Home›Skanda Purana›Vishnu Khanda›Ayodhya Mahatmya›Adhyaya 2›Shloka 84
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 84

Devanagari script

विधिवदिह हि धीमान्स्नानदानानि तीर्थे नरवर इह शक्त्या यः करोत्यादरेण । स इह विपुलभोगान्निर्मलात्मा च भक्त्या भजति भुजगशायिश्रीपतेरात्मनैक्यम्

Transliteration

vidhivadiha hi dhīmānsnānadānāni tīrthe naravara iha śaktyā yaḥ karotyādareṇa | sa iha vipulabhogānnirmalātmā ca bhaktyā bhajati bhujagaśāyiśrīpaterātmanaikyam

Translation

ఇక్కడ ఈ తీర్థంలో విధివిధానంగా, తన సామర్థ్యానుసారం, భక్తి-ఆదరాలతో స్నానం దానం చేసే జ్ఞానవంతుడైన శ్రేష్ఠుడు—ఈ లోకంలో విస్తారమైన భోగసంపదను అనుభవిస్తాడు; మరియు ఆత్మను నిర్మలంగా చేసుకొని భక్తిచేత భుజగశాయీ శ్రీపతితో ఆత్మైక్యాన్ని పొందుతాడు.

Word by Word
विधिवत्according to proper rite
विधिवत्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक ‘according to rule’
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय ‘here’
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
धीमान्the wise person
धीमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘wise man’
स्नानदानानिbaths and gifts (charities)
स्नानदानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः: स्नानानि च दानानि च
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नरवरःthe best of men
नरवरः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: वरः नरः (best of men)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
शक्त्याwith (his) capacity
शक्त्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सामर्थ्ये ‘with (one’s) ability’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आदरेणwith devotion/reverence
आदरेण:
Kriya-visheṣaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआदर (प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; भावे/प्रकारे ‘with reverence’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
विपुलभोगान्abundant enjoyments
विपुलभोगान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविपुल + भोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारयः: विपुलाः भोगाः
निर्मलात्माpure-souled
निर्मलात्मा:
Karta (Appositional/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर्मल + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: निर्मलः आत्मा यस्य/निर्मल आत्मा (pure-souled)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
भजतिworships/partakes of
भजति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भुजगशायिश्रीपतेःof Śrīpati (Viṣṇu) who reclines on the serpent
भुजगशायिश्रीपतेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभुजगशायी + श्रीपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: भुजगे शायी (on the serpent) इति विशेषणपूर्वकः श्रीपतिः; ‘of Śrīpati who lies on the serpent’
आत्मनःof the self
आत्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of the self’
ऐक्यम्oneness/identity
ऐक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऐक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker

Agastya (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (contextual) interlocutor in the section

Visual Art Cues

Scene: A wise pilgrim performs prescribed bathing and charity at the Ayodhyā tīrtha; above, Śrīpati (Viṣṇu) reclines on Śeṣa, radiating serenity, symbolizing the devotee’s inner union.

Characters & Entities
T
Tīrtha
Ś
Śrīpati (Viṣṇu)
B
Bhujagaśāyī (Anantaśayana Viṣṇu)
S
Snāna
D
Dāna
B
Bhakti

FAQs

Rightly performed pilgrimage-practice (snāna and dāna) yields both worldly well-being and the highest devotional goal—union with Viṣṇu.

The Ayodhyā-region tīrtha being discussed throughout this chapter, presented as a locus for both prosperity and spiritual realization.

Perform snāna and dāna at the tīrtha vidhivat (according to injunction), with reverence and within one’s means, grounded in bhakti.

←Previous Verse
Next Verse→