Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 21

Devanagari script

मध्याह्नेऽत्र प्रकुर्वंति सान्निध्यं देवतागणाः । तस्मात्तत्र प्रकुर्वंति मध्याह्ने स्नानमादरात्

Transliteration

madhyāhne'tra prakurvaṃti sānnidhyaṃ devatāgaṇāḥ | tasmāttatra prakurvaṃti madhyāhne snānamādarāt

Translation

ఇక్కడ మధ్యాహ్న సమయంలో దేవతాగణాలు విశేషంగా సాన్నిధ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. అందువల్ల ఈ స్థలంలో మధ్యాహ్న స్నానం భక్తితో చేయవలెను।

Word by Word

• मध्याह्ने: at midday
• मध्याह्ने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्याह्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अव्ययीभावार्थे अधिकरण (locative of time)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: स्थानवाचक अव्यय (adverb of place)

• प्रकुर्वन्ति: they perform/do
• प्रकुर्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

• सान्निध्यम्: presence, proximity
• सान्निध्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सान्निध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपद

• देवतागणाः: groups of deities
• देवतागणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तृपद

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: हेतुवाचक अव्यय (indeclinable used as ablatival/consequential particle: 'therefore/from that reason')

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: स्थानवाचक अव्यय (adverb of place)

• प्रकुर्वन्ति: they perform/do
• प्रकुर्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

• मध्याह्ने: at midday
• मध्याह्ने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्याह्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालाधिकरण

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपद

• आदरात्: out of reverence
• आदरात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: आदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/कारणे (ablative of cause)

Speaker

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svargadvāra (contextual ‘here’)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Noon at the ghāṭ: blazing yet auspicious sun overhead; pilgrims bathing while subtle divine forms (devas) appear in the light; priests guide the rite; shimmering water suggests devatā-sānnidhya.

Characters & Entities

• Devatāgaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine presence intensifies at certain sacred times; reverent discipline (midday snāna) aligns the devotee with that grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā’s sacred zone described as a divine-access point (Svargadvāra) within the Ayodhyāmāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performing a midday bath (madhyāhna-snānā) at the sacred spot, with devotion and care.