Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 119

Devanagari script

पुरा रामो विधायैव देवकार्य्यमतंद्रितः । स्वर्गं गंतुं मनश्चक्रे भ्रातृभ्यां सह वीरधीः

Transliteration

purā rāmo vidhāyaiva devakāryyamataṃdritaḥ | svargaṃ gaṃtuṃ manaścakre bhrātṛbhyāṃ saha vīradhīḥ

Translation

పూర్వం రాముడు దేవకార్యాన్ని అలసట లేకుండా నిర్వహించి, అది పూర్తిచేసి, వీరధీరుడై తన సోదరులతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లాలని మనస్సులో నిశ్చయించుకున్నాడు।

Word by Word

• पुरा: formerly/once
• पुरा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb of time)

• रामः: Rama
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विधाय: having accomplished
• विधाय: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; 'having done/arranged'

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis/indeed)

• देवकार्य्यम्: the divine task
• देवकार्य्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + कार्य (प्रातिपदिक); देवकार्य (समस्तपद-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (work of the gods)

• अतन्द्रितः: untiring
• अतन्द्रितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अतन्द्रित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• स्वर्गम्: to heaven
• स्वर्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गन्तुम्: to go
• गन्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव; 'to go'

• मनः: mind
• मनः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (कर्मरूपे)

• चक्रे: made/formed
• चक्रे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• भ्रातृभ्याम्: with (his) two brothers
• भ्रातृभ्याम्: Sahakari (Associate/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), द्विवचन

• सह: together with
• सह: Sahakari (Associate/सहकारी)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (postposition: 'with')

• वीरधीः: the heroic-minded one
• वीरधीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर + धी (प्रातिपदिक); वीरधी (समस्तपद-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (heroic-minded)

Speaker

Agastya (narrating)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā (svarga-gamana locus; Sarayū-associated in broader tradition)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Vyāsa

Visual Art Cues

Scene: Rāma, calm yet resolute, stands with Lakṣmaṇa and brothers beside him; the city watches in reverent silence; a subtle celestial path opens above, indicating the impending ascent; banners and royal insignia are subdued, emphasizing renunciation after duty.

Characters & Entities

• Rāma
• Devas
• Rāma’s brothers

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is fulfillment of one’s appointed duty; only after completing divine responsibility does one turn toward transcendence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā indirectly, as the stage of Rāma’s righteous rule and the sacred context for his final resolve.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the emphasis is on karmayoga-like completion of duty (devakārya) before departure.