Adhyaya 238
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు హిరణ్యా నది మహాత్మ్యాన్ని ఉపదేశిస్తాడు. ఆ నది పాపనాశిని, పుణ్యప్రద, సర్వకామప్రద, దారిద్ర్యాంతకారిణి అని వర్ణించబడింది. తీర్థాచరణకు సంక్షిప్త విధానం చెప్పబడింది—నదిని చేరడం, విధివిధానంగా స్నానం చేయడం, పితృదేవతల కోసం పిండోదకాది కర్మలు చేయడం, అలాగే నియమబద్ధంగా దానం మరియు అతిథి సత్కారం చేయడం। ఇలా సక్రమంగా ఆచరించినవాడు అక్షయ లోకాలను పొందుతాడని, పితృులు పాపబంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతారని చెప్పబడింది. ఒక విశేష బోధనగా—ఒక అర్హ బ్రాహ్మణునికి భోజనం పెట్టడం, భావశుద్ధి మరియు పాత్రత కారణంగా, అనేక ద్విజులకు భోజనం పెట్టినంత ఫలమని పేర్కొంటుంది. చివరగా శివార్పణగా వేదపారంగత బ్రాహ్మణునికి ‘హేమరథ దానం’ చేయమని విధించి, దాని ఫలం విస్తార తీర్థయాత్రల పుణ్యఫలంతో సమానమని ప్రకటిస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यां पापनाशिनीम् । सर्वकामप्रदां पुण्यां दारिद्र्यस्यांतकारिणीम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ! అనంతరం పాపనాశిని అయిన హిరణ్యా (నది) వద్దకు వెళ్లవలెను; ఆమె పుణ్యదాయిని, సర్వకామప్రదాయిని, దారిద్ర్యనాశిని।
Verse 2
तत्र स्नात्वा विधानेन कृत्वा पिंडोदक क्रियाम् । प्राप्नुयादक्षयांल्लोकान्पितॄनुद्धृत्य पापतः
అక్కడ విధిపూర్వకంగా స్నానం చేసి, పిండోదక (పిండతర్పణ) క్రియ నిర్వహించినవాడు, పితృదేవతలను పాపం నుండి उद्धరించి అక్షయ లోకాలను పొందును।
Verse 3
एकं यो भोजयेत्तत्र ब्राह्मणं शंसितव्रतम् । तेनायुतसहस्रं हि भोजितं स्याद्द्विजन्मनाम्
అక్కడ శంసితవ్రతుడైన ఒక బ్రాహ్మణునికైనా భోజనం పెట్టినవాడికి, దాని ఫలంగా దశవేల ద్విజులకు భోజనం పెట్టినట్లే పుణ్యం కలుగును।
Verse 4
तत्र हेमरथा देयो ब्राह्मणे वेदपारगे । विधिना शिवमुद्दिश्य यात्रायुतफलं लभेत्
అక్కడ వేదపారంగతుడైన బ్రాహ్మణునికి హేమరథాన్ని దానమివ్వవలెను; విధిపూర్వకంగా శివునికి అర్పించి చేస్తే దశవేల యాత్రల సమాన ఫలము లభించును।
Verse 238
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये हिरण्यानदीमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टात्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘హిరణ్యా నది మహిమ వర్ణన’ అనే 238వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।