Adhyaya 362
ఈశ్వరుడు దేవికి ప్రభాస-క్షేత్రంలో క్రమంగా చేయవలసిన తీర్థయాత్రను ఉపదేశిస్తాడు. ముందుగా మణ్డూకేశ్వరానికి వెళ్లమని చెప్పి, మాండూక్యాయనుడి అనుబంధంతో స్థాపితమైన శివలింగాన్ని సూచిస్తాడు. దాని సమీపంలో కోటిహ్రదం అనే పవిత్ర జలాశయం ఉంది; అక్కడ కోటీశ్వర శివుడు అధిష్ఠాతృరూపంగా ఉంటాడు. అక్కడే మాతృగణం స్థితమై, భక్తులకు ఇష్టఫలాలను ప్రసాదించేదిగా వర్ణించబడింది. విధానం—కోటిహ్రద తీర్థంలో స్నానం చేసి లింగపూజ చేయాలి, అలాగే మాతృదేవతలను కూడా పూజించాలి; ఫలంగా దుఃఖం, శోకం నుండి విముక్తి లభిస్తుందని చెప్పబడింది. తరువాత తూర్పు దిశలో ఒక యోజన దూరంలో త్రితకూపం అనే మరో స్థలం పేర్కొనబడింది—అది అత్యంత శుద్ధమైనది, సమస్త పాపనాశకము; అనేక తీర్థాల ప్రభావం అక్కడే సమాహితమై ‘స్థితమై’ ఉన్నట్లు ప్రతిపాదించబడింది. కోలోఫన్ ప్రకారం ఇది ప్రభాస ఖండంలోని ఈ భాగంలో 362వ అధ్యాయం।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मण्डूकेश्वरमित्यपि । मांडूक्यायननाम्ना वै लिंगं तत्र प्रतिष्ठितम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ! అనంతరం మండూకేశ్వరమునకును వెళ్లవలెను. అక్కడ మాండూక్యాయన నామముతో లింగము నిశ్చయంగా ప్రతిష్ఠితమై ఉంది.
Verse 2
तत्र कोटिह्रदो देवि तथा कोटीश्वरः शिवः । तत्र मातृगणश्चैव स्थितः कामफलप्रदः
హే దేవీ! అక్కడ కోటిహ్రద తీర్థము ఉంది; అలాగే కోటీశ్వర శివుడు కూడా ఉన్నాడు. అక్కడ మాతృగణము నివసిస్తూ, కోరిన ఫలములను ప్రసాదిస్తుంది.
Verse 3
स्नात्वा कोटि ह्रदे तीर्थे तल्लिंगं यः प्रपूजयेत् । मातॄस्तत्रैव संपूज्य दुःखशोकाद्विमुच्यते
కోటిహ్రద తీర్థములో స్నానము చేసి, ఎవడు ఆ లింగమును శ్రద్ధతో పూజించునో, అలాగే అక్కడే మాతృదేవతలను సమ్యక్గా ఆరాధించునో, వాడు దుఃఖశోకముల నుండి విముక్తుడగును.
Verse 4
तस्मात्पूर्वेण देवेशि योजनैकेन निर्मलम् । त्रितकूपेति विख्यातं सर्वपातकनाशनम् । सर्वेषां देवि तीर्थानां यत्तत्रैव व्यवस्थितिः
అక్కడి నుండి తూర్పు దిశగా, ఓ దేవేశీ, ఒక యోజన దూరంలో ‘త్రితకూప’మని ప్రసిద్ధమైన పరమ నిర్మల స్థలం ఉంది; అది సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది. ఓ దేవీ, అక్కడే అన్ని తీర్థాల పుణ్యశక్తి సమవేతంగా స్థితిచెందిందని చెప్పబడుతుంది.
Verse 361
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कोटिह्रद मण्डूकेश्वरमाहात्म्य वर्णनं नामैकषष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘కోటిహ్రద–మండూకేశ్వర మహాత్మ్య వర్ణనం’ అనే 361వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.