Adhyaya 353

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भल्लतीर्थमनुत्तमम् । तस्याश्च पश्चिमे भागे यत्र विष्णुश्चतुर्भुजः

ఈశ్వరుడు పలికెను—తర్వాత, ఓ మహాదేవీ, అనుత్తమమైన భల్లతీర్థానికి వెళ్లవలెను. దాని పశ్చిమ భాగంలో చతుర్భుజుడైన విష్ణువు విరాజిల్లే స్థలం ఉంది.

Verse 2

यत्र त्यक्तं शरीरं तु विष्णुना प्रभविष्णुना । तस्मिन्मित्रवने रम्ये योजनार्द्धार्द्धविस्तृते

అక్కడే ప్రభవిష్ణువైన విష్ణువు తన దేహాన్ని త్యజించాడు. ఆ రమ్యమైన మిత్రవనం అర్ధ యోజన విస్తీర్ణంగా ఉంది.

Verse 3

युगेयुगे महादेवि कल्पमन्वतरादिषु । तत्रैव संस्थितिर्विष्णोर्नान्यत्र च रतिर्भवेत्

ఓ మహాదేవీ, యుగయుగాలలో—కల్పాలు, మన్వంతరాలు మొదలైన వాటిలో—విష్ణువు నివాసం అక్కడే; ఇతరత్ర ఆయనకు రతి (ఆనందం) కలగదు.

Verse 4

क्षेत्राणामादिक्षेत्रं तु वैष्णवं तद्विदुर्बुधाः । तिस्रः कोट्यर्द्धकोटिश्च तीर्थानां प्रवराणि च

బుధులు ఈ వైష్ణవ క్షేత్రాన్ని సమస్త క్షేత్రాలలో ఆదిక్షేత్రమని తెలుసుకొందురు. ఇక్కడ తీర్థాలలో శ్రేష్ఠమైనవి మూడు కోట్లు మరియు అర్ధకోటి తీర్థాలు ఉన్నాయి.

Verse 5

दिवि भुव्यंतरिक्षे च तानि तत्रैव भामिनि । तत्र मूर्तिमती गंगा स्वयमेव व्यवस्थिता

ఓ భామిని! స్వర్గం, భూమి, అంతరిక్షంలోని శ్రేష్ఠ తీర్థాలు అన్నీ అక్కడే ఉన్నాయి. అక్కడ మూర్తిమతీ గంగా స్వయంగా ప్రతిష్ఠితమై ఉంది.

Verse 6

विष्णोः संप्लवनार्थाय प्राणिनां च हिताय वै । गंगा गया कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च

విష్ణువు లోకధారణార్థం, ప్రాణుల హితార్థం గాను గంగా, గయ, కురుక్షేత్రం, నైమిషం, పుష్కరం—ఇవన్నీ అక్కడ కూడా సన్నిహితమై ఉన్నాయి.

Verse 7

पुरी द्वारवतीं त्यक्त्वा अत्रैव वसते हरिः । तस्यौर्ध्वदैहिकं देवि प्रकरोमि युगेयुगे

ద్వారవతీ పురిని విడిచి హరి ఇక్కడే నివసిస్తున్నాడు. ఓ దేవి! ఆయన కొరకు నేను యుగయుగాలుగా ఊర్ధ్వదైహిక కర్మలను నిర్వహిస్తాను.

Verse 8

नभस्ये द्वादशीयोगे तत्र गत्वा स्वयं प्रिये । करोमि तद्विधानेन तत्र ब्राह्मणपुंगवैः

ఓ ప్రియే! నభస్య మాసంలో ద్వాదశీ యోగం కలిగిన శుభసమయంలో నేను స్వయంగా అక్కడికి వెళ్లి, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులతో కలిసి, విధివిధానముగా ఆ కర్మను నిర్వహిస్తాను.

Verse 9

तत्र दत्त्वा तु दानानि विधिवद्वेदपारगे । तत्रैव द्वादशीयोगे स्नात्वा चैव विधानतः

అక్కడ విధివిధానంగా వేదపారగుడైన బ్రాహ్మణునికి దానాలు ఇచ్చి, అదే స్థలంలో ద్వాదశీ వ్రతయోగంలో శాస్త్రోక్త విధంగా స్నానం చేయాలి।

Verse 10

सन्तर्प्य च पितॄन्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः । तत्र विष्णुं तु संपूज्य कृत्वा जागरणं निशि

భక్తితో పితృదేవతలను సంతృప్తిపరచినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు; అక్కడ విష్ణువును సమ్యక్‌గా పూజించి రాత్రి జాగరణ చేయాలి।

Verse 11

दीपादिदानं कृत्वा तु कृतकृत्योऽभिजायते

దీపాదుల దానాన్ని చేసినవాడు కృతకృత్యుడవుతాడు—కర్తవ్యాన్ని సంపూర్ణంగా నెరవేర్చినవాడై నిలుస్తాడు।

Verse 12

अथ तस्य प्रवक्ष्यामि पुरावृत्त महं प्रिये । संहृत्य यादवान्सर्वान्वासुदेवः प्रतापवान्

ఇప్పుడు, ప్రియే, ఆ పురాతన వృత్తాంతాన్ని నేను చెప్పుదును—ప్రతాపవంతుడైన వాసుదేవుడు సమస్త యాదవులను సంహరించి (తదుపరి ఎలా సాగెను)।

Verse 13

दुर्वाससाऽनुलिप्तेन पायसेन पदस्तले । वज्रांगभूतदेहस्तु सर्वव्यापी जनार्द्दनः

దుర్వాసుడు లేపిన పాయసం ఆయన పాదతలంపై అంటి ఉండెను; అయినా సర్వవ్యాపి జనార్దనుని దేహం వజ్రంలా దృఢమై ఉండెను।

Verse 14

गत्वा तीरे समुद्रस्य समाधिस्थो बभूव ह । सर्वस्रोतांसि संयम्य निवेश्यात्मानमात्मनि

సముద్రతీరానికి వెళ్లి అతడు సమాధిస్థుడయ్యాడు. ఇంద్రియ-ప్రాణ ప్రవాహాలన్నిటిని నియమించి, ఆత్మను ఆత్మలోనే స్థాపించాడు.

Verse 15

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो बाणहस्तो जराभिधः । दाशपुत्रोऽतिकृष्णांगो मत्स्यघाती च पापकृत्

అంతలో ‘జరా’ అనే వాడు బాణం చేతబట్టి వచ్చాడు—మత్స్యకారుని కుమారుడు, అతి కృష్ణాంగుడు, చేపలను చంపేవాడు, పాపకర్త.

Verse 16

तेन दृष्टस्ततो दूरान्निषादात्मसमुद्भवः । विष्णोः पदं मृगं मत्वा शरं तस्य मुमोच ह

దూరం నుంచే అతడు ఆయనను చూశాడు—నిషాద స్వభావజాతుడైన వాడు—విష్ణువు పాదాన్ని జింకగా భావించి ఆయనపై బాణం విడిచాడు.

Verse 17

ततोऽसौ पश्यते यावद्गत्वा तस्य च संनिधौ । चतुर्बाहुं महाकायं शंखचक्रगदाधरम्

తర్వాత అతడు చూస్తూ చూస్తూ ఆయన సమీపానికి వెళ్లి, చతుర్భుజుడైన మహాకాయుడూ శంఖ-చక్ర-గదాధారియైన ప్రభువును దర్శించాడు.

Verse 18

पुरुषं नीलमेघाभं पुडरीकनिभे क्षणम् । तं दृष्ट्वा भयभीतस्तु वेपमानः कृतांजलिः । अब्रवीन्न मया ज्ञातस्त्वं विभो दिव्यरूपधृक्

అతడు నీలమేఘసమ శ్యాముడైన, పుండరీకసమ నేత్రాలున్న ఆ పురుషుని చూశాడు. ఆయనను చూసి భయంతో వణుకుతూ అంజలి ఘటించి అన్నాడు—‘విభో! దివ్యరూపధారివైన నిన్ను నేను గుర్తించలేకపోయాను.’

Verse 19

अज्ञानात्त्वं मया विद्धस्त्वत्पदाग्रे सुरोत्तम । क्षन्तुमर्हसि मे नाथ न त्वं क्रोद्धुमिहार्हसि

అజ్ఞానవశాత్ నేను మీ పాదాగ్రంలో ప్రహారం చేసితిని, ఓ దేవోత్తమా. నాథా, నన్ను క్షమించండి; ఇక్కడ మీరు కోపించరాదు.

Verse 20

विष्णुरुवाच । शापस्यांतोद्य मे भद्र शरपातात्कृतस्त्वया । तस्मात्त्वं मत्प्रसादेन स्वर्गं गच्छ महाद्युते

విష్ణువు పలికెను—హే భద్రా, నేడు నీ శరపాతముచేత నా శాపాంతం కలిగింది. కనుక నా ప్రసాదంతో, ఓ మహాద్యుతీ, స్వర్గానికి వెళ్లు.

Verse 21

ये चान्ये मामिहागत्य द्रक्ष्यंति हि नरोत्तमाः । ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः

ఇక్కడికి వచ్చి నన్ను దర్శించే ఇతర నరోత్తములు, నేను నిత్యంగా నివసించే పరమస్థానానికి చేరుదురు.

Verse 22

भल्लेनाहं यतो विद्धस्त्वया पादतले शुभे । भल्लतीर्थमिति ख्यातं ततो ह्येतद्भविष्यति

నీవు శుభమైన పాదతలంపై భల్లబాణంతో నన్ను విద్ధం చేసినందున, ఇది ఇకపై ‘భల్లతీర్థం’ అని ప్రసిద్ధి పొందును.

Verse 23

हरिक्षेत्रमिति प्रोक्तं पूर्वं स्वायंभुवेऽन्तरे

పూర్వం స్వాయంభువ మన్వంతరంలో ఇది ‘హరిక్షేత్రం’ అని ప్రకటింపబడింది.

Verse 24

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुर्लुब्धकोऽपि दिवं गतः । येऽत्र स्नानं करिष्यंति भक्त्या परमया युताः । विष्णुलोकं गमिष्यंति प्रीत्या ते मत्प्रसादतः

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి విష్ణువు అంతర్ధానమయ్యెను; వేటగాడును స్వర్గమునకు వెళ్లెను. ఇక్కడ పరమభక్తితో స్నానం చేయువారు నా ప్రసాదముచే ఆనందముతో విష్ణులోకమును పొందుదురు.

Verse 25

येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पितृभक्तिपरायणाः । तृप्तिं तेषां गमिष्यंति पितरश्चैव तर्पिताः

ఇక్కడ పితృభక్తికి పరాయణులై శ్రాద్ధం చేయువారు తమ పితృదేవతలకు తృప్తిని కలిగించుదురు; పితృగణులు సమ్యక్గా తర్పితులగుదురు.

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्य तत्क्षेत्रमुत्तमम् । दृश्यो देवश्चतुर्बाहुः स्नात्वा तीर्थे तु भल्लके

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నములతో ఆ ఉత్తమ క్షేత్రమును చేరవలెను. భల్లక తీర్థమున స్నానం చేసినచో చతుర్భుజుడైన దేవుని శుభదర్శనం లభించును.

Verse 27

मद्भक्तिबलदर्पिष्ठा मत्प्रियं न नमंति ये । वासुदेवं न ते ज्ञेया मद्भक्ताः पापिनो हि ते

నా భక్తిబలమున గర్వించి నా ప్రియమైనదానికి నమస్కరించని వారిని వాసుదేవభక్తులని ఎరుగకుడి; వారు నిశ్చయంగా పాపులు.

Verse 28

मद्भक्तोऽपि हि यो भूत्वा भुंक्त एकादशीदिने । मल्लिंगस्यार्चनं कार्यं न तेन पापबुद्धिना

నా భక్తుడైయుండి కూడా ఏకాదశీ దినమున భోజనం చేయువాడు పాపబుద్ధిగలవాడు; అతనిచేత నా లింగార్చన చేయరాదు.

Verse 29

या तिथिर्दयिता विष्णोः सा तिथिर्मम वल्लभा । न तां चोपोषयेद्यस्तु स पापिष्ठतराधिकः

విష్ణువుకు ప్రియమైన తిథి నాకు కూడా అత్యంత ప్రియమైనది. కానీ ఆ తిథినాడు ఉపవాసం చేయని వాడు మరింత అధిక పాపిష్ఠుడవుతాడు.

Verse 30

तद्वत्स द्वादशीयोगे भल्लतीर्थस्य संनिधौ । यस्तु मां पूजयेद्भक्त्या नारी वाऽपि नरोऽपि वा । तस्य जन्मसहस्राणि गृहभंगो न जायते

అలాగే, ప్రియ శిష్యా, ద్వాదశీ-యోగ సమయంలో భల్లతీర్థ సన్నిధిలో ఎవరు—స్త్రీ అయినా పురుషుడైనా—భక్తితో నన్ను పూజిస్తారో, వారికి వేల జన్మల వరకు గృహభంగం కలగదు.

Verse 31

इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । भल्लतीर्थस्य विष्णोस्तु सर्व पातकनाशनम्

ఇలా, ఓ దేవీ, పాపనాశకమైన ఈ మహాత్మ్యం చెప్పబడింది. విష్ణువின் భల్లతీర్థం నిజంగా సమస్త పాతకాలను నశింపజేస్తుంది.

Verse 32

तत्र विष्णोस्तु सांनिध्ये वायव्ये कुम्भमुत्तमम् । भल्लतीर्थं तु विख्यातं यत्र भल्लहतो हरिः

అక్కడ విష్ణువు సాన్నిధ్యంలో, వాయవ్య (వాయవ్య దిక్కు—వాయవ్యము/ఉత్తర-పడమర) వైపున ఒక ఉత్తమ కుంభం ఉంది. హరి (విష్ణువు) భల్ల (బాణము/శూలాగ్రం) చేత గాయపడిన చోటు కనుక అది భల్లతీర్థంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

Verse 33

तत्र देयानि वासांसि पदं गावो विधानतः । देयानि विप्रमुख्येभ्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

అక్కడ విధివిధానంగా వస్త్రదానం చేయాలి; అలాగే ‘పద’ దానం మరియు గోదానం కూడా చేయాలి. యాత్రాఫలాన్ని సంపూర్ణంగా కోరేవారు ఈ దానాలను శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులకు సమర్పించాలి.

Verse 352

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भल्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘భల్లతీర్థమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే 353వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।