Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तदाश्चर्य्यं महद्दृष्ट्वा ते सर्वे सहसा सुराः । ब्रह्माणं प्रणिपत्योचुर्भक्त्या प्रांजलयस्तदा

Transliteration

tadāścaryyaṃ mahaddṛṣṭvā te sarve sahasā surāḥ | brahmāṇaṃ praṇipatyocurbhaktyā prāṃjalayastadā

Translation

ఆ మహద్ఆశ్చర్యాన్ని చూచి సమస్త దేవతలు ఒక్కసారిగా బ్రహ్మదేవునికి ప్రణామం చేసి, అంజలి ఘటించి, భక్తితో అప్పుడు పలికారు।

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• आश्चर्यम्: a wonder
• आश्चर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (आश्चर्यम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: √दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा; अव्ययीभाव-प्राय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषणम् (ते/सुराः)

• सहसा: suddenly
• सहसा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्यय; रीति/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)

• सुराः: the gods
• सुराः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• ब्रह्माणम्: Brahmā
• ब्रह्माणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• प्रणिपत्य: having bowed down
• प्रणिपत्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र+नि+√पत् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त; ‘प्रणिपत्य’)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• प्राञ्जलयः: with joined palms
• प्राञ्जलयः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषणम् (ते/सुराः)

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय

Speaker

Narrator (contextual; transition into dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-kuṇḍa (unnamed in excerpt)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Devas, still radiant from bathing, gather and bow to Brahmā; Brahmā sits on a lotus-seat, serene, receiving their reverent inquiry.

Characters & Entities

• Surāḥ (Devas)
• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wonder (āścarya) ripens into devotion and inquiry—reverence precedes receiving sacred knowledge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Ayodhyā kuṇḍa whose extraordinary purifying effect astonishes the gods.

What ritualistic prescription is mentioned?

The gesture of praṇāma and prāñjali (joined palms) is shown as proper conduct before questioning a revered authority.