
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు మహాదేవికి ప్రభాసఖండంలోని ‘వస్త్రాపథ’ క్షేత్ర మహిమను ఉపదేశిస్తాడు. అక్కడ భవుడు/శివుడు స్వయంభూ రూపంలో నివసిస్తూ, సాక్షాత్ సృష్టికర్త–సంహర్త, ఆద్య ప్రభువు అని స్థాపించబడుతుంది. ఒక్కసారి యాత్ర చేయడం, అక్కడి తీర్థాలలో స్నానం చేయడం, విధివిధానాలతో పూజ చేయడం వలన కృతకృత్యత సిద్ధిస్తుంది. భవదర్శన ఫలం వారాణసి, కురుక్షేత్రం, నర్మదా తీరం వంటి ప్రసిద్ధ స్థలఫలాలతో సమానం, ఇంకా శీఘ్రఫలదాయకమని చెప్పబడింది; చైత్ర, వైశాఖ మాసాలలో దర్శనం పునర్జన్మబంధ విమోచనానికి దోహదమని సూచిస్తుంది. గోదానం, బ్రాహ్మణభోజనం, పిండదానం వంటి ధర్మకార్యాలు దీర్ఘకాల ఫలప్రదమై పితృదేవతలకు తృప్తిని కలిగిస్తాయని పేర్కొంటుంది. చివరగా ఈ మహాత్మ్యాన్ని వినడం పాపనాశకమై మహాయజ్ఞసమాన ఫలాన్ని ఇస్తుందని ఫలశ్రుతి చెబుతుంది.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रं वस्त्रापथं पुनः । यत्प्रभासस्य सर्वस्वं क्षेत्रं नाभिः प्रियं मम
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ! తదుపరి మళ్లీ వస్త్రాపథమనే పవిత్ర క్షేత్రమునకు వెళ్లవలెను; అది ప్రభాసమునకు సర్వస్వము, నాకు నాభిసమానంగా ప్రియము.
Verse 2
यत्र साक्षाद्भवो देवः सृष्टिसंहारकारकः । पृथिव्यां स त्वधिष्ठाता तत्त्वानामादिमः प्रभुः
అక్కడ సృష్టి-సంహారకర్త అయిన సాక్షాత్ భవదేవుడు నివసించుచున్నాడు; భూమిపై ఆయనే అధిష్ఠాత, తత్త్వముల ఆద్య ప్రభువు.
Verse 3
स स्वयंभूः स्थितस्तत्र प्रभासे भूतिदो भवः । भवतीदं जगद्यस्मात्तस्माद्भव इति स्मृतः
ప్రభాసమున అక్కడ స్వయంభూ భవుడు నిలిచియున్నాడు, భూతి-సంపదలను దయచేయువాడు; ఆయనవలననే ఈ జగత్తు భవించునని, అందుచేత ‘భవ’ అని స్మరింపబడును.
Verse 4
यः सकृत्कुरुते यात्रां क्षेत्रे वस्त्रापथे पुनः । विगाह्य तत्र तीर्थानि कृतकृत्यः स जायते
ఎవడు ఒక్కసారి అయినా వస్త్రాపథ క్షేత్రయాత్ర చేసి, అక్కడి తీర్థాలలో స్నానం చేస్తాడో, అతడు కృతకృత్యుడవుతాడు।
Verse 5
अथ दृष्ट्वा भवं देवं सकृत्पूज्यविधानतः । केदारयात्राफलभाक्स भवेन्मनुजोत्तमः
అనంతరం దేవుడు భవుడు (శివుడు)ను ఒక్కసారి దర్శించి, విధివిధానంగా ఒక్కసారి పూజించినవాడు కేదారయాత్ర ఫలాన్ని పొందే ఉత్తమ మనుష్యుడవుతాడు।
Verse 6
चैत्रे मासि भवं दृष्ट्वा न पुनर्जायते भुवि । वैशाख्यामथवा सम्यग्भवं दृष्ट्वा विमुच्यते
చైత్ర మాసంలో భవుడిని దర్శిస్తే భూమిపై మళ్లీ జన్మ ఉండదు; లేదా వైశాఖంలో సమ్యకంగా భవదర్శనంతో విముక్తి లభిస్తుంది।
Verse 7
वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नर्मदायां तु यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्द्धेन भवं दृष्ट्वा दिनेदिने
వారణాసి, కురుక్షేత్రం, నర్మదలో లభించే పుణ్యఫలం—ఇక్కడ ప్రతిదినం భవదర్శనంతో అర్ధనిమిషంలోనే లభిస్తుంది।
Verse 8
दुर्ल्लभस्तत्र वासस्तु दुर्ल्लभं भवदर्शनम् । प्रेतत्वं नैव तस्यास्ति न याम्या नारकी व्यथा
అక్కడ నివాసం దుర్లభం, భవదర్శనం కూడా దుర్లభం; అది పొందినవానికి ప్రేతత్వం లేదు, యమయాతన లేదు, నరకవ్యథ లేదు।
Verse 9
येषां भवालये प्राणा गता वै वरवर्णिनि । धन्यानामपि धन्यास्ते देवानामपि देवताः
హే వరవర్ణినీ! భవుని ధామంలో ఎవరి ప్రాణాలు విడిచిపోతాయో, వారు ధన్యులలోనూ పరమధన్యులు—దేవులలోనూ దేవతుల్యులు.
Verse 10
वस्त्रापथे मतिर्येषां भवे येषां मतिः स्थिरा । गोदानं तत्र शंसंति ब्राह्मणानां च भोजनम् । पिंडदानं च तत्रैव कल्पांतं तृप्तिमा वहेत्
వస్త్రాపథంలో ఎవరి మనస్సు నిలిచిందో, భవుని (శివుని) పట్ల ఎవరి భక్తి స్థిరమైందో—అక్కడ గోదానం, బ్రాహ్మణభోజనం ప్రశంసించబడతాయి. అక్కడే చేసిన పిండదానం కల్పాంతం వరకు తృప్తిని కలిగిస్తుంది.
Verse 11
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ते भवोद्भवम् । श्रुतं पापोपशमनं यज्ञायुतफलप्रदम्
ఇలా సంక్షేపంగా నీకు భవోద్భవ మహాత్మ్యం చెప్పబడింది. దీనిని శ్రవణం చేయడం పాపశమనాన్ని చేసి, పదివేల యజ్ఞఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.