Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32
Devanagari script
निरीक्षमाणो नृत्यन्तीं रंभां तां सुरसुन्दरीम् । आयांतं ददृशे देवो नारदं विस्मयान्वितः
Transliteration
nirīkṣamāṇo nṛtyantīṃ raṃbhāṃ tāṃ surasundarīm | āyāṃtaṃ dadṛśe devo nāradaṃ vismayānvitaḥ
Translation
నర్తిస్తున్న ఆ అప్సర రంభను చూస్తూ ఉన్న దేవుడు (ఇంద్రుడు) నారదుడు వస్తున్నాడని చూచి ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
Word by Word
निरीक्षमाणःwhile watching
निरीक्षमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि + ईक्ष् (धातु) + शानच् (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/Present participle, parasmaipada sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नृत्यन्तीम्dancing
नृत्यन्तीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनृत् (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रम्भाम्Rambhā
रम्भाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरम्भा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ताम्that (her)
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण-प्रयोगः
सुरसुन्दरीम्the celestial beauty
सुरसुन्दरीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + सुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (सुरा एव सुन्दरी)
आयान्तम्coming
आयान्तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + या (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ददृशेsaw
ददृशे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपदम्
देवःthe god (Indra)
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नारदम्Nārada
नारदम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
विस्मयान्वितःfilled with astonishment
विस्मयान्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मय + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (विस्मयेन अन्वितः = endowed with wonder)
Speaker
Narrative voice
Visual Art Cues
Scene: Rambhā dances with graceful mudrās before Indra; devas watch; at the edge, Nārada enters, and Indra’s face turns from delight to astonishment.
Characters & Entities
I
IndraN
NāradaR
RambhāFAQs
Divine messengers interrupt indulgence to redirect attention toward dharma and spiritual remedy.
The verse is preparatory; the chapter’s focus remains Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa.
None in this verse.