Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 3

Devanagari script

आगत्य कृतवांस्तत्र यात्रां ब्रह्मा यथाविधि । यज्ञं च विधिवच्चक्रे नानासंभारसंयुतम्

Transliteration

āgatya kṛtavāṃstatra yātrāṃ brahmā yathāvidhi | yajñaṃ ca vidhivaccakre nānāsaṃbhārasaṃyutam

Translation

అక్కడికి వచ్చి బ్రహ్ముడు విధివిధానంగా యాత్రా-క్రియలను నిర్వహించాడు; అలాగే అనేక సంభారాలతో కూడిన యజ్ఞాన్ని నియమప్రకారం చేసెను।

Word by Word

• आगत्य: having come
• आगत्य: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु √गम् गत्यर्थे) + ल्यप् (आगत्य)
• Form: अव्ययकृदन्त (gerund/ल्यप्); पूर्वकालिक-क्रिया

• कृतवान्: did, performed
• कृतवान्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु √कृ) + क्तवतु (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्तवतु); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• यात्राम्: pilgrimage/journey
• यात्राम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• यथा: as
• यथा: Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: as)

• विधि: rule, prescribed manner
• विधि: Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अव्ययीभाव-प्रयोगे (यथाविधि)

• यज्ञम्: sacrifice
• यज्ञम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• विधिवत्: according to the rite
• विधिवत्: Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय; विधि + वत्)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (according to rule)

• चक्रे: performed
• चक्रे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु √कृ करणे)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदी

• नाना: various
• नाना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाना (अव्यय/विशेषण-प्रयोग)
• Form: अव्यय; विशेषणार्थे (various)

• संभार: with materials, requisites
• संभार: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: संभार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)

• संयुतम्: endowed with, furnished with
• संयुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम् + युज् (धातु √युज् योगे) + क्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (यज्ञम् इति)

Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-yātrā (vidhi-yuktā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā arrives in Ayodhyā, performs yātrā-rites according to injunction, then conducts a grand yajña with abundant ritual materials—altars, fires, priests, and orderly offerings.

Characters & Entities

• Agastya
• Brahmā
• Yātrā
• Yajña
• Ayodhyā (implied ‘there’)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Properly performed pilgrimage and sacrifice sanctify and publicly affirm a place’s divine status.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The holy region being described—Ayodhyā—where Brahmā undertakes prescribed rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yātrā (pilgrimage observance) and yajña (sacrifice) performed yathāvidhi/vidhivat with full requisites.