Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 14

Devanagari script

ममास्मिन्सरसि श्रीमाञ्जायते स्नानतो नरः । तस्मादत्र विधानेन स्नानं दानं जपादिकम्

Transliteration

mamāsminsarasi śrīmāñjāyate snānato naraḥ | tasmādatra vidhānena snānaṃ dānaṃ japādikam

Translation

నా ఈ సరస్సులో స్నానం చేయుటవలన మనుష్యుడు శ్రీమంతుడై సమృద్ధిని పొందును. కనుక ఇక్కడ విధివిధానంగా స్నానం, దానం, జపం మొదలైన వ్రతాచరణ చేయవలెను।

Word by Word

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम)
• Form: सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन

• सरसि: in the lake
• सरसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• श्रीमन्: prosperous, illustrious
• श्रीमन्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (naraḥ-विशेषण)

• जायते: is born/becomes
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• स्नानतः: from bathing
• स्नानतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb), ‘from/through bathing’

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (अव्यय)
• Form: अव्यय, हेत्वर्थक/अपादानार्थक (therefore/from that)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक

• विधानेन: by prescribed procedure
• विधानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सूच्य-समुच्चय; contextually ‘(do) bathing’)

• दानम्: charity
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (समुच्चय)

• जपादिकम्: japa and the like
• जपादिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (जपः आदिः यस्य/जप-आदि); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (समुच्चय)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmakuṇḍa (as ‘mama asmin sarasi’)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A serene sacred pond identified as the deity’s own; a pilgrim emerges from the water with folded hands, while others offer alms and sit in japa beneath trees; the atmosphere suggests auspiciousness and gentle prosperity.

Characters & Entities

• Brahmā (implicit ‘my lake’)
• Saras/Kuṇḍa
• Japa
• Dāna
• Snāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity (śrī) is linked to disciplined dharma—ritual purity and devotion practiced properly at a sacred place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmā’s sacred saras/kuṇḍa within Ayodhyā, praised in Ayodhyāmāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform vidhivat snāna (bathing), dāna (charity), japa, and allied observances at this tīrtha.