Adhyaya 10

Verse 1

पार्वत्युवाच । अहो तीर्थस्य माहात्म्यं गिरे रैवतकस्य च । भवस्य देवदेवस्य तथा वस्त्रापथस्य च

పార్వతి పలికెను—అహో! ఈ తీర్థమహిమ, రైవతకగిరి మహిమ, దేవదేవుడైన భవుడు (శివుడు) మహిమ, అలాగే వస్త్రాపథ మహిమ ఎంత గొప్పవి!

Verse 2

गंगा सरस्वती चैव गोमती नर्मदा नदी । स्वर्णरेखाजले सर्वास्तथा ब्रह्मा सवासवः

గంగా, సరస్వతి, గోమతి, నర్మదా—ఈ నదులన్నీ స్వర్ణరేఖా జలంలోనే నివసిస్తున్నవి; అలాగే ఇంద్రునితో కూడ బ్రహ్మ కూడా అక్కడ ఉన్నాడు।

Verse 3

ब्रह्मेन्द्र विष्णुमुख्यानां देवानां शंकरस्य च । वासो विरचितस्तत्र यावद्ब्रह्मदिनं भवेत्

అక్కడ బ్రహ్మ, ఇంద్ర, విష్ణు మొదలైన ప్రధాన దేవతలకూ—శంకరునికీ—బ్రహ్మదినం అంతకాలం నిలిచే వస్త్రాలు నిర్మించబడ్డాయి।

Verse 4

क्षेत्रतीर्थप्रभावं च प्रसादात्तव शंकर । श्रुतं सविस्तरं सर्वमिदं त्वदुदितं मया

హే శంకరా, నీ ప్రసాదముచేత ఈ క్షేత్రం మరియు దీని తీర్థాల ప్రభావాన్ని నేను విస్తారంగా విన్నాను; నీవు పలికినదంతా నేను శ్రవణం చేసాను।

Verse 5

महेश्वर प्रभो ब्रूहि किं चकार जनेश्वरः । भोजराजो मृगीं प्राप्य स च सारस्वतो मुनिः

హే మహేశ్వర ప్రభూ, చెప్పుము—మృగిని పొందిన తరువాత జనేశ్వరుడైన భోజరాజు ఏమి చేశాడు? అలాగే సారస్వత ముని ఏమి చేశాడు?

Verse 6

ईश्वर उवाच । तासु सर्वासु नारीषु रूपौदार्यगुणाधिका । नित्यं प्रमुदिता शांता नित्यं मंगलकारिका

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఆ స్త్రీలందరిలో ఆమె రూపంలో, ఔదార్యంలో, గుణంలో శ్రేష్ఠురాలు; నిత్యం ఆనందంగా, శాంతంగా, ఎల్లప్పుడూ మంగళకారిణిగా ఉండేది।

Verse 7

माता स्वसा सखी पुत्री स्त्रीषु संबन्धवर्धनी । पिता भ्राता गुरुः पुत्रः पुरुषेषु तथा कृतः

స్త్రీలలో ఆమె బంధాలను పెంపొందించువారిగా—తల్లి, అక్క/చెల్లి, స్నేహితురాలు, కుమార్తెగా నిలిచింది; పురుషులలో కూడా అలాగే తండ్రి, అన్న/తమ్ముడు, గురువు, కుమారుడిగా భావింపబడింది।

Verse 8

एवं गुणवतीं भार्यां प्राप्य हृष्टो जनेश्वरः । सारस्वतं मुनिं स्तुत्वा राजा वचनमब्रवीत्

ఇలా గుణవతియైన భార్యను పొందిన జనేశ్వరుడు ఆనందించాడు; సారస్వత మునిని స్తుతించి రాజు ఈ వచనాలు పలికాడు।

Verse 9

राजोवाच । ब्रह्मा विष्णुर्हरः सूर्य इन्द्रोऽग्निर्मरुतां गणः । ब्रह्मचर्येण तपसा त्वया सन्तोषिताः प्रभो

రాజు పలికెను—ప్రభో! బ్రహ్మ, విష్ణు, హరుడు, సూర్యుడు, ఇంద్రుడు, అగ్ని మరియు మరుత్గణములు—మీ బ్రహ్మచర్యం, తపస్సు వలన సంతోషించారు।

Verse 10

दैवतं परमं मे त्वं पिता माता गुरुः प्रभुः । येन जन्मांतरं सर्वं प्रत्यक्षं कथितं मम

మీరు నా పరమ దైవం—తండ్రి, తల్లి, గురువు, ప్రభువు; మీ ద్వారా నా సమస్త పూర్వజన్మం నాకు ప్రత్యక్షంగా చెప్పినట్లుగా వివరించబడింది।

Verse 11

सुराष्ट्रदेशो विख्यातो गिरी रैवतको महान् । भवः स्वयंभूर्भगवान्क्षेत्रे वस्त्रापथे श्रुतः

సురాష్ట్ర దేశం ప్రసిద్ధి గాంచింది, మహా రైవతక పర్వతం కూడా ఖ్యాతి పొందింది; వస్త్రాపథ క్షేత్రంలో భగవాన్ భవుడు స్వయంభువుగా ప్రసిద్ధుడని వినబడుతుంది।

Verse 12

उज्जयंतगिरेर्मूर्ध्नि गौरीस्कन्दगणेश्वराः । भावयंतो भवं सर्वे संस्थिता ब्रह्मवासरम्

ఉజ్జయంతగిరి శిఖరంపై గౌరీ, స్కందుడు, గణేశుడు—సర్వ గణాలతో కూడి—భవుడు (శివుడు)ను ధ్యానించి పూజిస్తూ ఒక బ్రహ్మదినమంతా నిలిచిరి।

Verse 13

वामनो नगरं स्थाप्य शिवं सिद्धेश्वरं प्रति । जित्वा दैत्यं बलिं बद्ध्वा स्वयं रैवतके स्थितः

వామనుడు ఒక నగరాన్ని స్థాపించి సిద్ధేశ్వరరూప శివుని వైపు సాగెను. దైత్యుడు బలిని జయించి బంధించి, తానే రైవతక పర్వతంపై నివసించెను।

Verse 14

इत्येतत्सर्वमाश्चर्यं जीवद्भिर्यदि दृश्यते । तीर्थयात्राविधानेन भवो वस्त्रापथे हरिः

ఇలా ఈ సమస్త ఆశ్చర్యాలు జీవులకు దర్శనమైతే, అది తీర్థయాత్రావిధానాన్ని సక్రమంగా ఆచరించిన ఫలమే. వస్త్రాపథంలో భవుడు (శివుడు)నే హరి (విష్ణువు)।

Verse 15

त्यक्त्वा राज्यं प्रियान्पुत्रान्पत्त्यश्वरथकुञ्जरान् । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य गन्तव्यं निश्चितं मया

రాజ్యాన్ని, ప్రియ పుత్రులను, పాదాతి, అశ్వ, రథ, కుంజరాలను అన్నిటినీ త్యజించి, కుమారుని రాజ్యంలో ప్రతిష్ఠించి, నేను ప్రయాణించుటకు దృఢనిశ్చయం చేసితిని।

Verse 16

त्वत्प्रसादाच्छ्रुतं सर्वं गम्यते यदि दृश्यते । तीर्थयात्राविधानेन भवो वस्त्रापथे हरिः

మీ ప్రసాదంతో నేను సమస్తం విన్నాను; అది చేరి దర్శించగలిగితే, తీర్థయాత్రావిధానాన్ని ఆచరించుట వలన—వస్త్రాపథంలో భవుడు (శివుడు)నే హరి (విష్ణువు)।

Verse 17

सूर्यलोकं सोमलोकमिंद्रलोकं हरेः पुरम् । ब्रह्मलोकमतिक्रम्य यास्येऽहं शिवमंदिरम्

సూర్యలోకం, సోమలోకం, ఇంద్రలోకం మరియు హరి పురాన్ని దాటి, బ్రహ్మలోకాన్నికూడా అధిగమించి, నేను శివమందిర-ధామానికి చేరుదును।

Verse 18

श्रुत्वा हि वाक्यं विविधं नरेन्द्रात्प्रहृष्टरोमा स मुनिर्बभूव । जिज्ञासमानो हि नृपस्य सर्वं निवारयामास मुनिर्नरेन्द्रम्

రాజు పలికిన విభిన్న వాక్యాలను విని ఆ ముని ఆనందంతో రోమాంచితుడయ్యాడు; అయినా రాజు సంకల్పమంతా తెలుసుకోవాలని కోరుతూ ముని నరేంద్రుని ఆపేందుకు యత్నించాడు।

Verse 19

सारस्वत उवाच । गृहेऽपि देवा हरविष्णुमुख्या जलानि दर्भा नृपते तिलाश्च । अनेकदेशांतरदर्शनार्थं मनो निवार्यं नृपते त्वयेति

సారస్వతుడు పలికెను—ఓ రాజా, ఇంటిలోనూ హర-విష్ణు ప్రధాన దేవతలు సన్నిహితులే; జలం, దర్భ, నువ్వులూ ఉన్నాయి. కాబట్టి అనేక దేశాలు చూడాలనే బాహ్యచలన మనస్సును నీవు నియంత్రించు।