Adhyaya 45
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 45

Adhyaya 45

ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు ప్రభాస క్షేత్రంలో అంగారేశ్వరుని ఉద్భవం, పూజా విధానం మరియు దాని ఫలితాన్ని వివరిస్తాడు. త్రిపుర దహన సంకల్ప సమయంలో శివుని తీవ్రమైన క్రోధంలో ఆయన త్రినేత్రాల నుండి కన్నీళ్లు ప్రవహించాయి; ఆ దివ్య తత్త్వం భూమిపై పడి భూమిసుతుడిగా జన్మించింది—అతడే భోముడు/మంగళుడు (మంగళ గ్రహం). బాల్యంనుండే భోముడు ప్రభాసకు వచ్చి శంకరుని లక్ష్యంగా దీర్ఘ తపస్సు చేశాడు; శివుడు ప్రసన్నుడై వరం ఇచ్చాడు. భోముడు గ్రహత్వాన్ని కోరగా శివుడు అంగీకరించి, అక్కడ భక్తితో అంగారేశ్వరుని పూజించే వారికి రక్షణ వాగ్దానం చేశాడు. ఎర్ర పుష్పాలతో అర్చన, తేనె-నెయ్యి మిశ్రమ ఆహుతులతో లక్షసంఖ్య హోమం, అలాగే పంచోపచార పూజను ఈ అధ్యాయం నిర్దేశిస్తుంది. ఫలశ్రుతిలో ఈ సంక్షిప్త మహాత్మ్య శ్రవణం పాపనాశం, ఆరోగ్యప్రదానం చేస్తుందని; విద్రుమం (పగడము) వంటి దానాలు ఇష్టఫలాన్ని ఇస్తాయని; భోముడు గ్రహమండలంలో దివ్య విమానంలో తేజోవంతుడిగా వర్ణించబడతాడు।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अंगारेश्वरमुत्तमम् । स्थापितं भूमिपुत्रेण सोमेशादीश गोचरे

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ! అనంతరం సోమేశ్వరేశుని పవిత్ర పరిధిలో, భూమిపుత్రుడు స్థాపించిన ఉత్తమ అంగారేశ్వరుని దర్శించుటకు వెళ్లాలి।

Verse 2

त्रिपुरं दग्धुकामस्य पुरा मम वरानने । क्रोधादश्रु विनिष्क्रांतं लोचनत्रितयेन तु

హే వరాననే! పూర్వం నేను త్రిపురాన్ని దహించదలచినప్పుడు, క్రోధజన్యమైన ఒక అశ్రువు నా త్రినేత్రాల నుండి వెలువడింది.

Verse 3

तच्च भूमौ निपतितं ततो भूभिसुतोऽभवत् । स प्रभासं ततो गत्वा बाल्यात्प्रभृति शंकरम्

ఆ అశ్రువు భూమిపై పడగా, దానినుండి భూమిపుత్రుడు జన్మించాడు. అతడు ప్రభాసానికి వెళ్లి బాల్యంనుండే శంకరుని భక్తితో సేవించాడు.

Verse 4

तपसाऽराधयामास बहून्वर्षगणान्प्रिये । तस्य तुष्टो महादेवः सुप्रीतात्मा वरं ददौ

హే ప్రియే! అతడు తపస్సుతో అనేక సంవత్సరాలు శివుని ఆరాధించాడు. అతనిపై తృప్తిచెంది మహాదేవుడు హృదయపూర్వకంగా ప్రసన్నుడై వరం ప్రసాదించాడు.

Verse 5

सोऽब्रवीद्यदि मे देव तुष्टोसि वृषभध्वज । ग्रहत्वं देहि सर्वेश न चान्यं वरमुत्सहे

అతడు అన్నాడు—“హే దేవా, హే వృషభధ్వజా! నాపై ప్రసన్నుడవైతే, హే సర్వేశ్వరా, నాకు ‘గ్రహ’త్వాన్ని ప్రసాదించండి; ఇతర వరం నాకు అక్కరలేదు.”

Verse 6

स तथेति प्रतिज्ञाय पुनस्तं वाक्यमब्रवीत् । इहागत्य नरो यो मां पूजयिष्यति भक्तितः

శివుడు “తథాస్తు” అని ప్రతిజ్ఞ చేసి మళ్లీ ఇలా పలికాడు—“ఇక్కడికి వచ్చి భక్తితో నన్ను పూజించే మనిషి…”

Verse 7

न भविष्यति वै पीडा तावकी तस्य कुत्रचित् । पुष्पाणि रक्तवर्णानि मध्वाज्याक्तानि भूरिशः

అతనికి నీ వల్ల ఎక్కడా ఏ పీడా కలుగదు. అతడు తేనె, నెయ్యితో లేపిన ఎర్రని పుష్పాలను విరివిగా సమర్పించాలి.

Verse 8

होमयिष्यति यो भक्त्या लक्षमेकं तदग्रतः । पंचोपचारविधिना त्वां तु संपूज्य यत्नतः

ఎవడు భక్తితో ఆ దేవుని సమక్షంలో లక్ష ఆహుతులతో హోమం చేస్తాడో, అలాగే పంచోపచార విధానంతో నిన్ను శ్రద్ధగా పూజిస్తాడో, అతడు ఇష్టఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 9

तस्य जन्मावधिर्नैव तव पीडा भविष्यति । तथा विद्रुमदानेन लप्स्यते फलमीप्सितम्

అతని జన్మాంతం వరకు నీ పీడ ఎప్పుడూ కలుగదు. అలాగే విద్రుమం (పగడము) దానం చేయడం వల్ల అతడు కోరిన ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 10

एवमुक्त्वा स भगवानत्रैवांतरधीयन । भौमोऽपि ग्रहमध्यस्थो विमानेन विराजते

ఇలా చెప్పి ఆ భగవాన్ అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. భౌముడు (మంగళుడు) కూడా గ్రహమధ్యంలో నిలిచి తన విమానంలో ప్రకాశిస్తాడు.

Verse 11

एवं संक्षेपतः प्रोक्तं भौममाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुतं हरति पापानि तथारोग्यं प्रयच्छति

ఇలా సంక్షేపంగా భౌమ మహాత్మ్యం ఉత్తమంగా చెప్పబడింది. దీన్ని వినితే పాపాలు తొలగి, ఆరోగ్యమూ ప్రసాదించబడుతుంది.

Verse 45

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येंऽगारेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशोध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండము, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘అంగారేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణన’ అను నలభై ఐదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।