Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं लिंगं रुक्मवत्या प्रतिष्ठितम् । सर्वपापोपशमनं सर्वकामफलप्रदम्

Transliteration

īśvara uvāca | tatraiva saṃsthitaṃ liṃgaṃ rukmavatyā pratiṣṭhitam | sarvapāpopaśamanaṃ sarvakāmaphalapradam

Translation

ఈశ్వరుడు పలికెను—అక్కడే రుక్మవతీ ప్రతిష్ఠించిన లింగం నిలిచి ఉంది; అది సమస్త పాపాలను శమింపజేసి, సమస్త కోరికలకు ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)

• एव: indeed; just
• एव: Discourse particle (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)
• Form: निपातः (emphatic/restrictive)

• संस्थितम्: situated; standing
• संस्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम्√स्था (धातु) + क्त
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• रुक्मवत्या: by Rukmavatī
• रुक्मवत्या: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रुक्मवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्

• प्रतिष्ठितम्: installed; established
• प्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: प्रति√स्था (धातु) + क्त
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वपापोपशमनम्: the pacifier of all sins
• सर्वपापोपशमनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + उपशमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां पापानाम् उपशमनम्); ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वकामफलप्रदम्: bestower of the fruits of all desires
• सर्वकामफलप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां कामानां फलप्रदम्); ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rukmavatīśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Īśvara speaks, indicating a liṅga standing at Prabhāsa, with Rukmavatī shown in a past vignette establishing it; the shrine radiates calm power, pilgrims gather with offerings.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Liṅga
• Rukmavatī
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A consecrated Śiva-liṅga at Prabhāsa is portrayed as a direct means for purification and fulfillment when approached with devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rukmavatīśvara—Śiva’s Liṅga installed by Rukmavatī in the Prabhāsa sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, darśana and worship of the installed Liṅga; no detailed rite is stated in this verse.