Adhyaya 283

Verse 1

ईश्वर उवाच । तं दृष्ट्वा घोरवदनं मदं देवः शतक्रतुः । आयांतं भक्षयिष्यन्तं व्यात्ताननमिवान्तकम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఘోరముఖుడైన మదాన్ని చూచి దేవుడు శతక్రతు (ఇంద్రుడు) అతడు భక్షించుటకు సమీపించుచున్నాడని, నోరు విప్పిన అంతకుడివలెనే దర్శించెను।

Verse 2

भयात्स्तंभितरूपेण लेलिहानं मुहुर्मुहुः । प्रणतोऽब्रवीन्महादेवि च्यवनं भयपीडितः

భయంతో స్థంభించినవాడై, అది మళ్లీ మళ్లీ నాకుచుండగా చూచి, భయపీడితుడై నమస్కరించి చ్యవనునితో పలికెను—“ఓ మహాదేవి…”।

Verse 3

सोमार्हावश्विनावेतावद्यप्रभृति भार्गव । भविष्यतः सर्वमेतद्वचः सत्यं ब्रवीमि ते

“ఓ భార్గవా, నేటి నుండి ఈ ఇద్దరు అశ్వినులు సోమార్హులు అవుదురు. ఇవన్నీ జరుగును—నీకు నేను సత్యమే పలుకుచున్నాను।”

Verse 4

मा ते मिथ्या समारम्भो भवत्वथ तपोधन । जानामि चाहं विप्रर्षे न मिथ्या त्वं करिष्यसि

“ఓ తపోధనా, నీ ఆరంభము వ్యర్థమగకూడదు. ఓ బ్రహ్మర్షీ, నిన్ను నేను ఎరుగుదును—నీవు అసత్యం చేయవు।”

Verse 5

सोमार्हावश्विनावेतौ यथैवाद्य त्वया कृतौ । भूय एव तु ते वीर्यं प्रकाशेदिति भार्गव

“ఓ భార్గవా, నేడు నీవు ఈ ఇద్దరు అశ్వినులను సోమార్హులుగా చేసినట్లే, నీ తపోవీర్యము మరల మరల ప్రకాశించుగాక।”

Verse 6

सुकन्यायाः पितुश्चास्य लोके कीर्तिर्भवेदिति । अतो मयैतद्विहितं तद्वीर्यस्य प्रकाशनम् । तस्मात्प्रसादं कुरु मे भवत्वेतद्यथेच्छसि

సుకన్యకు మరియు ఆమె తండ్రికి లోకంలో కీర్తి కలగాలని, నేను మీ శక్తిని ఇలా ప్రదర్శించాను. కావున నాపై దయ చూపండి; మీ ఇష్టప్రకారమే జరుగుగాక.

Verse 7

एवमुक्तस्य शक्रेण च्यवनस्य महात्मनः । मन्युर्व्युपारमच्छीघ्रं मानश्चैव सुरेशितुः

ఇంద్రుడు ఇలా పలికినప్పుడు, మహాత్ముడైన చ్యవనుని కోపం త్వరగా చల్లారింది మరియు దేవేంద్రుని గర్వం కూడా అణిగిపోయింది.

Verse 8

मदं च व्यभजद्देवि पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् । अक्षेषु मृगयायां च पूर्वं सृष्टं पुनःपुनः । तथा मदं विनिक्षिप्य शक्रं संतर्प्य चेंदुना

ఓ దేవీ! ఆ శక్తిమంతుడైన ఋషి పూర్వం సృష్టించిన 'మదాన్ని' మద్యపానం, స్త్రీల పట్ల ఆసక్తి, జూదం మరియు వేటలో విభజించాడు. ఆ విధంగా మదాన్ని విడిచిపెట్టి, అతడు ఇంద్రుని సోమరసంతో సంతృప్తి పరిచాడు.

Verse 9

अश्विभ्यां सहितान्सर्वान्याजयित्वा च तं नृपम् । विख्याप्य वीर्यं सर्वेषु लोकेषु वरवर्णिनि

ఓ ఉత్తమ వర్ణము గలదానా! అశ్వినీ దేవతలతో సహా వారందరిచేత మరియు ఆ రాజుచేత యజ్ఞం చేయించి, అతడు తన పరాక్రమాన్ని సకల లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందించాడు.

Verse 10

सुकन्यया महारण्ये क्षेत्रेऽस्मिन्विजहार सः । तस्यैतद्देवि संयुक्तं च्यवनेश्वरनामभृत्

అతడు సుకన్యతో కలిసి ఈ మహారణ్య క్షేత్రంలో విహరించాడు. ఓ దేవీ! అతనితో సంబంధం కలిగి ఉన్నందున, ఈ ప్రదేశం 'చ్యవనేశ్వర' అనే పేరును ధరించింది.

Verse 11

लिंगं महापापहरं च्यव नेन प्रतिष्ठितम् । पूजयेत्तं विधानेन सोऽश्वमेधफलं लभेत्

చ్యవనుడు మహాపాపహరమైన లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు. దానిని విధివిధానంగా పూజించువాడు అశ్వమేధయజ్ఞసమాన పుణ్యఫలాన్ని పొందును.

Verse 12

तस्माच्चन्द्रमसस्तीर्थमृषयः पर्युपासते । वैखानसाख्या ऋषयो वालखिल्यास्तथैव च

అందుచేత ఋషులు చంద్రమస్-తీర్థాన్ని నిత్యం ఉపాసిస్తారు. వైఖానస అనే ఋషులు, అలాగే వాలఖిల్య ఋషులు కూడా అక్కడ సేవచేస్తారు.

Verse 13

अत्राश्विने मासि नरः पौर्णमास्यां विशेषतः । श्राद्धं कुर्याद्विधानेन ब्राह्मणान्भोजयेत्पृथक् । कोटितीर्थफलं तस्य भवेन्नैऽवात्र संशयः

ఇక్కడ ఆశ్విన మాసంలో—ప్రత్యేకంగా పౌర్ణమి నాడు—మనిషి విధివిధానంగా శ్రాద్ధం చేసి, బ్రాహ్మణులకు వేరువేరుగా భోజనం పెట్టాలి. అతనికి కోటి తీర్థఫలం కలుగును; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 14

य इमां शृणुयाद्देवि कथां पातकनाशिनीम् । समस्तजन्मसंभूतात्पापान्मुक्तो भवेन्नरः

హే దేవీ, ఈ పాతకనాశినీ కథను ఎవడు శ్రవణం చేస్తాడో, ఆ మనిషి సమస్త జన్మలలో కూడిన పాపాల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 283

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, ఏడవ ప్రభాసఖండంలో, మొదటి ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘చ్యవనేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే 283వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.