Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 184

Devanagari script

गोप्रतारे जपो होमः स्नानं दानं च शक्तितः । सर्वमक्षयतां याति श्रद्धया नियमव्रतम्

Transliteration

gopratāre japo homaḥ snānaṃ dānaṃ ca śaktitaḥ | sarvamakṣayatāṃ yāti śraddhayā niyamavratam

Translation

గోప్రతారలో జపం, హోమం, స్నానం, దానం—తన శక్తి మేరకు—శ్రద్ధతో నియమవ్రతంగా చేస్తే అన్నీ అక్షయ ఫలాన్ని పొందుతాయి.

Word by Word

• गोप्रतारे: at Gopratāra (the sacred place)
• गोप्रतारे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गो-प्रतार (प्रातिपदिक; गो + प्रतार)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative of place)

• जपः: japa, repetition (of mantra)
• जपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• होमः: homa, oblation
• होमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• दानम्: gift, charity
• दानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• शक्तितः: according to one’s ability
• शक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित/अव्ययप्रत्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); अर्थः—‘यथाशक्ति/शक्त्यानुसारम्’

• सर्वम्: all (of this)
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समाहारार्थे

• अक्षयताम्: to imperishability
• अक्षयताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षयता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म (goal as object)

• याति: goes, attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrument)

• नियमव्रतम्: a vow of observances (disciplined vow)
• नियमव्रतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नियम-व्रत (प्रातिपदिक; नियम + व्रत)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘सर्वम्’ इत्यस्य विशेष्य/अप्पोज़िशन

Speaker

Brahmā (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gopratāra

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at Gopratāra perform a fourfold rite: one chants japa with mālā, another tends a small homa fire, others bathe and offer dāna; a subtle golden aura signifies akṣaya merit.

Characters & Entities

• Gopratāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual acts gain enduring, ‘inexhaustible’ merit when rooted in śraddhā (faith) and niyama (disciplined restraint), especially at a powerful tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gopratāra Tīrtha in Ayodhyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Japa, homa, snāna, and dāna—performed to one’s capacity—together with niyama-vrata and faith.