Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 93
Devanagari script
विलोमलोचनापांगतरंगधवलत्विषा । नवपल्लवसच्छायं कल्पयन्ती निजाधरम्
Transliteration
vilomalocanāpāṃgataraṃgadhavalatviṣā | navapallavasacchāyaṃ kalpayantī nijādharam
Translation
ఆమె వంకర చూపుల అంచుల నుంచి ఉప్పొంగే తరంగాల వంటి తెల్లని కాంతితో, తన అధరాలను కొత్త చిగురుల మృదుఛాయగా మార్చినట్లుగా కనిపించింది।
Word by Word
विलोमcontrary/oblique
विलोम:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविलोम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter, nominative/accusative singular; adjectival)
लोचनeye
लोचन:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nominative/accusative singular)
अपाङ्गcorner of the eye; side-glance
अपाङ्ग:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअपाङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masculine, nominative/accusative singular)
तरङ्गwave
तरङ्ग:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतरङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masculine, nominative/accusative singular)
धवलwhite
धवल:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधवल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter, nominative/accusative singular; adjectival)
त्विषाwith radiance/splendour
त्विषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्विष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (feminine, instrumental singular)
नवnew
नव:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (masculine, nominative/accusative singular; adjectival)
पल्लवsprout; tender leaf
पल्लव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपल्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masculine, nominative/accusative singular)
सत्good/true; here: lovely
सत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter, nominative/accusative singular; adjectival)
छायम्shade; hue
छायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (masculine, accusative singular)
कल्पयन्तीfashioning/arranging
कल्पयन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (feminine nominative singular)
निजone’s own
निज:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (masculine accusative singular; adjectival)
अधरम्lower lip
अधरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (masculine, accusative singular)
Speaker
Brahmā (deduced; Vaiṣṇava Khaṇḍa narrative frame)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Ayodhyā-kṣetra
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A close-up poetic portrait: bright, wave-like sidelong glances cast a sheen; the lips appear shaded like the tender hue of newly sprouted leaves.
FAQs
The verse intensifies the portrayal of allure to frame a moral narrative where dharma requires control of mind and senses.
The sanctified precincts of Raibhya’s āśrama remain the contextual sacred setting.
None.