Adhyaya 221

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं च ऋणमोचनम् । तस्मिन्दृष्टे ऋणं न स्यान्मातापितृसमुद्भवम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—తదనంతరం, ఓ మహాదేవీ, ‘ఋణమోచన’ అనే దేవుని దర్శించుటకు వెళ్లవలెను. ఆయన దర్శనమాత్రంతో తల్లిదండ్రుల నుండి ఉద్భవించిన ఋణం (పితృఋణం) మిగలదు.

Verse 2

पितरस्तु पुरा सर्वे दिव्यक्षेत्रं समागताः । प्रभासे तपसा युक्ताः स्थिता वर्षगणान्बहून्

పూర్వకాలంలో సమస్త పితృదేవతలు ఆ దివ్య తీర్థక్షేత్రానికి సమాగమించారు. ప్రభాసంలో వారు తపస్సుతో యుక్తులై అనేక సంవత్సరాలు నిలిచియున్నారు.

Verse 3

अग्निष्वात्ता बर्हिषदः सोमपा आज्यपास्तथा । लिंगं संस्थापयामासुः सर्वे भक्तिपरायणाः

అగ్నిష్వాత్తులు, బర్హిషదులు, సోమపులు మరియు ఆజ్యపులు—అందరూ భక్తిపరాయణులై శివలింగాన్ని స్థాపించారు.

Verse 4

ततः कालेन महता तुष्टस्तेषां महेश्वरः । ततः प्रत्यक्षतां गत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

అనంతరం దీర్ఘకాలం గడిచిన తరువాత మహేశ్వరుడు వారిపై ప్రసన్నుడయ్యాడు. అప్పుడు ప్రత్యక్షంగా అవతరించి ఈ వాక్యాన్ని పలికాడు.

Verse 5

परितुष्टोऽस्मि भद्रं वो ब्रूत यन्मनसेप्सितम्

“నేను మీపై పరమ ప్రసన్నుడను; మీకు మంగళం కలుగుగాక. మీ మనసుకు ఇష్టమైనదేమో చెప్పండి.”

Verse 6

पितर ऊचुः । अस्माकं दीयतां वृत्तिर्जगत्यस्मिन्स्वयं कृते । देवानां च ऋषीणां च मानुषाणां महीतले

పితృదేవతలు పలికారు—“హే స్వయంకృత జగత్కర్తా! ఈ భూమిపై దేవులు, ఋషులు, మనుష్యుల కోసం మాకు కూడా జీవనోపాధి మార్గాన్ని ప్రసాదించుము.”

Verse 7

भवानेव परो लोके सर्वेषां पद्मसंभव । आगत्य वर्णाश्चत्वार इह ये श्रद्धयान्विताः

హే పద్మసంభవా! సమస్త లోకాలలో నీవే అందరికీ పరమాశ్రయం. శ్రద్ధతో ఇక్కడికి వచ్చే నాలుగు వర్ణాలవారు…

Verse 8

पैतृकात्तु ऋणान्मुक्ता भवंतु गतकल्मषाः । व्यन्तरत्वं सुरश्रेष्ठ येषां वै पितरो गताः

వారు పితృఋణం నుండి విముక్తులై సమస్త కల్మషం తొలగి పవిత్రులగుదురు. హే దేవశ్రేష్ఠా! వ్యంతరస్థితికి పడిన పితరులున్నవారికీ ఇక్కడ ఉద్ధరణ కలుగుగాక.

Verse 9

सर्प्पे वह्नि विषैर्वा ये नाशं नीताः पितामहाः । अपुत्रा वा सपुत्रा वा सपिण्डीकरणं विना

సర్పం, అగ్ని లేదా విషం వలన నశించిన పితామహులు; పుత్రులులేని వారైనా, పుత్రులున్నా సపిండీకరణం లేకుండా గతించిన వారైనా—వారికీ ఇక్కడి కర్మఫలంతో మేలు కలుగుగాక.

Verse 10

न कृतानि पुरा येषामेकोद्दिष्टानि षोडश । तथा नैव वृषोत्सर्गो गोहताश्चाथ चान्त्यजैः

ఎవరికి పూర్వం పదహారు ఏకోద్దిష్టాలు చేయబడలేదో, అలాగే వృషోత్సర్గం కూడా చేయబడలేదో; ఇంకా అంత్యజుల చేత హతులైనవారో—అటువంటి పితరులకూ ఇక్కడ శుభగతి కలుగుగాక.

Verse 11

अथापरे ये च मृताः शौचेन तु विना कृताः । ते चात्र तर्पिताः सर्वे प्रयान्तु परमां गतिम्

ఇంకా శౌచవిధి లేకుండానే మరణించినవారెవరైనా—వారందరూ ఇక్కడ తర్పణంతో తృప్తిపొంది పరమగతిని పొందుగాక.

Verse 12

श्रीभगवानुवाच । स्नात्वा तु सलिले पुण्ये पितृणां चैव तर्पणम् । ये करिष्यंति मनुजाः पितृभक्तिपरायणाः

శ్రీభగవానుడు పలికెను—పితృభక్తికి పరాయణులైన మనుష్యులు ఈ పుణ్యజలంలో స్నానం చేసి పితృులకు తర్పణం చేయుదురు—

Verse 13

अहं वरप्रदस्तेषां तारयिष्यामि तत्क्षणात् । पितृन्सर्वान्न संदेहो यदि पापशतैर्वृताः

నేను వరప్రదుడను; వారి సమస్త పితృులను ఆ క్షణమే తారించెదను—సందేహమే లేదు—వారు వందల పాపాలతో కప్పబడి ఉన్నా సరే।

Verse 14

अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा यो लिंगं पूजयिष्यति । युष्माभिः स्थापितं लिंगं स मुक्तः पैतृकादृणात्

ఈ తీర్థంలో ఎవడు స్నానం చేసి, మీచే స్థాపితమైన ఈ లింగాన్ని పూజించునో, వాడు పితృఋణం నుండి విముక్తుడగును।

Verse 15

यस्मादृणात्प्रमुच्येत अस्य लिंगस्य दर्शनात् । तस्मान्मया कृतं नाम ह्येतस्य ऋणमोचनम्

ఈ లింగ దర్శనమాత్రంతోనే ఋణం నుండి విముక్తి కలుగునందున, నేను దీనికి ‘ఋణమోచనం’ అనే నామం పెట్టితిని।

Verse 16

ईश्वर उवाच । हिरण्यं मस्तके दत्त्वा यः स्नाति ऋणमोचने । आत्मा वै तारितस्तेन दत्तं भवति गोशतम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—మస్తకంపై స్వర్ణం ఉంచి ‘ఋణమోచన’లో స్నానం చేయువాని ఆత్మ తారింపబడును; ఆ కర్మ శత గోదాన ఫలంతో సమానమగును।

Verse 17

एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र श्राद्धं समाचरेत् । पूजयेत्तन्महादेवि पितृलिंगं सुरप्रियम्

ఇలా పలికి ఆ భగవంతుడు అక్కడికక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. కనుక సమస్త ప్రయత్నంతో ఆ స్థలంలో శ్రాద్ధం ఆచరించాలి; ఓ మహాదేవీ, దేవులకు ప్రియమైన ఆ పితృలింగాన్ని భక్తితో పూజించాలి.

Verse 221

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋणमोचनमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशत्युत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రి సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘ఋణమోచనమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే రెండువందల ఇరవై ఒకటవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.