Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

Devanagari script

फाल्गुन्यां हिमवत्पृष्ठे वसन्नेकां निशां नरः । स याति परमं स्थानं यत्र देवो जनार्द्दनः

Transliteration

phālgunyāṃ himavatpṛṣṭhe vasannekāṃ niśāṃ naraḥ | sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra devo janārddanaḥ

Translation

ఫాల్గుణ మాసంలో హిమవంత పర్వతపు శిఖర/ఓడలపై ఒక రాత్రి నివసించినవాడు, భగవాన్ జనార్దనుడు నివసించే పరమధామాన్ని చేరుతాడు.

Word by Word

• फाल्गुन्याम्: in (the month of) Phālguna
• फाल्गुन्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: फाल्गुनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• हिमवत्पृष्ठे: on the back/slope of Himavat (Himalaya)
• हिमवत्पृष्ठे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हिमवत् (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हिमवतः पृष्ठम्)

• वसन्: staying/dwelling
• वसन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), प्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘dwelling/staying’

• एकाम्: one
• एकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘one’ (qualifies निशाम्)

• निशाम्: night
• निशाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निशा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• याति: goes/attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifies स्थानम्)

• स्थानम्: abode/place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्ध-बोधक (relative adverb: ‘where’)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जनार्द्दनः: Janārdana (Viṣṇu)
• जनार्द्दनः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जनार्द्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-सम्बन्ध (apposition to देवः)

Speaker

Sūta (deduced, Prabhāsakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Himavat-pṛṣṭha (Himalayan slopes)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A lone pilgrim wrapped against the Phālguna chill, spending one night on a Himalayan slope near a small shrine; stars overhead; in the sky, a vision of Janārdana’s radiant abode appears like a golden city beyond clouds.

Characters & Entities

• Phālguna
• Himavat
• Janārdana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even brief contact with a sanctified landscape, aligned with sacred time, is said to grant the highest spiritual destination.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Himavat (the Himalayan sacred region) is praised as a gateway to Janārdana’s supreme abode.

What ritualistic prescription is mentioned?

Spending one night (a devotional stay) on Himavat during the month of Phālguna.