
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు అఘోరేశ్వర మహాత్మ్యాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరిస్తాడు. అఘోరేశ్వరాన్ని “ఆరవ లింగం”గా పేర్కొని, దాని ‘వక్త్రం’గా భైరవుని సంబంధాన్ని చెబుతాడు. త్ర్యంబకేశ్వరానికి సమీపంలో ఉన్న ఈ క్షేత్రం కలియుగ మలినాలను తొలగించి మహాపుణ్యాన్ని ప్రసాదించే స్థలమని నిర్దేశించబడింది. భక్తితో స్నానం చేసి పూజ చేయవలసిన క్రమాన్ని చెప్పి, అక్కడి ఆరాధన మెరుదానం వంటి మహాదానాలకు సమాన ఫలాన్ని ఇస్తుందని పేర్కొంటుంది. దక్షిణామూర్తి-భావంతో అక్కడ సమర్పించే దానం/నైవేద్యం అక్షయ ఫలదాయకమని కూడా చెప్పబడింది. అఘోరేశ్వరానికి దక్షిణంగా చేసే శ్రాద్ధం పితృదేవతలకు దీర్ఘకాల తృప్తిని ఇస్తుందని, గయాశ్రాద్ధం మరియు అశ్వమేధం కంటే కూడా శ్రేష్ఠమని ప్రశంసిస్తుంది. యాత్రాదానంలో స్వల్ప స్వర్ణదానమూ మహాఫలదాయకమని, సోమాష్టమి సమీపంలో బ్రహ్మకూర్చ వ్రతం గొప్ప ప్రాయశ్చిత్తాన్ని కలిగిస్తుందని విధానం. చివరగా ఈ మహాత్మ్యాన్ని వినడం పాపనాశకమై, అభీష్టసిద్ధిని కలిగిస్తుందని ముగిస్తుంది.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अघोरेश्वरमुत्तमम् । षष्ठं लिंगं समाख्यातं तद्वक्त्रं भैरवं स्मृतम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవి! తదుపరి ఉత్తమమైన అఘోరేశ్వరుని దర్శించుటకు వెళ్లవలెను. అది షష్ఠ లింగమని ప్రసిద్ధి, దాని దివ్య ‘వక్త్రం’ భైరవమని స్మరించబడును।
Verse 2
त्र्यंबकेश्वरवायव्ये धनुषां पंचके स्थितम् । सर्वकामप्रदं पुण्यं कलिकल्मषनाशनम्
త్ర్యంబకేశ్వరుని వాయవ్య దిశలో ఐదు ధనుస్సుల దూరంలో అది స్థితమై ఉంది; అది పుణ్యమయము, సర్వకామప్రదము, కలియుగ కల్మషనాశకము।
Verse 3
यस्तं पूजयते भक्त्या स्नानपूजादिभिः क्रमात् । मेरुदानस्य कृत्स्नस्य स लभेन्मनुजः फलम्
యెవడు ఆ లింగాన్ని భక్తితో స్నానము, పూజ మొదలైన క్రమబద్ధమైన విధులతో ఆరాధిస్తాడో, ఆ మనిషి మేరుదానమనే మహాదానపు సంపూర్ణ ఫలాన్ని పొందుతాడు।
Verse 4
दक्षिणामूर्तिमास्थाय यत्किंचित्तत्र दीयते । अघोरेश्वरदेवस्य तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्
దక్షిణామూర్తిని శరణు పొందుకొని అక్కడ ఏదైనా దానం చేస్తే, అది అఘోరేశ్వర దేవునికి అర్పితమై సమస్తంగా అక్షయమవుతుంది।
Verse 5
यः श्राद्धं कुरुते तत्र अघोरेश्वरदक्षिणे । आकल्पं तृप्तिमायांति पितरस्तस्य तर्पिताः
యెవడు అక్కడ అఘోరేశ్వరుని దక్షిణ భాగంలో శ్రాద్ధం చేస్తాడో, అతని తర్పితులైన పితృదేవతలు ఒక కల్పమంతా తృప్తిని పొందుతారు।
Verse 6
किं श्राद्धेन गयातीर्थे वाजिमेधेन किं प्रिये । तत्र श्राद्धेन तत्सर्वं फलमभ्यधिकं लभेत्
ప్రియమా! గయాతీర్థంలో శ్రాద్ధం చేయడం ఎందుకు, అశ్వమేధం ఎందుకు? అక్కడ శ్రాద్ధం చేసిన మాత్రాన ఆ సమస్త ఫలమూ, ఇంకా అధికంగా, లభిస్తుంది।
Verse 7
त्रुटिमात्र मपि स्वर्णं यात्रायां यः प्रयच्छति । स सर्वं फलमाप्नोति महादानस्य भूरिशः
యాత్రాకాలంలో యెవడు త్రుటిమాత్రమైనా బంగారాన్ని దానం చేస్తాడో, అతడు మహాదానపు సమస్త ఫలాన్ని అపారంగా పొందుతాడు।
Verse 8
ब्रह्मकूर्चं चरेद्यस्तु सोमाष्टम्यां विधानतः । अघोरेश्वरसांनिध्ये अघोरेणाभिमंत्रितम् । षडब्दस्य महत्तेन प्रायश्चित्तं कृतं भवेत्
సోమాష్టమీనాడు విధిపూర్వకంగా బ్రహ్మకూర్చ వ్రతాన్ని ఆచరించి, అఘోరేశ్వర సాన్నిధ్యంలో అఘోర మంత్రంతో అభిమంత్రితమై దానిని నిర్వహించినవానికి, దాని మహిమచేత ఆరు సంవత్సరాల ప్రాయశ్చిత్తం సిద్ధమగును।
Verse 9
इति संक्षेपतः प्रोक्तमघोरेशमहोदयम् । माहात्म्यं सर्वपापघ्नं श्रुतं सर्वार्थसाधकम्
ఇట్లు సంక్షేపంగా అఘోరేశ్వరుని మహోదయ మహిమ ప్రకటించబడింది. ఈ మాహాత్మ్యం సమస్త పాపాలను నశింపజేయును; దీనిని శ్రవణం చేయుట వలన సమస్త పురుషార్థాలు సిద్ధించును।
Verse 92
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादश रुद्रमाहात्म्येऽघोरेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विनवतितमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి సహస్ర శ్లోకసంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్ర మాహాత్మ్యాంతర్గత ఏకాదశ రుద్ర మాహాత్మ్యంలో ‘అఘోరేశ్వర మాహాత్మ్య వర్ణనం’ అను ద్వినవతితమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।