Adhyaya 30

Verse 1

देव्युवाच । स्नात्वा तत्राग्नितीर्थेषु कं देवं पूर्वमर्च्चयेत् । निर्विघ्ना जायते येन यात्रा नृणां सुरेश्वर । तन्मे यात्राविधानं तु यथावद्वक्तुमर्हसि

దేవి పలికెను—హే సురేశ్వరా! అక్కడ అగ్నితీర్థాలలో స్నానం చేసిన తరువాత ముందుగా ఏ దేవుని ఆరాధించాలి, దాని వలన మనుష్యుల యాత్ర నిర్విఘ్నమగును? కనుక యాత్రావిధానాన్ని యథావిధిగా నాకు చెప్పవలసినది.

Verse 2

ईश्वर उवाच । एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वार्घ्यं च महोदधौ । संपूज्य गंधपुष्पैश्च वस्त्रैः पुष्पावलेपनैः

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఇట్లు విధిపూర్వకంగా స్నానము చేసి మహాసముద్రమున అర్ఘ్యము సమర్పించి, సుగంధములు, పుష్పములు, వస్త్రములు మరియు పుష్పలేపనములతో భక్తితో సంపూర్ణ పూజ చేయవలెను।

Verse 3

हिरण्मयं यथाशक्त्या प्रक्षिपेत्तत्र कंकणम् । ततः पितॄंस्तर्पयित्वा गच्छेद्देवं कपर्दिनम्

తన శక్తి మేరకు అక్కడ స్వర్ణమయ కంకణమును సమర్పించవలెను. అనంతరం పితృదేవతలకు తర్పణము చేసి జటాధారి కపర్దిన దేవుడు (శివుడు) వద్దకు వెళ్లవలెను।

Verse 4

पुष्पैर्धूपैस्तथा गन्धैर्वस्त्रैः संपूज्य भक्तितः । गणानां त्वेति मन्त्रेण अर्घ्यं चास्मै निवेदयेत्

పుష్పములు, ధూపము, సుగంధములు, వస్త్రములతో భక్తితో సమ్యక్ పూజ చేసి, ‘గణానాం త్వే…’ అనే మంత్రంతో ఆయనకు అర్ఘ్యము నివేదించవలెను।

Verse 5

शूद्राणामथ देवेशि मंत्रश्चाष्टाक्षरः स्मृतः । तत्र सोमेश्वरं गच्छेद्देवं पापहरं परम्

హే దేవేశీ! శూద్రులకు అష్టాక్షర మంత్రం విధించబడినదని స్మృతి చెబుతుంది. ఆపై అక్కడ పాపహర పరమదేవుడు సోమేశ్వరుని దర్శనానికి వెళ్లవలెను।

Verse 6

स्नापयित्वा विधानेन जपेच्च शतरुद्रियम् । तथा रुद्रान्सपञ्चांगास्तथान्या रुद्रसंहिताः

విధిపూర్వకంగా (దేవతను) స్నాపనం చేసి శతరుద్రీయాన్ని జపించవలెను; అలాగే పంచాంగసహిత రుద్రమంత్రాలను మరియు ఇతర రుద్రసంహితలను కూడా పఠించవలెను।

Verse 7

स्नापयेत्पयसा चैव दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्

భగవంతునికి పాలతో స్నానం చేయించి, నెయ్యి కలిపిన పెరుగుతో కూడా స్నానింపజేయాలి. తేనె, చెరకు రసంతో స్నానింపజేసి, కుంకుమతో లేపనం చేయాలి.

Verse 8

कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभियुतेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पूज्यं संपूजयेत्ततः

తర్వాత కర్పూరం, ఉశీరము కలిపి, కస్తూరి యుక్తమైన సుగంధ చందనంతో పూజ్యుడైన ప్రభువును సమ్యకంగా పూజించాలి.

Verse 9

धूपैर्बहुविधैर्देवं धूपयित्वा यथाविधि । वस्त्रैः संवेष्टयेत्पश्चाद्दद्यान्नैवेद्यमुत्तमम्

విధివిధానంగా అనేక రకాల ధూపాలతో దేవునికి ధూపం సమర్పించి, తరువాత వస్త్రాలతో అలంకరించి, ఉత్తమ నైవేద్యాన్ని అర్పించాలి.

Verse 10

आरार्तिकं ततः कृत्वा नृत्यं कुर्याद्यथेच्छया । अष्टांगं प्रणिपत्यैवं गीतवाद्यादिकं ततः

తర్వాత ఆరార్తికం చేసి, ఇష్టానుసారం నృత్యం చేయాలి. అష్టాంగ నమస్కారం చేసి, అనంతరం గీత-వాద్యాదులతో ప్రభువును స్తుతించాలి.

Verse 11

धर्मश्रवणसंयुक्तं कार्यं प्रेक्षणकं विभोः । ततो दद्याद्द्विजातिभ्यस्तपस्विभ्यश्च शक्तितः

ధర్మశ్రవణంతో కూడిన ప్రభువుకు సంబంధించిన పవిత్ర ప్రേക്ഷణకాన్ని (ధార్మిక కార్యక్రమాన్ని) నిర్వహించాలి. తరువాత శక్తి మేరకు ద్విజులకు, తపస్వులకు దానం చేయాలి.

Verse 12

दीनांधकृपणेभ्यश्च दानं कार्पटिकेषु च । वृषभस्तत्र दातव्यः प्रवृत्ते क्रूरकर्मणि । उपवासं ततः कुर्यात्तस्मिन्नहनि भामिनि

దీనులు, అంధులు, కృపణులు మరియు దరిద్ర భిక్షుకులకు యథాశక్తి దానం చేయాలి. ఆ స్థలంలో క్రూరకర్మప్రవృత్తి కలిగినప్పుడు వృషభదానం చేయవలెను; అనంతరం, ఓ సుందరీ, ఆ దినమున ఉపవాసం చేయవలెను.

Verse 13

यस्मिन्नहनि पश्येत देवं सोमेश्वरं नरः । सा तिथिर्वर्षमेकं तु उपोष्या भक्तितत्परैः

మనిషి ఏ దినమున సోమేశ్వర దేవుని దర్శించునో, ఆ తిథిని భక్తిపరులు ఒక పూర్తి సంవత్సరం ఉపవాసంతో ఆచరించవలెను.

Verse 14

एवं कृत्वा नरो भक्त्या लभते जन्मनः फलम् । तथा च सर्वतीर्थानां सकलं लभते फलम्

ఇలా భక్తితో ఆచరించినవాడు మానవజన్మ యొక్క నిజమైన ఫలాన్ని పొందుతాడు; అలాగే సమస్త తీర్థాల సంపూర్ణ పుణ్యఫలమును కూడా పొందుతాడు.

Verse 15

उद्धरेत्पितृवर्गं च मातृवर्गं च भामिनि । बाल्ये वयसि यत्पापं वार्धक्ये यौवनेऽपि वा

ఓ సుందరీ, అతడు పితృవంశమును మరియు మాతృవంశమును రెండింటినీ उद्धరించును; బాల్యంలో, యౌవనంలో లేదా వార్ధక్యంలో చేసిన ఏ పాపమైనా—

Verse 16

क्षालयेच्चैव तत्सर्वं दृष्ट्वा सोमेश्वरं नरः । न दुःखितो न दारिद्रो दुर्भगो वा न जायते

సోమేశ్వరుని దర్శించినవాడు ఆ సమస్త పాపమును కడిగి వేయును. అతడు దుఃఖంతో జన్మించడు, దారిద్ర్యంతో ఉండడు, దుర్భాగ్యవంతుడుగానూ కాడు.

Verse 17

सप्तजन्मान्तरेणैव दृष्टे सोमेश्वरे विभौ । धनधान्यसमायुक्ते स्फीते सञ्जायते कुले

ఏడు జన్మాంతరాలకైనా విభువైన సోమేశ్వరుని దర్శించినవాడు ధనధాన్యసమృద్ధి గల స్ఫీతమైన కులంలో జన్మిస్తాడు।

Verse 18

भक्तिर्भवति भूयोऽपि सोमनाथं प्रति प्रभुम् । क्षीरेण स्नपनं पूर्वं ततो धारासमुद्भवम्

ప్రభువైన సోమనాథుని పట్ల భక్తి మరింతగా వృద్ధి చెందుతుంది. ముందుగా క్షీరస్నానం, ఆపై ధారారూపంగా నిరంతర అర్పణప్రవాహం కలుగుతుంది.

Verse 19

प्रथमे प्रथमे यामे महास्ना नमतः परम् । मध्याह्ने देवदेवस्य ये प्रपश्यन्ति मानवाः । संध्यामारार्तिकं भूयो न जायन्ते च मानुषाः

ప్రతి తొలి యామంలో మహాస్నానం చేసి నమస్కరించేవారు, మధ్యాహ్నం దేవదేవుని దర్శించేవారు, సంధ్య వేళ మళ్లీ ఆరతిని వీక్షించేవారు—వారు మరల మానవ జన్మ పొందరు.

Verse 20

मत्वा कलियुगं रौद्रं बहुपापं वरानने । नान्येन तरते दुर्गां कर्मणा दुर्गतिं नरः

హే వరాననే! కలియుగం రౌద్రమై అనేక పాపాలతో నిండినదని తెలిసికొనిన మనిషి, ఇతర ఏ కర్మతోనూ ఈ దుర్గమ దుర్గతిని దాటలేడు.

Verse 30

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये सोमेश्वरमाहात्म्ये सोमेश्वरपूजामाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिंशोध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండంలో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్ర మహాత్మ్యంలో అంతర్భూతమైన సోమేశ్వర మహాత్మ్యంలో ‘సోమేశ్వరపూజా మహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే త్రింశోధ్యాయం సమాప్తమైంది.