa (विश्रान्ति-स्नान-संयुक्त)","tithi_month":"Ekādaśī (मास-निर्देशो न)","promised_fruit":"तीर्थस्नान-फल, पापक्षय, उत्सव-दानादि-संयुक्त-पुण्यवृद्धिः (फलश्रुति-सूचना)।"}
Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":false,"symbolic_interpretation":"None","yajna_varaha_imagery":"None","vedantic_connection":"None"}
Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"भक्ति-आचार","core_concept":"उपवास-स्नान-उत्सवः—इन्द्रियनिग्रहः + शुद्धिः + समुदाय-भक्ति—त्रिविध-साधना।","practical_application":"एकादशी-उपवासः, तीर्थस्नानं, परिवार/समुदायेन धर्मोत्सव-आयोजनं, दान-सेवा।"}
Subject Matter: ["Heritage Sites","Ritual practice","Geography","Ethics"]
Primary Rasa: शान्त
Secondary Rasa: भक्ति
Type: घाट/तीर्थ
Related Themes: Varaha Purana 178.7 (दान-प्रतर्पण-महोत्सव-विधिः)
Visual Art Cues: {"scene_description":"एकादशी-दिने तीर्थघाटे स्नानं; ततः कुटुम्बसहितं महोत्सवः—दीप, तोरण, वाद्य, अन्नदान-तैयारी।","item_prompts":["यमुना-घाट/तीर्थ-सीढियाँ","स्नान-क्रिया","एकादशी-उपवास-संकेत (फल/जलपात्र)","तोरण-ध्वज","कुटुम्ब-समूह","दीप/वाद्य"],"kerala_mural_prompt":"यमुना-घाटे स्नान-दृश्यं, पश्चात् उत्सव-तोरण-दीप-समृद्धिः, भक्ति-शान्त-भावः।","tanjore_prompt":"घाट-देवालय-प्रवेशे स्वर्ण-तोरण; दीप-प्रभा; मुख्य-यजमान-यजमानी स्वर्णाभरणयुक्तौ।","mysore_prompt":"स्नान-क्रिया सूक्ष्म-रेखया, जल-तरङ्ग-चित्रणं, उत्सव-समारोहः संतुलित-रचना।","pahari_prompt":"नदी-तट-प्रकृति, हल्का-नील-जल, लघु-आकार-उत्सव-समूह, सरल-आभरण।"}
Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"भक्ति-शान्त","suggested_raga":"Shuddha Saveri","pace":"मन्द-मध्यम","voice_tone":"मृदु, श्रद्धापूर्ण"}
FAQs
It links domestic participation (kuṭumba) with public festival and fast-day observance, indicating how Purāṇic texts imagine ritual life spanning household and civic space.
Viśrānti is named as a specific place; its precise modern identification requires correlation with regional tīrtha lists and local traditions.
The verse emphasizes regulated practice—fasting, bathing, and communal celebration—portrayed as harmonizing personal discipline with social participation.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.