Adhyaya 295
ఈశ్వరుడు దేవికి ఈశాన (ఉత్తర-తూర్పు) దిశలోని పవిత్ర సముదాయాన్ని వివరిస్తాడు—గవ్యూతి ప్రమాణంతో నిర్ణయించిన దూరంలో ఉన్న శ్రేష్ఠమైన ఇంద్రస్థానం, చంద్రసరస్సు మరియు చంద్రమోదక జలాలతో అనుబంధమై ఉంటుంది. ఆ జలాలకు జరా (క్షయం/వృద్ధాప్యం) మరియు దారిద్ర్యాన్ని తొలగించే శక్తి ఉందని చెప్పబడింది. శుక్లపక్షంలో తీర్థం పెరుగుతుంది, కృష్ణపక్షంలో తగ్గుతుంది; అయినా పాపయుగంలో కూడా అది దర్శనమిస్తుంది. అక్కడ స్నానం చేయడం మహాపాపభారంతో ఉన్నవారికీ ఎక్కువ ఆలోచన లేకుండానే నిర్ణాయక ప్రాయశ్చిత్తమని ఫలశ్రుతి చెబుతుంది. తర్వాత అహల్యా ప్రసంగం, గౌతమ శాపంతో సంబంధమైన ఇంద్రుని ఘోర దోషం స్మరించబడుతుంది. ఇంద్రుడు విస్తార దానాలతో పూజ చేసి, సహస్ర సంవత్సరాలు శివుని ప్రతిష్ఠించాడు; ఆ రూపమే ‘ఇంద్రేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి, సమస్త అపరాధనాశకుడు. చివరగా యాత్రాక్రమం—చంద్రతీర్థంలో స్నానం, పితృదేవతలకు తర్పణాది అర్పణలు, ఇంద్రేశ్వరారాధన; దీనివల్ల నిస్సందేహంగా పాపవిముక్తి లభిస్తుంది.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मादीशान दिग्भागे इन्द्रस्थानमनुत्तमम् । गव्यूतिपञ्चमात्रेण यत्र चन्द्रसरः प्रिये
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే ప్రియతమా, అక్కడి నుండి ఈశాన దిశాభాగమున అనుత్తమమైన ఇంద్రస్థానము ఉంది; ఐదు గవ్యూతుల దూరమున ‘చంద్రసరః’ అనే సరస్సు ఉంది।
Verse 2
तस्मादुत्तरदिग्भागे नातिदूरे व्यवस्थितम् । यत्र चन्द्रोदकं देवि जरादारिद्र्यनाशनम्
అక్కడి నుండి ఉత్తర దిశలో, ఎక్కువ దూరం కాకుండా, హే దేవీ, ‘చంద్రోదకం’ లభించే స్థలం ఉంది—అది జరా మరియు దారిద్ర్యాన్ని నశింపజేస్తుంది।
Verse 3
चन्द्रानुवृद्ध्या तद्वृद्धिः क्षयस्तत्संक्षये भवेत् । तस्मिन्पापयुगेऽप्येवं कदाचित्संप्रदृश्यते
చంద్రుడు వృద్ధి చెందితే ఆ (దివ్య ప్రభావం) పెరుగుతుంది; చంద్రుడు క్షీణిస్తే అది తగ్గుతుంది. పాపయుగంలోనూ కొన్నిసార్లు ఇది ఇలానే దర్శనమిస్తుంది।
Verse 4
तत्र स्नात्वा महादेवि यदि पापसहस्रकम् । कृतं सोऽत्र समायाति नात्र कार्या विचारणा
హే మహాదేవీ, అక్కడ స్నానం చేసిన తరువాత, ఎవడు వేల పాపాలు చేసినవాడైనా, అతడు అక్కడే తక్షణమే శుద్ధస్థితిని పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం అవసరం లేదు।
Verse 5
तत्राहिल्याप्रसंगोत्थमहापातकभीरुणा । गौतमोद्भवशापेन विलक्ष्यीकृतचेतसा
అక్కడ (ఇంద్రుడు) అహల్యా ప్రసంగం వల్ల కలిగిన మహాపాతక భయంతో భీతుడై, గౌతముని శాపం చేత లజ్జా-విహ్వలమైన మనస్సుతో (ఉన్నాడు/వచ్చాడు)।
Verse 6
इन्द्रेण च पुरा देवि इष्टं विपुलदक्षिणैः । तत्र वर्षसहस्राणि संस्थाप्य शिवमीश्वरम् । इन्द्रेश्वरेति नाम्ना वै सर्वपातक नाशनम्
మరియు, హే దేవీ, పూర్వకాలంలో ఇంద్రుడు అక్కడ విస్తారమైన దక్షిణలతో యజ్ఞ-పూజ చేశాడు. వేల సంవత్సరాలు అక్కడ ఈశ్వరుడైన శివుని స్థాపించి, ఆయన ‘ఇంద్రేశ్వర’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు—సర్వ పాపనాశకుడు।
Verse 7
चन्द्रतीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । इन्द्रेश्वरं च संपूज्य मुच्यते नात्र संशयः
చంద్రతీర్థంలో స్నానం చేసి పితృదేవతలకు, దేవతలకు తర్పణం సమర్పించి, ఇంద్రేశ్వరుని విధివిధానంగా పూజించినవాడు—నిశ్చయంగా పాపబంధనముల నుండి విముక్తుడగును; ఇందులో సందేహము లేదు.
Verse 295
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चन्द्रोदकतीर्थमाहात्म्य इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवत्युत्तर द्विशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము—ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో—సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘చంద్రోదకతీర్థమాహాత్మ్యము మరియు ఇంద్రేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనము’ అనే 295వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.