Adhyaya 235
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు దేవికి ప్రభాస-క్షేత్రంలో ఉన్న “అనుత్తమ త్రిలింగం” దర్శించమని ఉపదేశిస్తాడు. దక్షిణ దిశలో శతమేధ లింగం ఉంది; ఇది వంద యజ్ఞాల ఫలాన్ని ప్రసాదించేదిగా చెప్పబడింది. కార్తవీర్యుడు పూర్వం వంద యజ్ఞాలు చేసిన స్మరణతో దీనికి మహిమను వివరించి, దీని ప్రతిష్ఠ సర్వ పాపభారాన్ని నశింపజేస్తుందని పేర్కొంటారు. మధ్యలో కోటిమేధ ప్రసిద్ధం; బ్రహ్మ కోటి సంఖ్యలో ఉత్తమ యజ్ఞాలు చేసి మహాదేవుని “శంకరుడు, లోకహితకర్త”గా అక్కడ స్థాపించాడని వర్ణన. ఉత్తర దిశలో సహస్రక్రతు (సహస్రమేధ) లింగం; శక్రుడు/ఇంద్రుడు వెయ్యి కర్మకాండాలు చేసి దేవతల ఆదిదేవుడిగా మహాలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడని చెబుతారు. గంధ-పుష్పాలతో పూజ, పంచామృతం మరియు జలంతో అభిషేకం విధిగా చెప్పబడింది; భక్తులు లింగనామాలకు తగిన ఫలాన్ని పొందుతారని నిర్ధారిస్తుంది. సంపూర్ణ తీర్థఫలాన్ని కోరువారికి గోదానం శ్రేష్ఠమని సూచిస్తుంది. చివరికి అక్కడ “పది కోట్లు తీర్థాలు” నివసిస్తాయని, మధ్యస్థ త్రిలింగ సముదాయం సర్వత్ర పాపనాశకమని ఉపసంహారం.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येल्लिंगत्रयमनुत्तमम् । शतमेधं सहस्रमेधं कोटिमेधमिति क्रमात्
ఈశ్వరుడు పలికెను—అక్కడే స్థాపితమైన అనుత్తమ త్రిలింగమును దర్శించుము; క్రమముగా శతమేధ, సహస్రమేధ, కోటిమేధ అని ప్రసిద్ధి.
Verse 2
दक्षिणे शतमेधं तु शतयज्ञफलप्रदम् । कार्तवीर्य्येण तत्रैव कृतं यज्ञशतं पुरा
దక్షిణ భాగమున శతమేధ లింగము ఉంది; అది శతయజ్ఞఫలప్రదము. పూర్వము కార్తవీర్యుడు అక్కడే నిజముగా శత యజ్ఞములు చేసెను.
Verse 3
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं सर्वपातकनाशनम् । मध्यभागेऽत्र यल्लिंगं कोटिमेधेति विश्रुतम्
సర్వపాతకనాశకమైన మహాలింగమును ప్రతిష్ఠించి—ఇక్కడ మధ్యభాగమున ఉన్న లింగము ‘కోటిమేధ’ అని విశ్రుతము.
Verse 4
तत्रेष्टा ब्रह्मणा पूर्वं कोटि संख्या मखोत्तमाः । संस्थाप्य तु महादेवं शंकरं लोकशंकरम
అక్కడ పూర్వకాలమున బ్రహ్మదేవుడు కోటి సంఖ్యలో ఉత్తమ యజ్ఞములు నిర్వహించెను. మరియు లోకశంకరుడైన శంకర మహాదేవుని స్థాపించెను.
Verse 5
तस्य उत्तरभागस्थं सहस्रक्रतुसंज्ञकम् । शक्रश्च देवराजोऽपि सहस्रं यष्टवान्क्रतून्
దాని ఉత్తరభాగమున ‘సహస్రక్రతు’ అనే లింగము ఉంది. అక్కడ దేవరాజు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) కూడ సహస్ర యజ్ఞములు చేసెను.
Verse 6
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं देवानामादिदैवतम् । गंधपुष्पादिविधिना पंचामृतरसोदकैः
దేవతల ఆదిదైవమైన మహాలింగాన్ని ప్రతిష్ఠాపించి, గంధ‑పుష్పాది విధానంతోను, పంచామృతరసములు మరియు జలముతోను సమ్యక్గా అర్చించవలెను।
Verse 7
स प्राप्नुयात्फलं देवि लिंगनामोद्भवं क्रमात् । गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
హే దేవి, ఈ లింగాల నామముల నుండే ఉద్భవించే ఫలాన్ని అతడు క్రమంగా పొందును। అక్కడ యాత్రాఫలాన్ని సంపూర్ణంగా కోరువారు తప్పక గోదానం చేయవలెను।
Verse 8
दशलक्षाणि तीर्थानां तत्र तिष्ठंति भामिनि । लिंगत्रयं तथा मध्ये सर्वपातकनाशनम्
హే భామిని, అక్కడ దశలక్ష తీర్థములు నివసించుచున్నవి। మధ్యలో లింగత్రయం విరాజిల్లుచున్నది; అది సమస్త పాతకాలను నశింపజేయును।
Verse 235
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दशाश्वमेधमाहात्म्ये शतमेधादि लिंगत्रयमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ఇట్లు ఏకాశీతి సహస్ర శ్లోకసంహితయైన శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని సప్తమ ప్రభాసఖండంలో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో, దశాశ్వమేధమాహాత్మ్య భాగంలో ‘శతమేధాది లింగత్రయమాహాత్మ్యవర్ణన’ అనే 235వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।