Adhyaya 261
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు దేవికి తత్త్వోపదేశం చేస్తూ న్యంకుమతీ నదిని సూచిస్తాడు. క్షేత్రశాంతి కోసం శంభువు ఈ నదిని పవిత్ర ‘మర్యాద’లో స్థాపించాడని, దాని దక్షిణ భాగంలో సమస్త పాపనాశకమైన స్థలం ఉందని వర్ణించబడింది. అక్కడ విధివిధానంగా స్నానం చేసి అనంతరం శ్రాద్ధం చేస్తే పితృదేవతలు నరకాది దుఃఖస్థితుల నుండి విముక్తి పొందుతారని ఫలశ్రుతి. ఇంకా వైశాఖ మాసం శుక్లపక్ష తృతీయ తిథిన స్నానం చేసి నువ్వులు, దర్భ, జలంతో తర్పణసహిత శ్రాద్ధం చేయవలెనని, అటువంటి శ్రాద్ధం గంగాతీరంలో చేసినదానికి సమాన ఫలమని చెప్పబడింది.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र न्यंकुमती नदी । मर्यादार्थं समानीता क्षेत्रशांत्यै च शंभुना
ఈశ్వరుడు పలికెను—తదనంతరం, ఓ మహాదేవీ, న్యంకుమతీ నది ఉన్న చోటికి వెళ్లవలెను; క్షేత్రానికి మర్యాద స్థాపనకై మరియు క్షేత్రశాంతికై శంభువు ఆమెను అక్కడికి తీసికొనివచ్చెను।
Verse 2
तस्यैव दक्षिणे भागे सर्वपापप्रणाशिनी । तस्यां स्नात्वा च वै सम्यग्यः श्राद्धं कुरुते नरः । स पितॄंस्तारयेत्सर्वान्नरकान्नात्र संशयः
అదే స్థలపు దక్షిణ భాగంలో సర్వపాపనాశిని అయిన తీర్థధార ఉంది. అక్కడ సమ్యక్గా స్నానం చేసి శ్రాద్ధం చేసే మనిషి తన సమస్త పితృలను నరకం నుండి తరింపజేస్తాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.
Verse 3
वैशाखे शुक्लपक्षे तु तृतीयायां च भामिनि । स्नात्वा तु तर्पयेद्भक्त्या तिलदर्भजलैः प्रिये । श्राद्धं कृतं भवेत्तेन गंगायां नात्र संशयः
ఓ భామిని! వైశాఖ శుక్లపక్ష తృతీయ తిథిన స్నానం చేసి, ఓ ప్రియే, నువ్వులు, దర్భ, జలంతో భక్తితో తర్పణం చేయాలి. అలా చేసిన శ్రాద్ధం గంగానదిలో చేసినదానితో సమానమని భావించబడుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.
Verse 261
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्यवर्णनंनामैकषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, ఏడవ ప్రభాసఖండంలో, మొదటి ‘ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య’ విభాగంలో ‘న్యంకుమతీ మాహాత్మ్య వర్ణనం’ అనే 261వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.