Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

तांबूलं कुसुमं दीपं नैवेद्यं तुलसीदलम् । गीतं नृत्यं च वाद्यं च विधाय सुरमंदिरे

Transliteration

tāṃbūlaṃ kusumaṃ dīpaṃ naivedyaṃ tulasīdalam | gītaṃ nṛtyaṃ ca vādyaṃ ca vidhāya suramaṃdire

Translation

దేవాలయంలో తాంబూలం, పుష్పాలు, దీపం, నైవేద్యం, తులసిదళాలు సమర్పించడం; అలాగే గానం, నృత్యం, వాద్యాల ఏర్పాటు చేయడం—ఇది మహాపుణ్యకరమైన పూజ.

Word by Word

• ताम्बूलम्: betel (offering)
• ताम्बूलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ताम्बूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• कुसुमम्: flower
• कुसुमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुसुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• दीपम्: lamp
• दीपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• नैवेद्यम्: food offering (naivedya)
• नैवेद्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नैवेद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• तुलसी-दलम्: tulasi leaf
• तुलसी-दलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तुलसी (प्रातिपदिक) + दल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तुलस्याः दलम्)

• गीतम्: song/singing
• गीतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गीत (प्रातिपदिक; √गै, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• नृत्यम्: dance
• नृत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)

• वाद्यम्: musical instrument/music
• वाद्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)

• विधाय: having performed/offered
• विधाय: Kriya (Gerundial action)
• Type: Verb
• Root: वि + धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund); ‘having arranged/performed’

• सुर-मन्दिरे: in the temple of the deity
• सुर-मन्दिरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणां मन्दिरे)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha devālaya (sura-mandira)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Inside a lamp-filled temple: devotees offer tāmbūla, flowers, dīpa, naivedya, and tulasī at the altar while singers, dancers, and musicians perform as sacred service.

Characters & Entities

• Tulasī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship becomes complete through offerings and beauty—light, food, flowers, and sacred music performed in the temple.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ‘suramandira’ (temple) within the Vastrāpathakṣetra milieu of Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upacāras like dīpa, naivedya, tulasī offering, and devotional arts (singing, dance, music) in the temple.