Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सूर्यप्राचीं महाप्रभाम् । सर्वपापोपशमनीं सर्वकामफलप्रदाम्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi sūryaprācīṃ mahāprabhām | sarvapāpopaśamanīṃ sarvakāmaphalapradām

Translation

ఈశ్వరుడు పలికెను—తదనంతరం, హే మహాదేవీ, మహాప్రభతో ప్రకాశించే సూర్యప్రాచీకి వెళ్లవలెను; ఆమె సమస్త పాపాలను శమింపజేసి, సమస్త కామ్యఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది।

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord)
• ईश्वरः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन

• ततः: then, thereafter
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/हेतुवाचक (then/thereafter)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष; एकवचन (injunctive sense: “one should go”)

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन

• सूर्य: Sun
• सूर्य: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (stem in compound)

• प्राचीम्: Sūrya-prācī (eastern shrine/region of the Sun)
• प्राचीम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सूर्य + प्राची (प्रातिपदिक; समास: षष्ठी-तत्पुरुष)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (destination)

• महाप्रभाम्: of great splendor
• महाप्रभाम्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महा + प्रभा (प्रातिपदिक; समास: कर्मधारय)
• Form: विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (qualifying प्राचीम्)

• सर्व: all
• सर्व: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (stem in compound)

• पाप: sin
• पाप: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (stem in compound)

• उपशमनीम्: that which pacifies all sins
• उपशमनीम्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + उपशमनी (प्रातिपदिक; समास: षष्ठी-तत्पुरुष)
• Form: विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (qualifying प्राचीम्)

• सर्व: all
• सर्व: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; पुं/नपुंसक; षष्ठी एकवचन (stem in compound)

• काम: desire
• काम: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (stem in compound)

• फल: fruit, result
• फल: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (stem in compound)

• प्रदाम्: granting the fruits of all desires
• प्रदाम्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + फल + प्रदा (प्रातिपदिक; समास: षष्ठी-तत्पुरुष)
• Form: विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (qualifying प्राचीम्)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sūryaprācī

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva instructs Devī to proceed to the radiant Sūryaprācī; the tīrtha glows with sunrise light, with pilgrims offering arghya as sins are pacified and rightful wishes are blessed.

Characters & Entities

• Īśvara
• Sūryaprācī
• Mahādevī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage to a revealed tīrtha is portrayed as a dharmic path for purification and the fulfilment of legitimate aims of life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sūryaprācī in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

A directive to go (gacchet) to the tīrtha; bathing is implied and stated explicitly in the next verse.