Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 102

Devanagari script

ततः प्रभति विप्रेश शंखचक्रगदाधरः । पीतवासाश्चतुर्बाहुर्नाम्ना विष्णुहरिः स्थितः

Transliteration

tataḥ prabhati vipreśa śaṃkhacakragadādharaḥ | pītavāsāścaturbāhurnāmnā viṣṇuhariḥ sthitaḥ

Translation

అప్పటినుండి, ఓ విప్రశ్రేష్ఠా, శంఖ-చక్ర-గదాధారి, పీతాంబరధారి చతుర్భుజ ప్రభువు అక్కడ ‘విష్ణు-హరి’ అనే నామంతో స్థిరంగా నిలిచెను।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषणम्) = indeclinable adverb: "then"

• प्रभति: shines forth/appears
• प्रभति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + भा (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद = Present, 3rd person singular

• विप्रेश: O lord of brāhmaṇas
• विप्रेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्रेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन = Masculine, Vocative singular

• शंखचक्रगदाधरः: bearer of conch, discus, and mace
• शंखचक्रगदाधरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंख + चक्र + गदा + धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन = Masculine, Nominative singular; बहुपद-तत्पुरुषः (शंखं चक्रं गदां च धरति)

• पीतवासाः: wearing yellow garments
• पीतवासाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पीत + वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन = Masculine, Nominative singular; कर्मधारयः (पीतं वासः यस्य)

• चतुर्बाहुः: four-armed
• चतुर्बाहुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन = Masculine, Nominative singular; द्विगु-समासः (चत्वारः बाहवः यस्य)

• नाम्ना: by name
• नाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन = Neuter, Instrumental singular

• विष्णुहरिः: Viṣṇu-Hari
• विष्णुहरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु + हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन = Masculine, Nominative singular; संयुक्तनामरूप-द्वन्द्वः

• स्थितः: stood/was present
• स्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन = Past participle, Masculine, Nominative singular

Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viṣṇu-Hari (deity-site)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The consecrated deity stands established: four-armed Viṣṇu, holding conch, discus, and mace, wearing yellow garments, radiating calm sovereignty; devotees gather for first darśana.

Characters & Entities

• Viṣṇu-Hari
• Śaṅkha
• Cakra
• Gadā
• Ayodhyā (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine becomes approachable through recognizable sacred form, sustaining devotion through iconography and place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā, specifically the established presence of the deity Viṣṇu-Hari connected to the earlier tīrtha narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit continuation of worship at the installed mūrti; no new rite is specified in this verse.