Maitreya Upanishad 26: Verse 26

Sanskrit (Devanagari)

पाषाणलोहमणिमृण्मयविग्रहेषु पूजा पुनर्जननभोगकरी मुमुक्षोः ।

तस्माद्यतिः स्वहृदयार्चनमेव कुर्याद्बाह्यार्चनं परिहरेदपुनर्भवाय ॥२६॥

Padapatha (Word Split)

पाषाण-लोह-मणि-मृण्मय-विग्रहेषु । पूजा । पुनर्जनन-भोग-कारी । मुमुक्षोः ।

तस्मात् । यतिः । स्व-हृदय-अर्चनम्-एव । कुर्यात् । बाह्य-अर्चनम् । परिहरेत् । अपुनर्भवाय ॥२६॥

Sanskrit recitationMaitreya Upanishad 26

IAST Transliteration

pāṣāṇa-loha-maṇi-mṛṇmaya-vigraheṣu pūjā punarjanana-bhogakarī mumukṣoḥ |

tasmād yatiḥ svahṛdayārcanam eva kuryād bāhyārcanaṃ parihared apunarbhavāya ||26||

Translation

రాయి, లోహం, రత్నం లేదా మట్టితో చేసిన విగ్రహాలకు చేసే పూజ ముముక్షునికి పునర్జన్మభోగాలకు కారణమవుతుంది. అందువల్ల యతి తన హృదయంలోనే ఆరాధన చేయాలి; అపునర్భవం కోసం బాహ్యపూజను విడిచిపెట్టాలి.

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

Worship offered to images made of stone, metal, gem, or clay is, for the seeker of liberation, a cause of renewed birth and (continued) enjoyment (i.e., worldly experience). Therefore the renunciant should perform worship only in his own heart; he should abandon external worship for the sake of non-return (freedom from rebirth).

Verse Context

• Mokṣa; antaryāga (inner worship); vairāgya; sādhanā as inward contemplation
• Mahavakya: Supports the import of ‘aham brahmāsmi’ by shifting worship from external object to inner Self-recognition; aligns with non-dual inward realization rather than ritual objectification.
• Yajur
• Kṛṣṇa Yajurveda (Maitrāyaṇīya śākhā) Shakha
• Chandas: Anuṣṭubh-śloka (classical śloka style)