Adhyaya 268
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు దేవిని ఉద్దేశించి యాత్రికుడిని ప్రభాసఖండంలోని ప్రసిద్ధ ‘చమసోద్భేద’ తీర్థానికి వెళ్లమని ఉపదేశిస్తాడు. ఆ పేరుకు కారణం ఇలా చెప్పబడింది—బ్రహ్మదేవుడు అక్కడ దీర్ఘకాలం సత్రయజ్ఞం నిర్వహించాడు; దేవతలు మరియు మహర్షులు యజ్ఞంలోని ‘చమస’ (పాత్ర)లతో సోమపానం చేసినందువల్ల భూమిపై ఆ స్థలం ‘చమసోద్భేద’గా ప్రసిద్ధి చెందింది। తదుపరి విధి—ఆ తీర్థానికి సంబంధించిన సరస్వతిలో స్నానం చేసి పితృదేవతల కోసం పిండదానం చేయాలి। ఇలా చేయడం వల్ల ‘గయా కోటి సమాన’ పుణ్యం లభిస్తుందని ఫలశ్రుతి, ముఖ్యంగా వైశాఖ మాసాన్ని అత్యంత ఫలప్రదంగా ప్రశంసించారు। చివరలో ఇది ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో, ప్రభాసఖండంలోని అధ్యాయమని కొలొఫన్తో ముగుస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चमसोद्भेदमुत्तमम् । यत्र ब्रह्माऽकरोत्सत्रं वर्षाणामयुतं प्रिये
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ! అనంతరం నీవు ‘చమసోద్భేద’ అనే ఉత్తమ తీర్థానికి వెళ్ళుము; హే ప్రియే, అక్కడ బ్రహ్మదేవుడు పది వేల సంవత్సరాలు సత్రయాగం నిర్వహించాడు।
Verse 2
चमसैः पीतवन्तस्ते सोमं देवा महर्षयः । चमसोद्भेदनामेति तेन ख्यातं धरातले
అక్కడ దేవతలు మరియు మహర్షులు చమసాలతో సోమరసం పానంచేశారు; అందువల్ల అది ‘చమసోద్భేద’ అనే పేరుతో భూమిపై ప్రసిద్ధి పొందింది।
Verse 3
तत्र स्नात्वा सरस्वत्यां पिंडदानं ददाति यः । गयाकोटिगुणं पुण्यं वैशाख्यां प्राप्नुयान्नरः
అక్కడ సరస్వతీ నదిలో స్నానం చేసి పితృదేవతలకు పిండదానం చేసే వాడు, వైశాఖ మాసంలో గయా పుణ్యానికి కోటి రెట్లు పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।
Verse 268
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चमसोद्भेदमाहात्म्य वर्णनंनामाष्टषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘చమసోద్భేద మహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే 268వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।