
ఈ అధ్యాయంలో ప్రభాస క్షేత్రంలోని కేతులింగం (కేత్వీశ్వర) యొక్క స్థలవివరణ, పూజావిధానం ఈశ్వర వచనంగా చెప్పబడింది. రాహ్వీశానానికి ఉత్తరంగా, మంగళాకు దక్షిణంగా, ధనుస్సు బాణం చేరేంత దూరంలో ఉన్నదని సంబంధిత భూగోళ సూచనతో తీర్థస్థానాన్ని నిర్దేశించి యాత్రికులకు మార్గదర్శనం చేస్తుంది. అనంతరం కేతు గ్రహం యొక్క భయంకర స్వరూపం, చిహ్నాలు వర్ణించి, అతడు శత దివ్యవర్షాలు తపస్సు చేసి శివానుగ్రహం పొందిన తరువాత అనేక గ్రహాలపై అధిపత్యం పొందిన కథను తెలిపింది. కేతువు అశుభోదయ సమయంలోను, తీవ్రమైన గ్రహపీడల సమయంలోను కేతులింగాన్ని భక్తితో ఆరాధించమని విధానం ఉంది—పుష్పాలు, గంధాలు, ధూపం, నానావిధ నైవేద్యాలను శాస్త్రోక్తంగా సమర్పించాలి. ఫలశ్రుతి స్పష్టం: ఈ స్థలం గ్రహదోషాలను శమింపజేసి పాపాలను నశింపజేస్తుంది. చివరగా దీనిని నవగ్రహలింగాల వ్యవస్థలోను, మొత్తం పద్నాలుగు ఆయతనాల పరంపరలోను స్థాపించి, నిత్య దర్శనంతో పీడాభయం తొలగి గృహస్థ సౌఖ్యం పెరుగుతుందని చెప్పబడింది.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि केतुलिंगं महाप्रभम् । राह्वीशानादुत्तरे च मंगलायाश्च दक्षिणे
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ! ఆపై రాహ్వీశ్వరానికి ఉత్తరంగా, మంగళా (మంగళేశ)కు దక్షిణంగా ఉన్న మహాప్రభ కేతులింగానికి వెళ్లవలెను.
Verse 2
धनुषोंतरमानेन नातिदूरे व्यवस्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि सर्वपातकनाशनम्
ధనుస్సు కొలత దూరంలో అది ఎక్కువ దూరం కాదు. ఆ లింగం మహాప్రభావమైంది; సమస్త పాతకాలను నశింపజేస్తుంది.
Verse 3
केतुर्नाम ग्रहोत्युग्रः शिवसद्भावभावितः । वर्तुलोऽतीव विस्तीर्णो लोचनाभ्यां सुभीषणः
కేతు అనే గ్రహం అత్యంత ఉగ్రుడు; అయినా శివభక్తి అనే శుభసద్భావంతో నిండినవాడు. అతడు వృత్తాకారుడు, అత్యంత విస్తారుడు, రెండు కళ్లతో భయంకరుడు.
Verse 4
पलालधूमसंकाशो ग्रहपीडापहारकः । तत्राकरोत्तपश्चोग्रं दिव्याब्दानां शतं प्रिये
అతడు పొట్టె ధూమంలా కనిపించి, గ్రహపీడలను తొలగించువాడు. ప్రియే, అక్కడ అతడు వంద దివ్య సంవత్సరములు ఘోర తపస్సు చేసెను.
Verse 5
तस्य तुष्टो महादेवो ग्रह त्वं प्रददौ प्रिये । एकादशशतानां च ग्रहाणामाधिपत्यताम्
అతనిపై ప్రసన్నుడైన మహాదేవుడు, ప్రియే, నీకు ‘గ్రహ’ పదవిని ప్రసాదించి, పదకొండు వందల గ్రహశక్తులపై అధిపత్యమును కూడా ఇచ్చెను.
Verse 6
तत्रस्थं पूजयेद्भक्त्या केतुलिंगं महाप्रभम् । केतूदये महाघोरे तस्मिन्दृष्टे विशेषतः
అక్కడ స్థాపితమైన మహాప్రభ కేతులింగాన్ని భక్తితో పూజించవలెను—ప్రత్యేకించి కేతువు మహాఘోరంగా ఉదయించే వేళ, ఆ లింగ దర్శనమైతే మరింత విశేషంగా.
Verse 7
ग्रहपीडासु चोग्रासु पूजयेत्तं विधानतः । पुष्पैर्गंधैस्तथा धूपैर्नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः
భయంకరమైన గ్రహపీడలు కలిగినప్పుడు విధివిధానముగా ఆయనను పూజించవలెను—పుష్పములు, సుగంధములు, ధూపము, మరియు వివిధ శుభ నైవేద్యములతో.
Verse 8
तोषयेद्विधिवद्देवं केतुं कल्मषनाशनम्
విధివిధానముగా కల్మషనాశకుడైన దేవ కేతువును ప్రసన్నం చేయవలెను.
Verse 9
इति संक्षेपतः प्रोक्तं केतुलिंगं महोदयम् । ग्रहपीडोपशमनं सर्वपातकनाशनम्
ఇట్లు సంక్షేపంగా మహామంగళకరమైన కేతు-లింగము చెప్పబడినది; అది గ్రహపీడలను శమింపజేసి సమస్త పాపాలను నశింపజేయును.
Verse 10
एतानि नव लिंगानि ग्रहाणां कथितानि ते । यः पश्यति नरो नित्यं तस्य पीडाभयं कुतः
గ్రహముల ఈ తొమ్మిది లింగములు నీకు చెప్పబడినవి. ఎవడు నిత్యం వీటిని దర్శించునో, అతనికి పీడాభయం ఎక్కడ ఉంటుంది?
Verse 11
न दौर्भाग्यं कुले तस्य न रोगी नैव दुःखितः । जायते पुत्रवद्देवि तं रक्षंति महाग्रहाः
అతని వంశంలో దౌర్భాగ్యం ఉండదు; ఎవడూ రోగి కాదు, ఎవడూ దుఃఖితుడు కాదు. ఓ దేవీ, కుమారునివలె మహాగ్రహములే అతనిని రక్షించును.
Verse 12
इति ते कथितं सम्यक्चतुर्दशायतनं प्रिये । विघ्नेश्वरं समारभ्य यावत्केतुप्रतिष्ठितम्
ఇట్లు, ఓ ప్రియే, పద్నాలుగు ఆయతనముల విషయము నీకు సమ్యకంగా చెప్పబడినది—విఘ్నేశ్వరమునుండి ఆరంభించి కేతు ప్రతిష్ఠిత స్థలమువరకు.
Verse 13
नवग्रहेश्वराणां तु माहात्म्यं पापनाशनम् । तथैव पंचलिंगानां श्रुत्वा पापैः प्रमुच्यते
నవగ్రహేశ్వరుల మహాత్మ్యము పాపనాశకము; అలాగే పంచలింగముల విషయము శ్రవణమాత్రముచేతనూ మనుడు పాపముల నుండి విముక్తుడగును.
Verse 14
कपर्द्दिनं समारभ्य चंडनाथांतकानि च । पंचैव मुद्रालिंगानि नापुण्यो वेद मानवः
కపర్ద్దినమును ఆరంభముగా చేసుకొని చండనాథాంతకము వరకు—ఇవి ఐదు ముద్రా-లింగములు; మనుష్యులలో మహాపుణ్యవంతుడే వీటిని తెలుసుకొనగలడు.
Verse 15
सूर्येश्वरं समारभ्य केतुलिंगांतकानि वै । नवग्रहाणां लिंगानि नान्यो जानाति कश्चन
సూర్యేశ్వరమును ఆరంభముగా చేసుకొని కేతులింగము వరకు—ఇవి నవగ్రహముల లింగములు; వీటి తత్త్వమును నిజముగా మరెవ్వరూ తెలియరు.
Verse 16
चतुर्दशविधा त्वेवं प्रोक्ताऽयतनसंगतिः । यश्चैनां वेद भावेन स क्षेत्रफलमश्नुते
ఇలా పవిత్ర ఆయతనాల సమ్మేళనం పద్నాలుగు విధములుగా చెప్పబడింది. దీన్ని భక్తిభావంతో తెలిసినవాడు ఈ క్షేత్రఫలమును పొందును.
Verse 51
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये केत्वीश्वरमाहात्म्यवर्णननामैकपंचाशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహిత, సప్తమ ప్రభాసఖండము, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యములో ‘కేత్వీశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణన’ అను ఏకపంచాశత్తమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.